Ադրբեջանի իրականացրած աշխատանքն անարդյունավետ է, բայց սովորույթի համաձայն «մեղքը» Հայաստանինն է

Վերջին օրերին Ադրբեջանի պետական տեղեկատվական համակարգն անընդհատ տարածում է ականապատ տարածքների պայթյունների մասին տեղեկություններ։

Ըստ հաղորդագրությունների, Ադրբեջանի ականազերծման պետական գործակալությունը (ANAMA) աշխատանքներ է իրականացնում «օկուպացիայից ազատագրված» (խոսքը վերաբերում է օկուպացված Արցախին – հեղ․) տարածքներում, որտեղ, ինչպես Իլհամ Ալիևի օգնական Հիքմեթ Հաջիևն է ասել, «տեղադրված են միլիոնավոր ականներ»։ Հենց այդ ականներն են պայթում և ադրբեջանցի սակրավորների շրջանում կորուստներ ավելացնում։

Ընդ որում, հերթական պայթյունների մասին պաշտոնական հաղորդագրությունները տարածվում են միանգամից 3 գերատեսչության անունից՝ համատեղ։ Դրանք են՝ Ականազերծման պետգործակալությունը, Պետական անվտանգության ծառայությունը և դատախազությունը։

Հայտնի է, որ 44-օրյա պատերազմից հետո, Ադրբեջանի պահանջով, Հայաստանի Հանրապետության պատկան մարմիններին հանձնարարվել է իրենց ադրբեջանցի գործընկերներին փոխանցել ականապատ տարածքների քարտեզները։ Դրանք, բնականաբար, տրվել են ըստ պատշաճի․ այլ որակ ներկայիս հայ-ադրբեջանական հարաբերություններում չի էլ արձանագրվում, հատկապես հայաստանյան կողմից։ Սակայն Ադրբեջանում դժգոհ են, գտնում են, թե Նիկոլ Փաշինյանն ինչ-որ տեղ իրեն ազնիվ չի պահում, ոչ բոլոր քարտեզներն է տալիս, կամ հնացած տեղագրական տվյալներով քարտեզ է տալիս, այլ կերպ ասած՝ «քցում» է իրենց։

2020 թվականի նոյեմբերի 9-ից հետո Ադրբեջանում սկսել են վարել հատուկ վիճակագրություն․ ականների պայթյունների հետևանքով տուժել է շուրջ 370 մարդ, որից մոտ 70-ը՝ զոհվել է։ Եվ, հասկանալի է, որ այդ «լրացուցիչ» զոհերի մեղավոր են համարվում Իլհամին քարտեզ խոստացող, բայց արդյունքում սխալ քարտեզ փոխանցող մարդիկ ու նրանց աշխատակիցները։

Հատկանշական է նաև այն, որ ականների պայթյուններ են գրանցվում հիմնականում այն տարածքներում, որոնք արդեն գրեթե 4 տարի գտնվում են Ադրբեջանի վերահսկողության ներքո։ Հայտնի է, որ ականազերծման աշխատանքներում Ադրբեջանին ծավալուն օգնություն են տալիս եվրոպական երկրները, հատկապես Մեծ Բրիտանիան։ Խոսքը վերաբերում է թե՛ ֆինանսական, թե՛ նյութատեխնիկական, և թե՛ կադրային վերապատրաստման տեսքով աջակցություններին, որ ստանում է Ադրբեջանն աշխարհի զարգացած երկրներից։ Բայց միևնույն է, ականների պայթյուններ են գրանցվում մեծ մասով հենց այդ տարածքներում։ Սա կարող է նշանակել, որ կամ մասնագիտական և այլ ուղղություններով ցուցաբերվող աջակցությունը «տեղ չի հասնում», (այսինքն՝ գործում է ամենազոր կոռուպցիան – հեղ․), կամ Ադրբեջանը Հայաստանին նաև այս տեսակի շանտաժ է անում՝ մշտապես մեղադրելով ականային ահաբեկչության, դրա հետևանքով պատճառված զոհերի և վնասների մեջ։

Ամեն դեպքում, ականների վնասազերծման ուղղությամբ Ադրբեջանի իրականացրած աշխատանքը, եթե դատենք իրենց մամուլում տեղ գտնող հրապարակումներից, բավական անարդյունավետ է, և դժվար թե այդ ցածր մակարդակն արձանագրվում է Հայաստանի «մեղքով»։

Տիգրան Աթանեսյան