Ավելին 9 ժամ առաջ - 00:00 22-11-2026

Ինչպե՞ս է քունն ամրապնդում հիշողությունը և մաքրում ուղեղը

Քունը կենսաբանական անհրաժեշտություն է, որի ընթացքում մեր ուղեղն ու մարմինը կատարում են կենսական վերականգնողական աշխատանքներ:

Ահա մի քանի ուշագրավ փաստ քնի մասին

Ուղեղի «մաքրում». Քնած ժամանակ ուղեղի բջիջները փոքր-ինչ սեղմվում են՝ թույլ տալով, որ ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկն ավելի արագ շրջանառվի և դուրս բերի օրվա ընթացքում կուտակված թունավոր նյութերը (այդ թվում՝ Ալցհայմերի հիվանդության հետ կապված սպիտակուցները)։

Հիշողության ամրապնդում. Քնի խորը և արագ (REM) փուլերում ուղեղը տեսակավորում է օրվա ընթացքում ստացած տեղեկատվությունը, կարևորը տեղափոխում երկարաժամկետ հիշողություն, իսկ անպետքը՝ ջնջում։

Ժամանակավոր կաթված. Արագ քնի փուլում, երբ մենք տեսնում ենք ամենավառ երազները, ուղեղը ժամանակավորապես անջատում է մկանների աշխատանքը (բացառությամբ աչքերի և շնչառական մկանների), որպեսզի մենք իրականում չկրկնենք երազում կատարվող շարժումները և չվնասենք մեզ։

Անքնության վտանգը. 17-19 ժամ անընդմեջ արթուն մնալուց հետո մարդու կենտրոնացումն ու արձագանքման արագությունը նվազում են այնքան, որքան արյան մեջ 0.05% ալկոհոլի առկայության դեպքում։

Կենդանիների միակողմանի քուն. Դելֆինները, կետերը և որոշ թռչուններ կարողանում են քնել ուղեղի միայն մեկ կիսագնդով։ Մյուս կիսագունդն այդ ընթացքում արթուն է մնում՝ շնչառությունը վերահսկելու և գիշատիչներից պաշտպանվելու համար։

Գույների ընկալումը երազներում. Մինչև գունավոր հեռուստատեսության տարածումը՝ 1950-ականներին, մարդկանց մեծ մասը պնդում էր, որ իրենց երազները սև-սպիտակ են։ Այսօր մարդկանց մոտ 80%-ը տեսնում է գունավոր երազներ։

Ամենից շատ դիտված

09:30 Նույն արարքի համար մեկը մեղադրյալ է, մյուսը` պատգամավոր
16:22 Եվրոպական լրագրողների ֆեդերացիան միացել է Հայաստանի ժուռնալիստների միությանը՝ դատապարտելով վարչապետի վիրավորական արտահայտությունները լրագրողի հասցեին
13:00 Երազա՞նք է, թե՞ խոչընդոտ. Փաշինյանը գաղտնիք բացեց
20:06 2000 կմ՝ հանուն անպատասխան սիրո․ հնդիկ բլոգերի տուն հասած տղամարդուն ծեծելով սպանել են
10:30 Ունեցվածքի խցանում. Տիգրան Ավինյանը 2017-ին մի ավտոտնակ ուներ
17:05 15 հազար դրամ վարձ եմ տալիս էս տնակի համար, պայմաններ չկան, մի ժամ չվառես՝ տունը տեղից կթռնի
18:30 Իրանը ցուցադրել է նոր ստորգետնյա հրթիռային քաղաքը
11:52 Գարեգին Նժդեհի հրապարակում բախվել են 2 տրոլեյբուս ու 3 ավտոմեքենա. կան վիրավորներ
17:28 «Ուժեղ Հայաստանն» ամեն ինչ անելու է, որպեսզի թույլ չտա իշխանություններին փակել Գեղասարի դպրոցը. Գառնիկ Դավթյան
22:03 ՆԳՆ-ին ուղղված դիմումով պահանջել եմ անձնագրիս մեջ ծննդավայրս չնշել Ադրբեջան․ Արտակ Բեգլարյան