Ադրբեջանը չի ապահովել ԼՂ-ից տեղահանվածների վերադարձի իրավունքը․ Human Rights Watch 

Human Rights Watch-ը 2024-ի տարեկան զեկույցում անդրադարձել է Ադրբեջանում մարդու իրավունքների խախտման, ժողովրդավարության, քաղաքական հալածանքների և ԼՂ-ից բռնի տեղահանված հայերի վերադաձի իրավունքի խնդիրներին։

«Ադրբեջանի կառավարությունը կրկին ուժեղացրել է իր ճնշումները ներքին ընդդիմախոսների դեմ, նույնիսկ այն ժամանակ, երբ նոյեմբերին հյուրընկալել է ՄԱԿ-ի Կլիմայի փոփոխության COP29 համաժողովը:

Համաժողովից մի քանի ամիս առաջ իշխանությունները քաղաքական դրդապատճառներով ձերբակալել են տասնյակ անձանց, այդ թվում՝ լրագրողների, իրավապաշտպանների և ակտիվիստների։ Նրանք շարունակեե են ոտնահարել խոսքի, հավաքների ազատության իրավունքները, կամայականորեն կիրառել քաղաքացիական հասարակությունը կաթվածահար անող օրենքներ: Կալանավայրում իրականացվող խոշտանգումները և դաժան վերաբերմունքը նույնպես շարունակվել են:

Փետրվարին և սեպտեմբերին կայացած արտահերթ նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունները չեն համապատասխանել ազատ և արդար քվեարկության չափանիշներին։ Միջազգային դիտորդները դրանք որակել են «քննադատական ձայները խեղդող» և «մրցակցությունից զուրկ»։ Հունվարին Եվրախորհրդի վեհաժողովը որոշել է չվավերացնել ադրբեջանական պատվիրակության հավատարմագրերը՝ պատճառաբանելով, որ կառավարությունը չի կատարել «հիմնական պարտավորությունները», որոնք ստանձնել էր ԵԽ-ին անդամակցելիս: Ադրբեջանն ու Հայաստանը շարունակել են բանակցությունները վերջնական խաղաղության համաձայնագրի շուրջ՝ սահմանային լարվածության ֆոնին ժամանակ առ ժամանակ գնալով բախումների:

Չնայած իր ստանձնած պարտավորություններին, Ադրբեջանը էական քայլեր չի ձեռնարկել 2023 թվականի սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանված էթնիկ հայերի անվտանգ և արժանապատիվ վերադարձի իրավունքն ապահովելու, նրանց սեփականության իրավունքները վերականգնելու ուղղությամբ։ 2023 թվականի սեպտեմբերին ադրբեջանական ռազմական գործողությունների արդյունքում Լեռնային Ղարաբաղում հաստատվել է ադրբեջանական վերահսկողություն»,- գրված է Human Rights Watch-ի 2024-ի տարեկան զեկույցի՝ Ադրբեջանին առնչվող բաժնում։