Ինչպես է հաղթանակի պաշտամունքը տարածվում ադրբեջանցի դպրոցականների շրջանում

Արցախյան 44-օրյա պատերազմից հետո Ադրբեջանում զոհաբերության մարտական ​​պաշտամունքը փոխարինվեց հաղթանակի մարտական ​​պաշտամունքով։ Այս մասին ծավալուն հոդված է հրապարակել BBC-ն, անդրադառնալով պատերազմում հաղթանակից հետո Ադրբեջանի դպրոցներում իրականացվող քարոզչությանը։

«Ծառայություն հայրենիքին, հավատարմություն ժողովրդին, ատելություն, ատելություն և կրկին ատելություն թշնամուն» կարգախոսներից մեկն է, որը երեխաներին սովորեցնում են տեղի որոշ դպրոցներում: Երեխաներին պարտադրված հայրենասիրական «գործունեությունը» ցույց է տալիս, որ չնայած ռազմական գործողությունների ֆորմալ ավարտին, հարևան ժողովուրդները հեռու են հաշտեցումից։

«Պատերազմից հետո գլխավորը, ինչի մասին մտածում էի, այն էր, որ պետք է իմ դեմքը փրկեմ երեխաների աչքի առաջ»,- ասում է Ադրբեջանի դպրոցներից մեկի ուսուցիչը։

Երկար տարիներ վերջինս երեխաներին սովորեցնում էր պատմություն՝ փորձելով խուսափել սուր անկյուններից։ Նա չէր մեջբերում դպրոցական դասագրքերից առանձնապես ագրեսիվ հատվածները և խրախուսում էր ուսանողներին գտնել տեղեկատվության այլընտրանքային աղբյուրներ:

Նա սիրում է իր մասնագիտությունը և երեխաներին. իր համար կարևոր է, որ նրանց վատ բաներ չսովորեցնեն, բայց նաև չկորցնի իր աշխատանքը։ Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմից հետո այդ հավասարակշռությունը պահպանելը գնալվո ավելի դժվարացավ։ «Բոլոր բաները չէ, որ կարող են կոչվել իրենց անուններով, և դա դժվար է»,- ասում է նա։

Վերջին ամիսներին սոցիալական ցանցերում ակտիվորեն տարածվում են հայրենասիրական «միջոցառումների» ժամանակ երեխաների տեսանյութերը։ Տեսանյութերից մեկում մի քանի շարքերով շարված դպրոցականները ձեռքերը բարձրացնում են «Ուռա՜» բղավելով, երբ ուսուցիչները թվարկում են պատերազմում զոհված նախկին ուսանողների անունները: Մյուս կողմից , կամուֆլյաժ հագած մանկապարտեզի տղաները հենակներով և վիրակապած ոտքերով ու ձեռքերով մտնում են դասարան:

Տեղական ալիքներից մեկի հեռուստատեսային ռեպորտաժում բակում գտնվող դպրոցական հավաքի երեխաները երգչախմբում բղավում են «Ծառայություն հայրենիքին, հավատարմություն ժողովրդին, ատելություն, ատելություն, ատելություն թշնամուն»: «Այս երեխաները վաղվա զինվորներն են, բժիշկները, ուսուցիչները, մեր երեխաներն են, ովքեր պաշտպանելու են մեր երկիրը առաջնագծում»,- մեկնաբանել է լրագրողը։

Դժվար թե Ադրբեջանում որեւէ մեկը կասկածի, թե ում մասին է այդ վանկարկումները։ Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ հակամարտությունը, որը տարբեր ժամանակներում թե՛ հայերը, թե՛ ադրբեջանցիները անվանել են էկզիստենցիալ, երկու կողմից էլ հազարավոր կյանքեր է խլել։

Ադրբեջանում «հայամետ» բառն իրականում անեծք է, իսկ հայկական արմատները՝ փոխզիջումային ապացույցներ։ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի տեղական հեռուստաալիքի հաղորդավարը մեկ այլ վիրուսային տեսահոլովակում անվանում է «հայամետ»:

«Պատերազմից հետո դպրոցում փոխվել է գլխավորը, դա «միջոցառումներն» են»,- ասել է ուսուցիչներից մեկը։

Եթե ​​նախկինում ուսանողները նկարում էին Ղարաբաղում հայերի ձեռքով զոհված երեխաներին, ապա այժմ նկարում են խիզախ զինվորներ և «բայրաքթարներ»՝ թուրքական անօդաչու թռչող սարքեր, որոնք կարևոր դեր են խաղացել պատերազմում։ Ադրբեջանցի ուսուցիչը նշել է, որ ինքը «հուսահատվում է», երբ տեսնում է դա։