Ազգայնացումը չի կարող լինել էմոցիոնալ կամ քաղաքական որոշում. պետք է առաջնորդվել օրենքով. տնտեսագետ
Տնտեսագետ Հրայր Կամենդատյանի ֆեյսբուքյան գրառումը.
Ազգայնացման մասին!
Կեղծ կամ անօրինական ազգայնացումների օրինակներ կան տարբեր երկրներում, երբ կառավարությունները, հակասահմանադրական կամ միջազգային իրավունքի խախտումով, բռնագրավում են մասնավոր սեփականություն՝ առանց բավարար փոխհատուցման կամ օրինական ընթացակարգի։ Ստորև մի քանի հայտնի օրինակներ ենք ներկայացնում
1. Վենեսուելա։ Հյուգո Չավեսի և Նիկոլաս Մադուրոյի ժամանակ
տասնյակ ընկերություններ՝ ներառյալ նավթային, սննդի, հեռահաղորդակցության և բանկային ոլորտում ազգայնացվեցին:
Չափազանց հաճախ պետությունը պարզապես հայտարարում էր ազգայնացում՝ առանց փոխհատուցման կամ անբավարար փոխհատուցմամբ։Սկզբում դա ներկայացվում էր որպես սոցիալական արդարության քայլ, բայց իրականում բերեց տնտեսական քանդում։ Արդյունքում՝ վենեսուելացիներն այսօր կանգնած են սովի, հիպերինֆլյացիայի և զանգվածային արտագաղթի առաջ։ Օրինականության խախտումը ոչ միայն փախցրեց ներդրումները, այլ նաև երկիրը երկարաժամկետ դատական պարտավորությունների տակ դրեց։
Միջազգային արձագանքը շատ կտրուկ էր բազմաթիվ արբիտրաժային գործեր հարուցվեցին ICSID-ում։
2. Զիմբաբվե (Ռոբերտ Մուգաբե)
Սպիտակ հողատերերի հողերի բռնագրավում՝ առանց փոխհատուցման։
Հակասում էր սեփականության իրավունքի սկզբունքին։
Միջազգային արձագանքը նորից չուշացավ եվ Զիմբաբվեն պարտվեց մի քանի միջազգային դատական գործերում։
3. Արգենտինա
2012-ին ազգայնացվեց YPF-ն (նավթային ընկերություն), որը պատկանում էր իսպանական Repsol-ին։
Ազգայնացումն իրականացվեց առանց նախնական փոխհատուցման։
Repsol-ը դատական կարգով պահանջեց փոխհատուցում և որոշակի հաջողություն ունեցավ։ Արդյունքում՝ Արգենտինան ոչ միայն կորցրեց վստահելիությունը միջազգային ներդրողների աչքում, այլ նաև հարկատուների գրպանից վճարեց անօրինական որոշման գինը։
Եզրակացություն Հայաստանի համար
Հայաստանը չի կարող կրկնել այս սխալները։ Ազգայնացումը չի կարող լինել էմոցիոնալ կամ քաղաքական որոշում։ Պետք է պահպանել իրավական ընթացակարգերը, ապահովել միջազգային նորմերի պահպանումը և հաշվարկել տնտեսական հետևանքները։ Հակառակ դեպքում, պետությունն ինքն է դառնում վարկաբեկված ու դատապարտված։ Պետք է առաջնորդվել օրենքով, ոչ թե էմոցիաներով։
Ազգայնացման մասին!
Կեղծ կամ անօրինական ազգայնացումների օրինակներ կան տարբեր երկրներում, երբ կառավարությունները, հակասահմանադրական կամ միջազգային իրավունքի խախտումով, բռնագրավում են մասնավոր սեփականություն՝ առանց բավարար փոխհատուցման կամ օրինական ընթացակարգի։ Ստորև մի քանի հայտնի օրինակներ ենք ներկայացնում
1. Վենեսուելա։ Հյուգո Չավեսի և Նիկոլաս Մադուրոյի ժամանակ
տասնյակ ընկերություններ՝ ներառյալ նավթային, սննդի, հեռահաղորդակցության և բանկային ոլորտում ազգայնացվեցին:
Չափազանց հաճախ պետությունը պարզապես հայտարարում էր ազգայնացում՝ առանց փոխհատուցման կամ անբավարար փոխհատուցմամբ։Սկզբում դա ներկայացվում էր որպես սոցիալական արդարության քայլ, բայց իրականում բերեց տնտեսական քանդում։ Արդյունքում՝ վենեսուելացիներն այսօր կանգնած են սովի, հիպերինֆլյացիայի և զանգվածային արտագաղթի առաջ։ Օրինականության խախտումը ոչ միայն փախցրեց ներդրումները, այլ նաև երկիրը երկարաժամկետ դատական պարտավորությունների տակ դրեց։
Միջազգային արձագանքը շատ կտրուկ էր բազմաթիվ արբիտրաժային գործեր հարուցվեցին ICSID-ում։
2. Զիմբաբվե (Ռոբերտ Մուգաբե)
Սպիտակ հողատերերի հողերի բռնագրավում՝ առանց փոխհատուցման։
Հակասում էր սեփականության իրավունքի սկզբունքին։
Միջազգային արձագանքը նորից չուշացավ եվ Զիմբաբվեն պարտվեց մի քանի միջազգային դատական գործերում։
3. Արգենտինա
2012-ին ազգայնացվեց YPF-ն (նավթային ընկերություն), որը պատկանում էր իսպանական Repsol-ին։
Ազգայնացումն իրականացվեց առանց նախնական փոխհատուցման։
Repsol-ը դատական կարգով պահանջեց փոխհատուցում և որոշակի հաջողություն ունեցավ։ Արդյունքում՝ Արգենտինան ոչ միայն կորցրեց վստահելիությունը միջազգային ներդրողների աչքում, այլ նաև հարկատուների գրպանից վճարեց անօրինական որոշման գինը։
Եզրակացություն Հայաստանի համար
Հայաստանը չի կարող կրկնել այս սխալները։ Ազգայնացումը չի կարող լինել էմոցիոնալ կամ քաղաքական որոշում։ Պետք է պահպանել իրավական ընթացակարգերը, ապահովել միջազգային նորմերի պահպանումը և հաշվարկել տնտեսական հետևանքները։ Հակառակ դեպքում, պետությունն ինքն է դառնում վարկաբեկված ու դատապարտված։ Պետք է առաջնորդվել օրենքով, ոչ թե էմոցիաներով։
Ամենից շատ դիտված
23:04 Փաշինյանը ձեռքին ինչ-որ բան էր թերթում ու ասում էր, թե Սամվել Կարապետյանը ինչքան պետք է նստի. տպավորություն է, որ դատավճիռը ձեռքին է
18:44 Նիկոլ Փաշինյան, այսօր Հ1-ի բանավեճն օգտագործեք և հերքե'ք իմ պնդումը, այլապես կարող եք դատի տալ․ Լիլիա Շուշանյան
22:45 Սեկտաների թիրախում եմ. ինչու է Լիլուն թաքցնում իր քաղաքական դիրքորոշումը
23:34 «Մարտի 1»-ի գործը բացահայտված է. Քոչարյանը ընտրություններից հետո պետք է բանտ նստի. Փաշինյան
23:27 Ուկրաինան առաջարկում է դադարեցնել հակամարտությունը․ Զելենսկին՝ Պուտինին
23:13 Թող գա տեսնենք՝ ով է կատուն, և ով է առյուծը. Փաշինյանը մեղադրել է Ծառուկյանին
17:11 Ոչ մի ադրբեջանցի չի կարող հող գնել այստեղ․ քաղաքացիները՝ «Սաֆարովի կանխարգելման» օրենքի մասին
13:00 ՔՊ-ական պատգամավորի որդու աշխատավարձը տարեցտարի աճում է միլիոններով. Արմեն Խաչատրյանի ընտանիքի «ապագան»
13:26 Կարապետյան-Փաշինյան դիմակայությունն արդեն իսկ ավարտվել է Փաշինյանի անշրջելի պարտությամբ. Տիգրան Դումիկյան
18:06 Բագրատ Սրբազանի խափանման միջոցը փոխվեց տնային կալանքի
Ձեզ գուցե հետաքրքրի
Կապ
սոց․ ցանցեր
Կայքում հրապարակված նյութերը պարտադիր չէ, որ արտահայտեն oragir.news-ի խմբագրության տեսակետը: