Նրանք զբաղվում էին ոչ թե քաղաքականությամբ, այլ քաղաքով․ Թիֆլիսի հայ քաղաքապետների պատմությունը

Oragir.News-ի՝ Թբիլիսիի թղթակիցը Թբիլիսի քաղաքի պատմության մասին զրուցել է Աիդա Բաբաջանովի հետ։

Հարցին, թե ինչպիսին է եղել քաղաքի բնակչության էթնիկ կազմը, Բաբաջանովը նկատեց, որ ի սկզբանե քաղաքի բնակչությանը ոչ թե տարանջատել են ըստ ազգային պատկանելության, այլ ըստ հավատի։

«19-րդ դարի վերջին ձեռագրերում երևում է, որ 25-30 տոկոսը կազմել են սլավոնական ազգերի ներկայացուցիչներ, 30-40 տոկոսը՝ հայեր, 30 տոկոսը՝ վրացիներ, 10 տոկոսը՝ մուսուլմաններ և այլն։ Ահա սա է բազմազգությունը։ Նրանք բոլորը ոչ միայն միասին ապրում էին քաղաքում, այլև նրանց հարաբերությունները շատ լավ էին։ Նրանք ունեին իրենց տաճարները և այլն»,- ասաց Բաբաջանովը։

Հարցին, թե ճի՞շտ է, որ 2700 տներից շուրջ 2000-ը պատկանել են հայերին, մեր զրուցակիցը նշեց, որ ավելի վաղ եղել է այդպիսի պատկեր, քանի որ հայերն զբաղվում էին առևտրով․ պատահական չէ, որ դեպի քաղաքի կենտրոն գնացող փողոցը կոչվել է Հայկական շուկա։ Ուստի և քաղաքի ամենահետաքրքիր կառույցները կազմում են քարվանսարաները։

«Շատերը զարմանում են, որ քաղաքում ապակիներ չեն եղել։ Ապակին հայտնվել է 19-րդ դարավերջին, երբ սկսել են այն արտադրել։ Ապակիներով տներ գոյություն չեն ունեցել առհասարակ։ Ապակին հայտնվել է երկաթուղու կառուցումից հետո»,- պատմեց Բաբաջանովը։

Նկատեց՝ Թիֆլիսը եղել է ամբողջ Կովկասի կենտրոնը։

Oragir.News-ի հարցին ի պատասխան՝ Աիդա Բաբաջանովը հաստատեց, որ գրեթե ամբողջ 19-րդ դարի ընթացքում Թիֆլիսի քաղաքապետները հայեր են եղել։ Նա առանձնացրեց Բեհբութովներին, որոնք մի քանի տասնամյակ ղեկավարել են քաղաքը, ունեցել են հողեր, նրանցն է եղել նաև Խոջիվանքը։

«Քաղաքապետները պետք է լինեին մարդիկ, որոնք ունեին կառավարման հմտություններ, կայացած էին, և որպես կանոն՝ դրանք հենց հայերն էին․․․․ Քաղաքում նրանք սիրված էին։ Նրանք իրենց գումարները ևս ծախսում էին քաղաքի վրա։․․․․ Նրանք զբաղվում էին ոչ թե քաղաքանությամբ, այլ քաղաքով»,-ասաց Բաբաջանովը։

Մանրամասները՝ տեսանյութում։