News.am-ը փոխանցում է.
«Մարդիկ և շները հազարամյակներ շարունակ ապրել են կողք կողքի, և կենդանիները ձեռք են բերել «մարդու լավագույն բարեկամի» համբավը։ Բայց որքանո՞վ լավ ենք մենք ճանաչում մեր ընտանի կենդանիներին և կարո՞ղ ենք իսկապես հասկանալ, թե ինչ է զգում մեր շունը։ Հետազոտողները տվել են պատասխանը։
Ուտրեխտի համալսարանի անասնաբույժները բացահայտել են 17 հիմնական նշան, որոնք ցույց են տալիս, որ ձեր շունը իսկապես ցավ է զգում։ Այս երկու տասնյակ նշաններից շատերը բավականին ակնհայտ են, ինչպիսիք են վարքի փոփոխությունները, թաթերի տատանվելը և ակտիվության նվազումը։
Այնուամենայնիվ, գիտնականների կարծիքով, այլ նշաններ բավականին դժվար է մեկնաբանել։ Դրանք ներառում են.
քիթը լիզելը,
հորանջելը,
օդը հոտոտելը։
Իրենց ուսումնասիրության մեջ գիտնականները նաև պարզել են, որ շների տերերի միայն կեսն է կարողանում ճանաչել ավելի նուրբ ախտանիշներ, ինչպիսիք են գիշերային անհանգստությունը և չափազանց կապվածությունը, հաղորդում է Focus-ը։
Ուսումնասիրության հեղինակների կարծիքով, շների մոտ այս նուրբ վարքային նշանները կարող են ծառայել որպես ագրեսիայի վաղ նախազգուշացման նշաններ։
Երբ շները ցավ են զգում, նրանք կարող են անկանխատեսելիորեն վարվել և ագրեսիայով արձագանքել այն խթաններին, որոնց սովորաբար չէին արձագանքի: Հետևաբար, նուրբ վարքային ազդանշանների ճանաչումը կարող է արժեքավոր լինել մարդու առողջության և բարեկեցության համար։
Ի դեպ, նախորդ հետազոտություններն արդեն ցույց են տվել, որ մարդիկ կարողանում են մեկնաբանել շների դեմքի արտահայտությունները: Օրինակ, 2022 թվականի ուսումնասիրությունը պարզել է, որ նուրբ փոփոխությունները, լայն բացված աչքերից մինչև դուրս ցցված լեզու, կարող են օգնել ճանաչել շների մոտ վեց տարբեր հույզեր:
Այնուամենայնիվ, մինչ օրս նուրբ վարքային ազդանշանները վերծանելու մեր կարողությունը մնացել է անհասկանալի։
Նոր ուսումնասիրության մեջ հետազոտողները հավաքագրել են 530 շան տերերի և 117 ոչ շան տերերի, որոնց խնդրել են լրացնել հարցաթերթիկ: Մի բաժնում հարցվածներին ցույց են տվել ցավի 17 նշանների ցանկ և խնդրել են դասակարգել դրանք։
Այնուհետև նրանց ներկայացվել են շների հետ կապված երեք առանձին սցենարներ, որոնք նկարագրվել են վինետային ձևաչափով: Առաջին սցենարը նկարագրում էր շուն՝ ցավի աննշան նշաններով, երկրորդը՝ շուն՝ ակնհայտ ցավի մեջ, իսկ երրորդը՝ շուն՝ առանց ցավի: Յուրաքանչյուր մասնակցի խնդրել են անվանել շան վարքի հինգ հնարավոր պատճառ: Արդյունքները ցույց տվեցին, որ մարդիկ ամենալավն են ճանաչում շարժման հետ կապված ցավի նշանները, ինչպիսին է կաղությունը։
Հետազոտության գլխավոր հեղինակ՝ դոկտոր Ինեկե վան Հերվիյնենի խոսքով՝ կան նաև ցավի այլ, պակաս ակնհայտ նշաններ, որոնց մասին մենք ներկայումս քիչ ենք տեղյակ, ինչպիսիք են վարքի հանկարծակի փոփոխությունները, ինչպիսիք են գիշերային անհանգստությունը և տիրոջ հետ կապվածության աճը։
Ավելին, գիտնականները զգուշացնում են, որ որոշ նշաններ, որոնք մենք համարում ենք հումորային, իրականում կարող են վկայել շան մոտ անհարմարության կամ ցավի մասին, ինչպիսին է օդը լիզելը։
Գիտնականները նաև պարզել են, որ շան տերերը և ոչ շան տերերը չեն տարբերվում ցավի նշանների ճանաչման հարցում, բացառությամբ երեք վարքային նշանների։ Մարդիկ, ովքեր շներ չունեին, ավելի բարձր են գնահատել գլուխը կամ մարմինը կողքի շրջելու և սառեցնելու հավանականությունը։
Հետազոտության հեղինակները հույս ունեն, որ իրենց արդյունքները կխրախուսեն շան տերերին ավելի ուշադիր լինել իրենց կենդանիների անսպասելի վարքագծի նկատմամբ»։