Երևանի սրտում՝ Մաշտոցի պողոտայում, գտնվում է Կապույտ մզկիթը, որը ոչ միայն Հայաստանում գործող միակ մզկիթն է, այլև միաժամանակ կրոնական, մշակութային և պատմական կարևոր նշանակություն ունի։
Oragir.News-ի հետ զրույցում իրանագետ Մարիամ Զազյանը ներկայացրեց 18-րդ դարում կառուցված այս մզկիթի պատմությունը, որը երկար ժամանակ ծառայել է որպես իսլամական համայնքի հոգևոր կենտրոն։
Իրանագետն անդրադարձավ մզկիթի պատմությանը՝ հատկապես կարևորելով խորհրդային տարիները և հայ մտավորականների դերը մզկիթի պահպանման գործում։ Մարիամ Զազյանի խոսքով՝ մզկիթը մի քանի անգամ վերանորոգվել է, և այստեղ գործում է նաև գրադարան, որը 2015 թվականին անվանվել է 14-րդ դարի պարսիկ մեծանուն բանաստեղծ Հաֆեզի անունով։
Իրանագետը նշում է, որ Հայաստանում գործող միակ մզկիթը 2018 թվականին ընդգրկվել է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի նախնական ցուցակում։ Նա ընդգծեց, որ այն յուրահատուկ կամուրջ է Հայաստանի և Իրանի միջև՝ դառնալով իրանական մշակույթի ներկայացման կարևոր կենտրոն Երևանում։
Իրանագետը խոսեց նաև Ռամադան ամսվա մասին՝ ներկայացնելով դրա ծագումը, ինչպես նաև քրիստոնեական պահքի հետ որոշ նմանությունները։ Նրա խոսքով՝ Ռամադանը լուսնային օրացույցի 9-րդ ամիսն է և կապվում է Ղուրանի հայտնության հետ։
Մարիամ Զազյանը նշեց, որ սննդից հրաժարվելու գործընթացը կոչվում է իմսակ, առավոտյան նախաճաշը՝ սահուր, իսկ ամենակարևոր պահը երեկոյան իֆթարն է։ Նա նաև հավելեց, որ այս օրերին Կապույտ մզկիթում ևս անցկացվում են իֆթարի արարողություններ։
Իրանագետի խոսքով՝ Ռամադանը տևում է 29-30 օր և ավարտվում է Իդ ալ-Ֆիթր տոնով, որը համարվում է ուրախության և ավարտի խորհրդանշական տոն։
Տեղում զրուցեցինք նաև Երևանի Կապույտ մզկիթի հոգևորական Համիդ Ռոսթամիինհետ՝ մասնավորապես մզկիթում տեղադրված սև դրոշների մասին, որոնք նկատելի էին ողջ տարածքում։
Նա անդրադարձավ նաև շիա և սուննի իսլամական ավանդույթներում Ռամադանի որոշ տարբերություններին։
Երևանի Կապույտ մզկիթը համարվում է Երևանի տուրիստական ուղղություններից մեկը, որն իր յուրահատուկ ճարտարապետական տեսքով գրավում է ոչ միայն իսլամի հետևորդների, այլ նաև այլ կրոնական պատկանելություն ունեցող քաղաքացիների ուշադրությունը։
Մանրամասները՝ տեսանյութում․
Մերի Հակոբյան
Զավեն Օհանյան
Oragir.News