ԿԿՀ որոշո՞ւմ, թե՞ մեկնություն. որոնք են Նիկոլ Փաշինյանի դեմ վարույթի մերժման իրավական հիմքերը

Դեռևս Հին Հունաստանում փիլիսոփաները հիմնադրեցին մի յուրօրինակ արվեստ՝ «մեկնությունը», որի նպատակն էր կրոնական առասպելների ու խրթին տեքստերի մեջ փնտրել և գտնել թաքնված, խորին և այլաբանական իմաստներ։ Դարեր անց, եկեղեցական մատենագրության այս ավանդույթները, կարծես թե, իրենց ժամանակակից ու աշխարհիկ դրսևորումն են գտնում Հայաստանի իրավական համակարգում։

Ասվածի վառ ապացույցն է Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի վերջին՝ թիվ N 18/2026/Վ/Կ որոշումը։ Հանձնաժողովը քննության էր առել քաղաքացի Սեմյոն Բաբայանի դիմումն ընդդեմ Նիկոլ Փաշինյանի։ Վերջինս հարցազրույցներից մեկում հայտարարել էր, թե «ընդդիմադիր ուժերի քվեների 100 տոկոսը եղել է գնված»։

Թվում էր, թե գործ ունենք պարզ մաթեմատիկական և իրավական պնդման հետ, որը վերաբերում է շուրջ 600 հազար ընդդիմադիր ընտրողների արժանապատվությանը։ Սակայն ԿԿՀ-ն նախընտրեց չսահմանափակվել չոր իրավաբանությամբ և անցավ բովանդակային «մեկնության»։

Այսպիսով, ԿԿՀ-ն մերժել է Նիկոլ Փաշինյանի նկատմամբ վարքագծի կանոնների առերևույթ խախտման վերաբերյալ վարույթի հարուցումը: Գործի հիմքում ընդդիմադիր ընտրողներին վերաբերող աղմկահարույց հայտարարությունն է և դրան տրված իրավական գնահատականը:

Հիշեցնենք՝ 2026 թվականի հուլիսի 14-ին քաղաքացի Սեմյոն Բաբայանը դիմում էր ներկայացրել ԿԿՀ՝ վկայակոչելով Փաշինյանի՝ հիշյալ հարցազրույցում արված այդ պնդումը: Դիմումատուի իրավական փաստարկը հիմնված էր «Հանրային ծառայության մասին» օրենքի 28-րդ հոդվածի վրա, որը պետական պաշտոնյաներից պահանջում է՝ ցուցաբերել քաղաքական զսպվածություն, հարգել քաղաքացիների պատիվն ու արժանապատվությունը, զերծ մնալ անհիմն մեղադրանքներից:




Հանձնաժողովն առաջին հերթին հղում է անում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի պրակտիկային: Ըստ այդ նախադեպերի՝ քաղաքական բանավեճում արված նույնիսկ վիճահարույց արտահայտությունները պաշտպանված են, եթե դրանք չեն հանդիսանում «անհիմն անձնական հարձակում» և ունեն որոշակի «փաստական հենք»: Հանձնաժողովն իր որոշման մեջ պաշտոնապես արձանագրում է, որ վարչապետի ձևակերպումը («100 տոկոսը գնված է») կրել է «չափազանցության որոշակի աստիճան»:

Հղում անելով լեզվաբանական բացատրությանը՝ ԿԿՀ-ն դա դիտարկում է որպես պատկերավորման միջոց (հիպերբոլա), այլ ոչ թե բացարձակ իրավական պնդում: Որպեսզի արտահայտությունը չդիտվի անհիմն, ԿԿՀ-ն հղում է անում իր իսկ մեկ այլ՝ թիվ N 17/2026/Վ/Կ որոշմանը: Հանձնաժողովը նշում է, որ քանի որ նախընտրական շրջանում եղել են ընտրական հնարավոր իրավախախտումների վերաբերյալ քննարկումներ, վարչապետի խոսքն ունեցել է «որոշակի փաստական հենք»:

Այս իրավական հաջորդականության հիման վրա Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովը հանգել է հետևյալ եզրակացությանը. վարչապետի պնդումները չեն ունեցել առերևույթ վիրավորելու նպատակ:




Ըստ որոշման՝ խոսքն ուղղված է եղել ընդդիմադիր ուժերի քաղաքական վարքագիծը քննադատելուն և ընտրական գործընթացների վերաբերյալ «գնահատողական դատողություններ» կատարելուն: Նիստը նախագահող և ԿԿՀ նախագահի պարտականությունները կատարող Մարիամ Գալստյանի ստորագրությամբ հանձնաժողովը որոշել է մերժել վարույթի հարուցումը՝ վարքագծի կանոնների խախտման հատկանիշների բացակայության հիմքով:





Հասմիկ Մովսիսյան