Քունը կենսաբանական անհրաժեշտություն է, որի ընթացքում մեր ուղեղն ու մարմինը կատարում են կենսական վերականգնողական աշխատանքներ:
Ահա մի քանի ուշագրավ փաստ քնի մասին
Ուղեղի «մաքրում». Քնած ժամանակ ուղեղի բջիջները փոքր-ինչ սեղմվում են՝ թույլ տալով, որ ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկն ավելի արագ շրջանառվի և դուրս բերի օրվա ընթացքում կուտակված թունավոր նյութերը (այդ թվում՝ Ալցհայմերի հիվանդության հետ կապված սպիտակուցները)։
Հիշողության ամրապնդում. Քնի խորը և արագ (REM) փուլերում ուղեղը տեսակավորում է օրվա ընթացքում ստացած տեղեկատվությունը, կարևորը տեղափոխում երկարաժամկետ հիշողություն, իսկ անպետքը՝ ջնջում։
Ժամանակավոր կաթված. Արագ քնի փուլում, երբ մենք տեսնում ենք ամենավառ երազները, ուղեղը ժամանակավորապես անջատում է մկանների աշխատանքը (բացառությամբ աչքերի և շնչառական մկանների), որպեսզի մենք իրականում չկրկնենք երազում կատարվող շարժումները և չվնասենք մեզ։
Անքնության վտանգը. 17-19 ժամ անընդմեջ արթուն մնալուց հետո մարդու կենտրոնացումն ու արձագանքման արագությունը նվազում են այնքան, որքան արյան մեջ 0.05% ալկոհոլի առկայության դեպքում։
Կենդանիների միակողմանի քուն. Դելֆինները, կետերը և որոշ թռչուններ կարողանում են քնել ուղեղի միայն մեկ կիսագնդով։ Մյուս կիսագունդն այդ ընթացքում արթուն է մնում՝ շնչառությունը վերահսկելու և գիշատիչներից պաշտպանվելու համար։
Գույների ընկալումը երազներում. Մինչև գունավոր հեռուստատեսության տարածումը՝ 1950-ականներին, մարդկանց մեծ մասը պնդում էր, որ իրենց երազները սև-սպիտակ են։ Այսօր մարդկանց մոտ 80%-ը տեսնում է գունավոր երազներ։