Մշակույթ
3 տարի առաջ - 21:01 09-04-2023
Իջեցրեք վարագույրը, կատակերգությունն ավարտված է․ այսօր կատակերգակ Ֆրանսուա Ռաբլեի հիշատակի օրն է
Ֆրանսուա Ռաբլեն Վերածննդի դարաշրջանի ֆրանսիական գրականության նշանավոր դեմքերից է, խմբագիր, բժիշկ։ Նա է հեղինակել Վերածննդի շրջանի երգիծական ամենահայտնի ստեղծագործությունը՝ «Գարգանտյուա և Պանտագրյուել» վեպը։ Գրականագետ Միխայիլ Բախտինը նրան համարել է ժամանակակից եվրոպական գրականության հիմնադիրներից մեկը։
Այսօր Ֆրանսուա Ռաբլեի հիշատակի օրն է։
Ֆրանսուա Ռաբլեն ամենայն հավանականությամբ ծնվել է 1494 թվականին ֆրանսիական Շինոն քաղաքում։ Նա մեծացել և դաստիարակվել է փաստաբանի ընտանիքում։ Մանուկ հասակում նրան կրթություն ստանալու համար ուղարկել են Ֆրանցիսկյան վանք։
Այստեղ Ռաբլեն ուսումնասիրել է հին հունարեն և լատիներեն, բնագիտություն, բանասիրություն և իրավագիտություն։ Սակայն Ֆրանսուայի հետազոտությունը դժգոհություն է առաջացրել օրդենի ներկայացուցիչների մոտ։ Մասնավորապես, նրանց դուր չէր գալիս, որ նա ուսումնասիրում էր հունարեն գրքեր, որոնք կարող էին զարգացնել նրա մեջ ազատ մտածողություն։
Կլիմենտ VII-րդ պապի թույլտվությամբ Ռաբլեն իրավունք է ստանում գնալ Մալլեզայի բենեդիկտյան վանք, որտեղ նրա նկատմամբ ավելի քմահաճ վերաբերմունք էր ցուցաբերվում: Հետագայում Ռաբլեն լքել է վանքը՝ ցանկանալով բժշկական կրթություն ստանալ համալսարանում։
Կենսագիրները նրան անվանում են հումանիստ, բժիշկ, իրավաբան, բանասեր, հնագետ և աստվածաբան, որը ունակ է արտահայտել խորը մտքերը պարզ և հեգնական ձևով։
Երգիծաբան գրողի գլխավոր զենքը ծիծաղն էր։ Նրա «Գարգանտյուա և Պանտագրյուել» վեպը ծաղրում է մարդկային մի շարք արատներ՝ չխնայելով կառավարությանն ու եկեղեցուն։
Այս վեպում Ռաբլեն հեգնանքով խոսում է եկեղեցու անսահմանափակ զորության, ինչպես նաև վանականների տգիտության մասին։ Նա վառ կերպով նկարագրում է կաթոլիկ հոգեւորականության բոլոր թերություններն ու մեղքերը, որոնք զանգվածային բողոքի պատճառ են դարձել Ռեֆորմացիայի գագաթնակետին։
Մտածողն ուներ երկու ապօրինի զավակներ՝ Օգյուստ Ֆրանսուան և Ժունին, որոնց ծագումն օգնել են օրինականացնել նրա հովանավորներին։ Հայտնի է, որ նա ոմն Ժաննայից ուներ մեկ այլ ապօրինի որդի՝ Թեոդուլոսը։ Տղան մահացել է վաղ մանկության տարիներին։
Հետաքրքիր է, որ Ռաբլեն «ախորժակը ուտելիս է բացվում» հայտնի արտահայտության հեղինակն է։
Մահվանից մոտ մեկ տարի առաջ Ռաբլեն ինքնակամ հեռացել է միաբանությունից՝ առողջության վատթարացման պատճառով։ Ֆրանսուա Ռաբլեն մահացել է 1553 թվականի ապրիլի 9-ին։ Մահվան ստույգ պատճառը հայտնի չէ։
1553 թվականին մահամերձ Ֆրանսուա Ռաբլեի վերջին խոսքերն էին. «Իջեցրեք վարագույրը, կատակերգությունն ավարտված է»:
Այսօր Ֆրանսուա Ռաբլեի հիշատակի օրն է։
Ֆրանսուա Ռաբլեն ամենայն հավանականությամբ ծնվել է 1494 թվականին ֆրանսիական Շինոն քաղաքում։ Նա մեծացել և դաստիարակվել է փաստաբանի ընտանիքում։ Մանուկ հասակում նրան կրթություն ստանալու համար ուղարկել են Ֆրանցիսկյան վանք։
Այստեղ Ռաբլեն ուսումնասիրել է հին հունարեն և լատիներեն, բնագիտություն, բանասիրություն և իրավագիտություն։ Սակայն Ֆրանսուայի հետազոտությունը դժգոհություն է առաջացրել օրդենի ներկայացուցիչների մոտ։ Մասնավորապես, նրանց դուր չէր գալիս, որ նա ուսումնասիրում էր հունարեն գրքեր, որոնք կարող էին զարգացնել նրա մեջ ազատ մտածողություն։
Կլիմենտ VII-րդ պապի թույլտվությամբ Ռաբլեն իրավունք է ստանում գնալ Մալլեզայի բենեդիկտյան վանք, որտեղ նրա նկատմամբ ավելի քմահաճ վերաբերմունք էր ցուցաբերվում: Հետագայում Ռաբլեն լքել է վանքը՝ ցանկանալով բժշկական կրթություն ստանալ համալսարանում։
Կենսագիրները նրան անվանում են հումանիստ, բժիշկ, իրավաբան, բանասեր, հնագետ և աստվածաբան, որը ունակ է արտահայտել խորը մտքերը պարզ և հեգնական ձևով։
Երգիծաբան գրողի գլխավոր զենքը ծիծաղն էր։ Նրա «Գարգանտյուա և Պանտագրյուել» վեպը ծաղրում է մարդկային մի շարք արատներ՝ չխնայելով կառավարությանն ու եկեղեցուն։
Այս վեպում Ռաբլեն հեգնանքով խոսում է եկեղեցու անսահմանափակ զորության, ինչպես նաև վանականների տգիտության մասին։ Նա վառ կերպով նկարագրում է կաթոլիկ հոգեւորականության բոլոր թերություններն ու մեղքերը, որոնք զանգվածային բողոքի պատճառ են դարձել Ռեֆորմացիայի գագաթնակետին։
Մտածողն ուներ երկու ապօրինի զավակներ՝ Օգյուստ Ֆրանսուան և Ժունին, որոնց ծագումն օգնել են օրինականացնել նրա հովանավորներին։ Հայտնի է, որ նա ոմն Ժաննայից ուներ մեկ այլ ապօրինի որդի՝ Թեոդուլոսը։ Տղան մահացել է վաղ մանկության տարիներին։
Հետաքրքիր է, որ Ռաբլեն «ախորժակը ուտելիս է բացվում» հայտնի արտահայտության հեղինակն է։
Մահվանից մոտ մեկ տարի առաջ Ռաբլեն ինքնակամ հեռացել է միաբանությունից՝ առողջության վատթարացման պատճառով։ Ֆրանսուա Ռաբլեն մահացել է 1553 թվականի ապրիլի 9-ին։ Մահվան ստույգ պատճառը հայտնի չէ։
1553 թվականին մահամերձ Ֆրանսուա Ռաբլեի վերջին խոսքերն էին. «Իջեցրեք վարագույրը, կատակերգությունն ավարտված է»:
Ամենից շատ դիտված
13:59 33 շաբաթական հղի. Սոնա Ռուբենյանն ու ամուսինը մասնակցել են շքեղ հարսանյաց արարողությանը
21:54 Անմոռանալի օրեր. ինչպես է Անահիտ Կիրակոսյանի դուստրը վայելում մեղրամիսն ամուսնու հետ
18:59 Դատավորը հայ էր. Նարեկ Կարապետյանը՝ ինքնաբացարկ հայտնած դատավորի մասին
11:18 Մոսկվան սպառնում է զբոսաշրջիկներին թույլ չտալ այցելել Հայաստան. Մատվիենկոյի սպառնալիքը
21:45 Անկախականները թող ողբան այսօր, ԵՄ-ին միանալու հարց գոյություն չունի
16:51 Պետությունը ներխուժել է եկեղեցու ներքին կյանք․ դատավորը հրաժարվեց այս գործը քննելուց
17:43 Փաշինյանը ակնարկեց, որ Լուկաշենկոն է հրահրել Հայաստանին ԵՄ-ին մերձենալու համար
18:00 Վեհափառին կհամարեն անպարտ, եթե նա դուրս գա խաղից
15:14 Ես պիտի ցույց տամ ձեր դհոլչի դատախազը ոնց է մարդկանց վրա գործ կարում. Մեսրոպ Մանուկյան
23:45 Իշխանությունները կարող են քրեական գործեր հարուցել, բայց չեն կարող դատապարտել ժողովրդի հավատը, խիղճը և պատմական հիշողությունը
Ձեզ գուցե հետաքրքրի
Կապ
սոց․ ցանցեր
Կայքում հրապարակված նյութերը պարտադիր չէ, որ արտահայտեն oragir.news-ի խմբագրության տեսակետը: