Գրենլանդիայի սառույցի տակ նոր քարտեզ են կազմել

Գրենլանդիայի սառույցի տակ թաքնված հսկայական հովիտների ցանց են քարտեզագրել։

NASA-ի նոր քարտեզը ցույց է տվել, որ Գրենլանդիայի մոտ 1.7 միլիոն կմ² տարածք զբաղեցնող սառցաշերտի տակ թաքնված է հովիտների հսկայական ցանց։ Հետազոտողները քարտեզագրել են 1,943 ստորգետնյա հովիտ, որոնց մոտ մեկ երրորդը նոր է նույնականացվել։

Ամենահետաքրքիրը՝ նախկին քարտեզներում արդեն հայտնի որոշ հովիտներ իրականում հարյուրավոր կիլոմետրերով ավելի խորն էին տարածվում դեպի Գրենլանդիայի ներքին հատված, քան գիտնականները կարծում էին։

Գիտնականները դրանք «չեն տեսել» անմիջապես․ նրանք արբանյակային տվյալներից ուսումնասիրել են սառույցի մակերեսի չափազանց փոքր բարձրություններն ու իջվածքները։ Սառույցի տակ գտնվող հովիտներն իրենց թույլ հետքն են թողնում վերևի սառույցի ձևի վրա, և այդ տվյալներից հնարավոր է վերականգնել թաքնված ռելիեֆը։

Ինչո՞ւ է սա կարևոր

Սառույցը հատկապես արագ է շարժվում այդ հովիտների ուղղությամբ։ Երբ սառույցը կենտրոնանում է հովտում, այն կարող է հաստանալ ու ավելի արագ հոսել դեպի ափ՝ շարունակելով խորացնել հովիտը։ Այսինքն՝ սառույցի տակ գտնվող լանդշաֆտը կարող է ազդել այն բանի վրա, թե ինչպես է Գրենլանդիայի սառցաշերտը շարժվում և հետագայում ինչպես կարող է փոխվել։

Ու կա ևս մեկ շատ հետաքրքիր առեղծված

Գրենլանդիայի արևմտակենտրոն հատվածում հայտնաբերված որոշ հովիտներ շատ երկար են, ուղիղ և գրեթե նույն ուղղությամբ են ձգվում։ Գիտնականները կարծում են, որ դրանց ձևավորման մեջ կարող էր դեր ունենալ նաև երկրաբանական/տեկտոնական կառուցվածքը, բայց այդ հատվածը դեռ լիովին բացատրված չէ։

Գիտական աղբյուր՝ NASA Earth Observatory / Geophysical Research Letters։