Հայ դավաճաններ. Դավաճան Չոլախ Գևորգի պատիժը՝ Արամ Մանուկյանի հրամանով
1918 թվականի սկիզբը Հայոց պատմության ամենաբարդ ժամանակաշրջաններից մեկն էր: Այդ շրջանում բարդ էր թե՛ արտաքին քաղաքական դրությունը, թե՛ ներքին քաղաքական վիճակը: Այդ ամենից Հայաստանի ներսում օգտվում էին նաև մարդիկ, ովքեր իրագործում էին դավաճանական գործեր: Նմանատիպ անձանցից էր նաև երբեմնի քաջ մարտիկ Չոլախ Գևորգը, ով ահ ու սարսափ էր տարածում շատերի մոտ:
Գևորգի մասին դավաճանական լուրերը հասնում են նաև Արամ Մանուկյանին, ով միակ մարդն էր, ումից վախենում էր Չոլախ Գևորգը: Արամ Մանուկյանը մի հանձնարարություն է տալիս Գևորգին, որով պարզվում է դավաճանական լուրերի իսկությունը: Այդ շրջանում Արցախում և Սյունիքում թուրքերը շարունակում էին ահաբեկել հայերին և այդ առիթով Երևան եկած պատվիրակությունը խնդրում էր ռազմամթերք՝ թուրքերի և թաթարների դեմ պայքարելու համար: Որոշում է կայացվում ուղարկել 300 հրացան և կես միլիոն փամփուշտ: Ռազմամթերքը պետք է ուղարկվեր կարճ ճանապարհով՝ Շարուրով, որը թուրքերի կողմից հարձակման ամենավտանգավոր շրջաններից մեկն էր:
Այդ հանձնարարության մանրամասների մասին պատմում է Արամ Մանուկյանի մտերիմ ընկեր Արշալույս Աստվածատրյանը.
«Ահա այստեղ էր, որ Արամը հանձնարարեց Չոլախ Գևորգին՝ իր խմբով ուղեկցել Զանգեզուրի համար Նախիջևանի գծով ռազմամթերք տանող գնացքին: Գևորգը հանձն առավ, բայց ինքը անձամբ չգնաց խմբի հետ՝ ծածկելով այդ բանը Արամից: Ռազմամթերք տանող գնացքը Շարուրում ենթարկվեց խորտակման ու կողոպտվեց թուրքերի ձեռքով: Լուրը հասավ Երևան և բացվեց Գևորգի խաբեբայությունը»: (Աստվածատրյան Ա., «Արամը. Մահվան հիսունամյակի առթիվ», Երևան, 1991, էջ 113):
Լուրը հասնում է Երևան՝ Արա Մանուկյանին, ում բարկությունը չափ ու սահման չուներ: «Առաջին անգամն էի տեսնում Արամին այդ աստիճան վրդովված, զայրացած վիճակում: Ջղայնացած անց ու դարձ էր անում փոքրիկ սենյակում անկյունից անկյուն և ձեռքը թափահարելով հանդիմանում ու նախատում էր կահափայտի վրա հենված ու բոլորովին գունատված Չոլախ Գևորգին: Սենյակում, պատի մոտ, գլխիկոր, լուռ կանգնած էին երկու-երեք այլ խմբապետներ: Արամի վրդովմունքը անզուսպ էր: Նա ուղղակի թույն էր թափում Գևորգի գլխին նրա «աննամուս» վարմունքի համար: Սենյակի մթնոլորտը ծանր եկավ ինձ: Դուրս եկա ու նստեցի հարևան սենյակում: Պարզ հիշում եմ Արամի վերջին խոսքերը․ «Ես կանիծեմ այն ժողովրդի հերը, որ շան սատակ չի անի քեզ պես դավաճաններին»: (Նույն տեղում, էջ 113-114):
Այդ դեպքից հետո Չոլախ Գևորգը դասեր չքաղեց և շարունակեց իր դավաճանական գործունեությունը: Այդ ամենի արդյունքը եղավ այն, որ Արամ Մանուկյանի հրամանով գնդակահարվեց հայ դավաճան Չոլախ Գևորգը: Նա ստացավ իր արժանի պատիժը՝ գնդակահարվելով օրը ցերեկով Երևանի փողոցներից մեկում:
Գևորգի մասին դավաճանական լուրերը հասնում են նաև Արամ Մանուկյանին, ով միակ մարդն էր, ումից վախենում էր Չոլախ Գևորգը: Արամ Մանուկյանը մի հանձնարարություն է տալիս Գևորգին, որով պարզվում է դավաճանական լուրերի իսկությունը: Այդ շրջանում Արցախում և Սյունիքում թուրքերը շարունակում էին ահաբեկել հայերին և այդ առիթով Երևան եկած պատվիրակությունը խնդրում էր ռազմամթերք՝ թուրքերի և թաթարների դեմ պայքարելու համար: Որոշում է կայացվում ուղարկել 300 հրացան և կես միլիոն փամփուշտ: Ռազմամթերքը պետք է ուղարկվեր կարճ ճանապարհով՝ Շարուրով, որը թուրքերի կողմից հարձակման ամենավտանգավոր շրջաններից մեկն էր:
Այդ հանձնարարության մանրամասների մասին պատմում է Արամ Մանուկյանի մտերիմ ընկեր Արշալույս Աստվածատրյանը.
