Հայ դավաճաններ. Վասակ Սյունու պատիժը՝ պարսիկների կողմից

Հայ դավաճանների շարքի հերթական հրապարակումը նվիրված է Վասակ Սյունուն։

Հայոց պատմության ամենաբարդ և ճակատագրական շրջաններից էր 5-րդ դարը և հատկապես
Վարդանանց պատերազմի շրջանը: Ավարայրի ճակատամարտում հայերը կարողացան հասնել իրենց
նպատակին և ռազմական ճանապարհով թույլ չտվեցին, որպեսզի Սասանյան Պարսկաստանը հայերին
պարտադրի իրենց կրոնը: Այդ նույն ժամանակաշրջանում է գործել նաև Վասակ Սյունին:

Վասակ Սյունին եղել է հայ քաղաքական գործիչ և իշխանական տոհմի ներկայացուցիչ։ Նա ծնվել է
Սյունիների նախարարական ընտանիքում: Եղել է Բաբիկ Ա Սյունիի որդի։ 440–451 թվականներին
զբաղեցրել է Վրաց մարզպանի, իսկ 441–451 թվականներին՝ Հայոց մարզպանի պաշտոնները։

Պատանեկության տարիներին նա պատանդ է եղել և ապրել է Պարսից արքունիքում։ Հոր մահից հետո
Վասակ Սյունին վերադարձավ հայրենիք, տապալեց հորեղբոր՝ Վաղինակ Սյունու իշխանությունը և
ստանձնեց Սյունյաց տան կառավարումը։ 420-ական թվականներին սատարել է Մեսրոպ
Մաշտոցին՝ նպաստելով Հայաստանի արևելյան նահանգներում դպրոցների հիմնադրմանն ու կրթության տարածմանը։

Վաստակելով պարսից արքունիքի վստահությունը՝ 440 թվականին Վասակ Սյունին
նշանակվեց նախ Վրաց, ապա նաև Հայոց մարզպան։ Հազկերտ 2-րդ արքայի՝ հայ ժողովրդին
զրադաշտականություն պարտադրելու հրամանագրին դեմ հանդես գալու պատճառով նա, մի շարք
նախարարների հետ միասին կանչվեց Տիզբոն՝ պատասխանատվության ենթարկվելու։ Ընդունելով
թվացյալ հավատափոխություն և իր որդիներին թողնելով պատանդ Վասակ Սյունին վերադարձավ
Հայաստան։

449–451 թվականներին ազգային-ազատագրական շարժման ժամանակ Վասակ
Սյունին կողմնակից էր հայ-պարսկական ընդհարումը կանխելուն: Նա կարծում էր, որ առանց
Բյուզանդիայի օժանդակության հայկական ուժերը ի վիճակի չեն դիմակայել պարսկական
զորքերին։ Նրան աջակցում էր նաև Սպերի իշխան Տիրոց Բագրատունին։ Սակայն, արդյունքի
չհասնելով՝ Վասակը վճռական պահին լքեց ապստամբությունը: Նա պառակտեց շարժման միասնական
ճակատը և մի խումբ նախարարների հետ անցավ պարսիկների կողմը։

451 թվականի Ավարայրի ճակատամարտից հետո մասնակցեց պարսիկների հետ ապստամբության ճնշմանը՝ հետապնդելով Վարդան Մամիկոնյանի կողմնակիցներին, ձերբակալելով և Պարսկաստան
ուղարկելով բազմաթիվ նախարարների և հոգևորականների։ Երբ պարսիկները որոշեցին մեղմացնել
իրենց բռնի քաղաքականությունը Հայաստանում, Վասակ Սյունուն նախ ազատեցին մարզպանի
պաշտոնից և բռնագրավեցին նրա ունեցվածքը։

Շուտով նրան նորից կանչեցին Տիզբոն, որտեղ ձերբակալեցին և տանջամահ արեցին մահապարտների բանտում։

Ահա այսպես, հայ դավաճան Վասակ Սյունին տանջամահ արվեց և ստացավ իր արժանի պատիժը:
Մանրամասները՝ տեսանյութում․