Իջեցրեք վարագույրը, կատակերգությունն ավարտված է․ այսօր կատակերգակ Ֆրանսուա Ռաբլեի հիշատակի օրն է

Ֆրանսուա Ռաբլեն Վերածննդի դարաշրջանի ֆրանսիական գրականության նշանավոր դեմքերից է, խմբագիր, բժիշկ։ Նա է հեղինակել Վերածննդի շրջանի երգիծական ամենահայտնի ստեղծագործությունը՝ «Գարգանտյուա և Պանտագրյուել» վեպը։ Գրականագետ Միխայիլ Բախտինը նրան համարել է ժամանակակից եվրոպական գրականության հիմնադիրներից մեկը։

Այսօր Ֆրանսուա Ռաբլեի հիշատակի օրն է։



Ֆրանսուա Ռաբլեն ամենայն հավանականությամբ ծնվել է 1494 թվականին ֆրանսիական Շինոն քաղաքում։ Նա մեծացել և դաստիարակվել է փաստաբանի ընտանիքում։ Մանուկ հասակում նրան կրթություն ստանալու համար ուղարկել են Ֆրանցիսկյան վանք։

Այստեղ Ռաբլեն ուսումնասիրել է հին հունարեն և լատիներեն, բնագիտություն, բանասիրություն և իրավագիտություն։ Սակայն Ֆրանսուայի հետազոտությունը դժգոհություն է առաջացրել օրդենի ներկայացուցիչների մոտ։ Մասնավորապես, նրանց դուր չէր գալիս, որ նա ուսումնասիրում էր հունարեն գրքեր, որոնք կարող էին զարգացնել նրա մեջ ազատ մտածողություն։



Կլիմենտ VII-րդ պապի թույլտվությամբ Ռաբլեն իրավունք է ստանում գնալ Մալլեզայի բենեդիկտյան վանք, որտեղ նրա նկատմամբ ավելի քմահաճ վերաբերմունք էր ցուցաբերվում: Հետագայում Ռաբլեն լքել է վանքը՝ ցանկանալով բժշկական կրթություն ստանալ համալսարանում։

Կենսագիրները նրան անվանում են հումանիստ, բժիշկ, իրավաբան, բանասեր, հնագետ և աստվածաբան, որը ունակ է արտահայտել խորը մտքերը պարզ և հեգնական ձևով։

Երգիծաբան գրողի գլխավոր զենքը ծիծաղն էր։ Նրա «Գարգանտյուա և Պանտագրյուել» վեպը ծաղրում է մարդկային մի շարք արատներ՝ չխնայելով կառավարությանն ու եկեղեցուն։



Այս վեպում Ռաբլեն հեգնանքով խոսում է եկեղեցու անսահմանափակ զորության, ինչպես նաև վանականների տգիտության մասին։ Նա վառ կերպով նկարագրում է կաթոլիկ հոգեւորականության բոլոր թերություններն ու մեղքերը, որոնք զանգվածային բողոքի պատճառ են դարձել Ռեֆորմացիայի գագաթնակետին։

Մտածողն ուներ երկու ապօրինի զավակներ՝ Օգյուստ Ֆրանսուան և Ժունին, որոնց ծագումն օգնել են օրինականացնել նրա հովանավորներին։ Հայտնի է, որ նա ոմն Ժաննայից ուներ մեկ այլ ապօրինի որդի՝ Թեոդուլոսը։ Տղան մահացել է վաղ մանկության տարիներին։

Հետաքրքիր է, որ Ռաբլեն «ախորժակը ուտելիս է բացվում» հայտնի արտահայտության հեղինակն է։



Մահվանից մոտ մեկ տարի առաջ Ռաբլեն ինքնակամ հեռացել է միաբանությունից՝ առողջության վատթարացման պատճառով։ Ֆրանսուա Ռաբլեն մահացել է 1553 թվականի ապրիլի 9-ին։ Մահվան ստույգ պատճառը հայտնի չէ։

1553 թվականին մահամերձ Ֆրանսուա Ռաբլեի վերջին խոսքերն էին. «Իջեցրեք վարագույրը, կատակերգությունն ավարտված է»: