Այսօր նշվում է Մաքուր օդի և կապույտ երկնքի միջազգային օրը

Սեպտեմբերի 7-ին նշվում է Մաքուր օդի և կապույտ երկնքի միջազգային օրը։ Այս ամսաթիվը պատահական չէ։ 2019 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան որոշեց սեպտեմբերի 7-ը հռչակել Մաքուր օդի և կապույտ երկնքի միջազգային օր՝ այն նշելով 2020 թվականից։ Հետաքրքիր է, որ օրվա նախաձեռնության նախագիծը ՄԱԿ-ում ներկայացվել էր Բութանի, Մավրիկիոսի, Մոնղոլիայի, Կորեայի Հանրապետության և Թուրքմենստանի կողմից։ Այս մասին հայտնում է «Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ը։

Այս նախաձեռնության առաջմղման գործում առանձնահատուկ դեր է ունեցել Կորեայի Հանրապետությունը։ 2019 թվականին ՄԱԿ-ում Կորեայի Հանրապետության ներկայացուցիչը ներկայացրել է «Մաքուր օդի և կապույտ երկնքի միջազգային օրվա» հռչակման վերաբերյալ բանաձևի նախագիծը, որի համահեղինակներն էին Բութանը, Մավրիկիոսը, Մոնղոլիան, Կորեայի Հանրապետությունը և Թուրքմենստանը։

Իսկ այստեղ կա մի ուշագրավ զուգադիպություն։ 2020 թվականին՝ COVID-19 համավարակի ընթացքում, բազմաթիվ երկրներում սահմանափակվեց տրանսպորտային և տնտեսական ակտիվությունը։ Արդյունքում աշխարհի տարբեր հատվածներում արձանագրվեց օդի աղտոտվածության նվազում, և որոշ քաղաքներում մարդիկ կրկին տեսան ավելի պարզ ու կապույտ երկինք։

ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի նախագահը հենց 2020 թվականի առաջին Մաքուր օդի միջազգային օրվա ուղերձում նշել էր, որ մարդկային գործունեության կտրուկ փոփոխությունները հանգեցրել էին ավելի մաքուր օդի և ջրի։
Այդ փորձը ևս մեկ անգամ ցույց տվեց, թե որքան անմիջական է մարդու գործունեության և օդի որակի կապը։
Բայց ՄԱԿ-ի այս օրվա հիմնական գաղափարը շատ ավելի լայն է․ օդի աղտոտվածությունը միայն մեկ երկրի կամ մեկ քաղաքի խնդիր չէ։

ՄԱԿ-ի բանաձևը շեշտում է միջազգային համագործակցության անհրաժեշտությունը՝ օդի որակի տվյալների հավաքագրման և օգտագործման, համատեղ հետազոտությունների, փորձի փոխանակման և օդի որակի բարելավման ուղղությամբ գործողությունների համար։ Բանաձևում նաև ընդգծվում է, որ օդի որակի բարելավումը կարող է նպաստել կլիմայի փոփոխության մեղմմանը, իսկ կլիմայական գործողությունները՝ բարելավել օդի որակը։

Այսպիսով, սեպտեմբերի 7-ը պարզապես օրացույցի հերթական ամսաթիվ չէ։
Այն հիշեցում է, որ օդը սահմաններ չի ճանաչում, և դրա որակի պահպանման համար անհրաժեշտ է ոչ միայն անհատական, այլև քաղաքների, երկրների և ամբողջ միջազգային հանրության համատեղ գործողությունը։ Մաքուր օդը համաշխարհային պատասխանատվություն է։