Պատկերացրեք՝ մարդը գտնվում է Երկրից հարյուր հազարավոր կիլոմետրեր հեռու։ Նրա կողքին հիվանդանոց չկա, շտապօգնություն չկա, իսկ բժիշկը կարող է լինել հազարավոր կիլոմետրեր հեռավորության վրա։
Հենց այս խնդրի համար NASA-ն զարգացնում է մի տեխնոլոգիա, որը կարող է ապագայում դառնալ տիեզերագնացի «թվային բժշկական օգնականը»։
NASA-ի Միջազգային տիեզերակայանում փորձարկվում են համակարգեր, որոնք համատեղում են ուլտրաձայնային հետազոտությունը, արհեստական բանականությունն ու ընդլայնված իրականությունը։
Սովորական ուլտրաձայնային սարքով պատկեր ստանալու համար անհրաժեշտ է փորձառու մասնագետ։ Բայց տիեզերքում այդ մասնագետը կարող է չլինել կողքիդ։
Այստեղ էլ սկսում է հետաքրքիր մասը․ AI համակարգերը կարող են օգնել տիեզերագնացին կամ ոչ մասնագետին ճիշտ տեղադրել ուլտրաձայնային սենսորը և ստանալ անհրաժեշտ բժշկական պատկերները։
Պատկերացրեք իրավիճակ․ տիեզերագնացը իրեն վատ է զգում, բայց Երկիր վերադառնալու հնարավորություն չկա։ Նա սարքը տեղադրում է մարմնի անհրաժեշտ հատվածում, իսկ համակարգը կարող է օգնել հասկանալ՝ արդյոք ստացված պատկերը բավարար որակի է։
Ավելին՝ տվյալները կարող են ուղարկվել Երկիր, որպեսզի բժիշկները հեռվից գնահատեն իրավիճակը։
Իսկ ինչո՞ւ է սա այդքան կարևոր։
Երկրի ուղեծրում գտնվող տիեզերագնացների դեպքում բժշկական օգնության հասանելիությունը սահմանափակ է։ Բայց ապագա առաքելությունները կարող են մարդկանց տանել շատ ավելի հեռու՝ օրինակ՝ դեպի Լուսին և Մարս։
Մարսի դեպքում իրավիճակը շատ ավելի բարդ է․ Երկրի և Մարսի միջև ազդանշանի մեկ ուղղությամբ փոխանցումը կարող է տևել մոտ 3-ից 22 րոպե՝ կախված երկու մոլորակների դիրքից։ Այսինքն՝ եթե տիեզերագնացը բժշկական շտապ իրավիճակում է, Երկրից անմիջապես պատասխան ստանալը միշտ հնարավոր չէ։
Այդ պատճառով ապագա տիեզերանավի համար «բժիշկը» պետք է որոշ չափով լինի հենց այնտեղ՝ տեխնոլոգիայի մեջ։
AI-ը կարող է օգնել ոչ միայն ուլտրաձայնային պատկերների ստացմանը, այլև հետագայում տվյալների վերլուծությանը, բժշկական ռիսկերի վաղ հայտնաբերմանը և անձնակազմի առողջական վիճակի շարունակական վերահսկմանը։
Բայց այստեղ կարևոր սահման կա․ AI-ը դեռ չի փոխարինում բժշկին։ Նպատակն այն է, որ այն օգնի մարդկանց կատարել բժշկական հետազոտություններ այնպիսի վայրերում, որտեղ մասնագետի անմիջական ներկայությունը հնարավոր չէ։
Եվ սա արդեն պարզապես «տիեզերական տեխնոլոգիա» չէ։
Նույն գաղափարը կարող է ապագայում օգտակար լինել նաև Երկրի ամենահեռավոր վայրերում՝ գյուղերում, աղետների գոտիներում, նավերում, սուզանավերում կամ այն վայրերում, որտեղ բժիշկը հասանելի չէ։
Այսինքն՝ տեխնոլոգիան, որը ստեղծվում է Մարս գնացող մարդու համար, մի օր կարող է օգնել Երկրի վրա գտնվող մարդուն, որը հիվանդանոցից հարյուրավոր կիլոմետրեր հեռու է։
Այսօր AI-ը դեռ բժիշկ չէ։ Բայց տիեզերքում այն աստիճանաբար դառնում է բժշկի աչքը, ականջը և օգնականը։
Եվ մի օր կարող է գալ այն պահը, երբ տիեզերագնացի կողքին ոչ թե բժիշկ լինի, այլ մի փոքր սարք, որը կասի․
«Տեղադրիր սենսորը այստեղ։ Ես կօգնեմ քեզ ստանալ անհրաժեշտ պատկերը»։
Աղբյուրը՝ NASA-ի։