2026-ի ուսումնասիրությունում 100 առողջ, կանոնավոր սուրճ խմող մեծահասակների 14 օր հետևել են՝ որոշ օրերին նրանց պատահականորեն նշանակելով կոֆեինով սուրճ, իսկ մյուս օրերին՝ ընդհանրապես առանց կոֆեինի։
Արդյունքը բավական հետաքրքիր էր․ կոֆեինից հրաժարվելու օրերին գլխացավ գրանցվել է օրերի մոտ 30%-ին, իսկ կոֆեին օգտագործելու օրերին՝ մոտ 10%-ին։ Հաշվարկից հետո կոֆեինից հրաժարվելը կապված էր մոտ 2 անգամ ավելի բարձր գլխացավի ռիսկի հետ։
Հետազոտողները կատակում են ասելով, որ «առավոտյան սուրճս չխմեցի, գլուխս պայթեց» արտահայտությունը մի կարող է լինել իրական։
Ամենահետաքրքիր մասը
Հետազոտության ընթացքում, եթե գլխացավ արդեն առաջացել էր, կոֆեինից հրաժարվելու օրերին այն միջինում ավելի ուժեղ էր։ Իսկ հետազոտության տվյալներով՝ յուրաքանչյուր լրացուցիչ բաժակ կոֆեինով սուրճ կապված էր գլխացավի առաջացման ավելի ցածր հավանականության հետ։
Բայց ինչո՞ւ է սա տեղի ունենում
Կոֆեինը ուղեղում ազդում է ադենոզինի համակարգի վրա։ Երբ մարդը երկար ժամանակ կանոնավոր կոֆեին է օգտագործում, օրգանիզմը հարմարվում է դրան։ Հանկարծակի դադարեցնելու դեպքում այդ հավասարակշռությունը փոխվում է, և կարող են առաջանալ գլխացավ, հոգնածություն, քնկոտություն ու կենտրոնանալու դժվարություն։
2026-ի նոր ակնարկը նույնպես նկարագրում է կոֆեինի և գլխացավի այս երկակի կապը՝ կոֆեինը որոշ իրավիճակներում կարող է թեթևացնել գլխացավը, բայց կանոնավոր օգտագործումից հետո հանկարծակի դադարեցումը կարող է հակառակ ազդեցությունն ունենալ։
Ու այստեղ կա մի հետաքրքիր պարադոքս
Նույն նյութը կարող է մի իրավիճակում օգնել գլխացավին, իսկ մյուսում՝ դրա պատճառ դառնալ։ Էֆեկտը կախված է օգտագործման քանակից, հաճախականությունից, ժամանակից և մարդու անհատական զգայունությունից։
Կարևոր նրբություն․ սա չի նշանակում, որ պետք է սուրճ խմել գլխացավը կանխելու համար։ Հետազոտությունը փոքր էր՝ 100 մասնակից, և ուսումնասիրել է հիմնականում կարճաժամկետ կոֆեինի հրաժարման ազդեցությունը, ոչ թե երկարաժամկետ սուրճի օգտագործման օգտակարությունը։
Գիտական աղբյուր՝ Scientific Reports։