Երևան +18°
copy image url
Մշակույթ 1 տարի առաջ - 23:42 17-11-2022

Մեր ինքնության վերադարձը. այսօր Գարեգին Սրվանձտյանցի ծննդյան ու հիշատակի օրն է

Հայ հոգևորական, բանասեր, բանահավաք, ազգագրագետ, հասարակական գործիչ Գարեգին եպիսկոպոս Սրվանձտյանցը ծնվել է նոյեմբերի 17-ին՝ 1840 թվականին, Վանի վիլայեթում՝ Օսմանյան կայսրությունում։ Աշխատել է «Արծուի Վասպուրական», Մշո Սբ․ Կարապետ վանք, «Արծվիկ Տարոնո» և Կենտրոնական վարժարանում։ Նախնական կրթությունը ստացել է ծննդավայրում, այնուհետև ավարտել է Վարագա վանքի Ժառանգավորաց դպրոցը, որտեղ էլ նշանակվել է ուսուցիչ։ 1862 թվականին եղել է Ժառանգավորաց վարժարանի տնօրեն, իսկ 1863-65 թթ․ եղել է «Արծվիկ Տարոնո» նորաբաց երկշաբաթաթերթի խմբագիր։

Խրիմյան Հայրիկի հետ, որպես նվիրակ և քարոզիչ եղել է հայոց զանազան գավառներում և նկարագրել է հայ ժողովրդի կյանքն ու կենցաղը, միաժամանակ նկարագրել ազգային ծեսերը, սովորույթները և հավատալիքները։ 1886 թվականին Էջմիածնում օծվել է եպիսկոպոս, նշանակվել Տրապիզոնի, այնուհետ՝ Տարոնի վիճակավոր առաջնորդ, միաժամանակ՝ Մշո Սբ․Կարապետ վանքի վանահայր։ Նրա հայրենասիրական եռանդուն գործունեությունը հարուցել է սուլթանի դժգոհությունը, որպես անբարեհույս անձ՝ պատրիարքի հրամանով պաշտոնազրկվել է և ուղարկվել Կ․ Պոլիս, որտեղ խիստ հսկողության պայմաններում աշխատել է քարոզիչ, Կենտրոնական վարժարանի ուսուցիչ, վարել կրոնական ժողովի ատենապետի պաշտոնը։

Գարեգին Սրվանձտյանցի «Գրոց ու բրոց»-ը (1874) ավանդությունների ու զրույցների ժողովածու է, որի հավելվածում տպագրված է «Սասնա ծռեր» էպոսի իր հայտնաբերած ու գրառած առաջին պատումը՝ «Սասունցի Դավիթ կամ Մհերի դուռ» վերնագրով։



Էպոսը մեր ինքնության կարևորագույն սյուներից մեկն է։ Ազգագրության և հնագիտության բնագավառում կատարած բեղմնավոր գործունեության համար ընտրվել է Պետերբուրգի Կայսերական հնագիտական ակադեմիայի պատվավոր անդամ։

Գ․ Սրվանձտյանցը վախճանվել է 1892 թվականի նոյեմբերի 17-ին Կոստանդնուպոլսի Սբ․ Փրկիչ ազգային հիվանդանոցում, ծանր ու երկարատև հիվանդությունից հետո։ Հովհաննես Թումանյանը նրան համարել է «մեր անուշ, հայրենախոս բանաստեղծը», իսկ նրա գրքերն էլ համեմատել է բուրումնալի ծաղկեփնջերի հետ:

«Մի Աբովյան կամ մի Սրվանձտյանց,- գրել է նա,- կենդանի ծաղիկներից են կազմում իրենց փնջերը, որոնք ինչպես էլ կապված լինեն, միշտ հոտավետ են ու հրապուրիչ»։

Ամենից շատ դիտված

21:24 Էջմիածնում շների ոհմակը հարձակվել է քաղաքացու վրա․ կնոջ թևը կտրել են
23:37 Լոռու մարզում, ընկերներով սինդրիկ հավաքելիս, տղամարդը կորել է. shamshyan.com
14:11 Շենգավիթի քննչական բաժնում քաղաքացու են խոշտանգել․ փաստաբան
19:10 Դպրոցի փոխտնօրենը գոռացել է աշակերտուհու վրա և լացացրել. Զովունիի դպրոցի աղմկահարույց դեպքի պատճառները
19:45 Ալիևը «վերադարձրեց» 4 գյուղերը՝ առանց 1 կրակոցի․ ադրբեջանական ԶԼՄ-ների ոգևորությունը
00:03 Մամայիս թևը կտրել են, արյուն է պետք. շների հարձակմանը ենթարկված կինն անգիտակից է
16:00 Փաշինյանի «խառնվելուց» հետո՝ գյուղացիներն այգիները մշակելու փոխարեն Երևանում շինարարություն են անում
22:38 Բաղանիսի և Ոսկեպարի բնակիչները փակել են միջպետական ճանապարհը
19:00 Ինչու Փաշինյանի օրոք համաբանակային զորավարժություն չի եղել. ԳՇ նախկին պետի կարծիքը
20:30 3-րդ բանակային կորպուսը նահանջի հրաման չի կատարի, եթե ազգային պահանջ լինի․ Սուրեն Պետրոսյան