«Ահա այստեղ էր, որ Արամը հանձնարարեց Չոլախ Գևորգին՝ իր խմբով ուղեկցել Զանգեզուրի համար Նախիջևանի գծով ռազմամթերք տանող գնացքին: Գևորգը հանձն առավ, բայց ինքը անձամբ չգնաց խմբի հետ՝ ծածկելով այդ բանը Արամից: Ռազմամթերք տանող գնացքը Շարուրում ենթարկվեց խորտակման ու կողոպտվեց թուրքերի ձեռքով: Լուրը հասավ Երևան և բացվեց Գևորգի խաբեբայությունը»: (Աստվածատրյան Ա., «Արամը. Մահվան հիսունամյակի առթիվ», Երևան, 1991, էջ 113):
Լուրը հասնում է Երևան՝ Արա Մանուկյանին, ում բարկությունը չափ ու սահման չուներ: «Առաջին անգամն էի տեսնում Արամին այդ աստիճան վրդովված, զայրացած վիճակում: Ջղայնացած անց ու դարձ էր անում փոքրիկ սենյակում անկյունից անկյուն և ձեռքը թափահարելով հանդիմանում ու նախատում էր կահափայտի վրա հենված ու բոլորովին գունատված Չոլախ Գևորգին: Սենյակում, պատի մոտ, գլխիկոր, լուռ կանգնած էին երկու-երեք այլ խմբապետներ: Արամի վրդովմունքը անզուսպ էր: Նա ուղղակի թույն էր թափում Գևորգի գլխին նրա «աննամուս» վարմունքի համար: Սենյակի մթնոլորտը ծանր եկավ ինձ: Դուրս եկա ու նստեցի հարևան սենյակում: Պարզ հիշում եմ Արամի վերջին խոսքերը․ «Ես կանիծեմ այն ժողովրդի հերը, որ շան սատակ չի անի քեզ պես դավաճաններին»: (Նույն տեղում, էջ 113-114):
Այդ դեպքից հետո Չոլախ Գևորգը դասեր չքաղեց և շարունակեց իր դավաճանական գործունեությունը: Այդ ամենի արդյունքը եղավ այն, որ Արամ Մանուկյանի հրամանով գնդակահարվեց հայ դավաճան Չոլախ Գևորգը: Նա ստացավ իր արժանի պատիժը՝ գնդակահարվելով օրը ցերեկով Երևանի փողոցներից մեկում:
Ամենից շատ դիտված
19:22 Դիմորդների պակա՞ս, թե՞ սխալ քաղաքականություն. պետությունը օդից վերցրած թվերով է տեղերը բաշխում
11:10 Կադիրովի կոշտ վերջնագիրը՝ արևմուտքին. չեչենական հատուկ ջոկատայինները պատրաստ են հարձակվել ՆԱՏՕ-ի երկրների վրա
09:35 Ուկրաինական ԱԹՍ-ները հարվածել են Wildberries-ի պահեստներին
15:22 Թոխմախի գերեզմաններում հայտնաբերվել է վերջույթները գրեթե ամբողջովին հոշոտված տղամարդու մարմին
14:15 «Վեոլիա Ջրի» դեմ խմբային հայցեր են սպասվում․ ջրի որակը չի համապատասխանում սահմանված չափանիշներին․ Արփինե Հովհաննիսյան
17:00 Թեղուտի գործարքը կարող է փոխել ոչ միայն տնտեսությունը, այլև անվտանգության հաշվեկշիռը
12:50 Գրիշա Ասատրյանի քույրը ցնցող անակնկալ է մատուցել եղբորը ծննդյան օրվա առթիվ
11:02 Երևանում՝ ոստիկանության ակադեմիայի մոտ, BAW-ը բախվել է երկաթե էլեկտրասյանը․ կան վիրավորներ
12:38 Ֆրանսիայի դեսպանատանն անցկացված միջոցառման հյուրերից մի քանիսը հայտնվել են հիվանդանոցում. Armat Media
15:40 Wildberries-ի խոշորագույն պահեստի հրդեհից հետո Մոսկվայի մարզի երկինքը ծածկվել է թանձր ծխով
Ձեզ գուցե հետաքրքրի
Կապ
սոց․ ցանցեր
Կայքում հրապարակված նյութերը պարտադիր չէ, որ արտահայտեն oragir.news-ի խմբագրության տեսակետը: