Իրանի կարևոր ուղերձը տարածաշրջանին. Ահմադիանի այցի նպատակը և սպասվող հետևանքները
Իրանի Ազգային անվտանգության բարձրագույն խորհրդի քարտուղար Ալի Աքբար Ահմադիանիի այցելությունները Բաքու և Երևան կարող ենք համարել ուղերձ տարածաշրջանի երկրներին՝ հատկապես Ադրբեջանին և Հայաստանին։ Այս այցերը տեղի են ունենում տարածաշրջանային լարվածության աճի պայմաններում, մասնավորապես՝ Իրան-Իսրայել հնարավոր լայնամասշտաբ բախման ֆոնին։
Բաքվում Ահմադիանը հանդիպեց Ադրբեջանի նախագահի և այլ բարձրաստիճան պաշտոնյաների հետ: Այցի գլխավոր նպատակը Ադրբեջանի ղեկավարությանը զգուշացնելն էր, որ Իրանը չի հանդուրժի Իսրայելի հետ նրանց սերտ համագործակցությունը, ինչը կարող է վտանգել տարածաշրջանային անվտանգությունը։ Թեհրանը մտահոգված է, որ Իրան-Իսրայել բախման ժամանակ Ադրբեջանը կարող է Իսրայելին տրամադրել թիկունքային աջակցություն՝ ինչպես լոգիստիկ, այնպես էլ ռազմական։
Միևնույն ժամանակ, Ադրբեջանում Իրանի հանդեպ զգալի հիստերիա է նկատվում: Ալիևի հերսոտ հայտարարությունները կապված էին Արդեբիլում իրանցի հոգևորականի կողմից հնչած քննադատությունների հետ։ Ալիևը պահանջել է ներողություն, ինչը ընդգծում է Բաքվի վրդովմունքը Իրանի նկատմամբ։
Ի հակառակ այս ամենի, Ահմադիանի այցը Երևան ավելի շատ նպատակ ուներ համախմբել երկու երկրների դիրքորոշումները: Իրանը մշտապես շեշտել է Հայաստանի տարածքային ամբողջականության և անվտանգության պահպանման կարևորությունը, հատկապես Ադրբեջանի կողմից բարձրացված, այսպես կոչված՝ «Զանգեզուրի միջանցքի» հարցի ֆոնին։ Թեհրանը չի թաքցնում իր մտավախությունը, որ Ադրբեջանը կարող է օգտագործել Իրան-Իսրայել բախման հնարավորությունը՝ փորձելով ստիպել միջանցքի բացումը, ինչը հակասում է Իրանի և Հայաստանի ռազմավարական շահերին։
Աներկբա է, որ Իրանն այսօր դեմ է «Զանգեզուրի միջանցքի» բացմանը, որը կարող է խաթարել իր ցամաքային կապը Հայաստանի հետ և ուժեղացնել Ադրբեջանի դիրքերը։ Թեհրանը փորձում է կանխել Թուրքիայի և Ադրբեջանի կողմից տարածաշրջանի ապակայունացումը՝ Իսրայելին ցույց տալով, որ Իրանը պատրաստ է պաշտպանել իր ազգային շահերը Հարավային Կովկասում։
Ալի Աքբար Ահմադիանիի տարածաշրջանային այցը կարելի է դիտել նաև որպես Իրանի պատասխան Ադրբեջանի ռազմատենչ քաղաքականությանը և Իսրայելի հետ մերձեցմանը։ Թեհրանն այսպիսով ցույց է տալիս, որ վճռական է պաշտպանել իր շահերը՝ ամրապնդելով հարաբերությունները Երևանի հետ և զգուշացնելով Բաքվին Իսրայելի հետ ռազմական համագործակցության հետևանքների մասին։ Իրանի այս դիրքորոշումը կարող է կարևոր դեր խաղալ Հարավային Կովկասի ապագա քաղաքական հավասարակշռության ձևավորման գործում։
Բաքվում Ահմադիանը հանդիպեց Ադրբեջանի նախագահի և այլ բարձրաստիճան պաշտոնյաների հետ: Այցի գլխավոր նպատակը Ադրբեջանի ղեկավարությանը զգուշացնելն էր, որ Իրանը չի հանդուրժի Իսրայելի հետ նրանց սերտ համագործակցությունը, ինչը կարող է վտանգել տարածաշրջանային անվտանգությունը։ Թեհրանը մտահոգված է, որ Իրան-Իսրայել բախման ժամանակ Ադրբեջանը կարող է Իսրայելին տրամադրել թիկունքային աջակցություն՝ ինչպես լոգիստիկ, այնպես էլ ռազմական։
Միևնույն ժամանակ, Ադրբեջանում Իրանի հանդեպ զգալի հիստերիա է նկատվում: Ալիևի հերսոտ հայտարարությունները կապված էին Արդեբիլում իրանցի հոգևորականի կողմից հնչած քննադատությունների հետ։ Ալիևը պահանջել է ներողություն, ինչը ընդգծում է Բաքվի վրդովմունքը Իրանի նկատմամբ։
Ի հակառակ այս ամենի, Ահմադիանի այցը Երևան ավելի շատ նպատակ ուներ համախմբել երկու երկրների դիրքորոշումները: Իրանը մշտապես շեշտել է Հայաստանի տարածքային ամբողջականության և անվտանգության պահպանման կարևորությունը, հատկապես Ադրբեջանի կողմից բարձրացված, այսպես կոչված՝ «Զանգեզուրի միջանցքի» հարցի ֆոնին։ Թեհրանը չի թաքցնում իր մտավախությունը, որ Ադրբեջանը կարող է օգտագործել Իրան-Իսրայել բախման հնարավորությունը՝ փորձելով ստիպել միջանցքի բացումը, ինչը հակասում է Իրանի և Հայաստանի ռազմավարական շահերին։
Աներկբա է, որ Իրանն այսօր դեմ է «Զանգեզուրի միջանցքի» բացմանը, որը կարող է խաթարել իր ցամաքային կապը Հայաստանի հետ և ուժեղացնել Ադրբեջանի դիրքերը։ Թեհրանը փորձում է կանխել Թուրքիայի և Ադրբեջանի կողմից տարածաշրջանի ապակայունացումը՝ Իսրայելին ցույց տալով, որ Իրանը պատրաստ է պաշտպանել իր ազգային շահերը Հարավային Կովկասում։
Ալի Աքբար Ահմադիանիի տարածաշրջանային այցը կարելի է դիտել նաև որպես Իրանի պատասխան Ադրբեջանի ռազմատենչ քաղաքականությանը և Իսրայելի հետ մերձեցմանը։ Թեհրանն այսպիսով ցույց է տալիս, որ վճռական է պաշտպանել իր շահերը՝ ամրապնդելով հարաբերությունները Երևանի հետ և զգուշացնելով Բաքվին Իսրայելի հետ ռազմական համագործակցության հետևանքների մասին։ Իրանի այս դիրքորոշումը կարող է կարևոր դեր խաղալ Հարավային Կովկասի ապագա քաղաքական հավասարակշռության ձևավորման գործում։
Ամենից շատ դիտված
15:00 Կառավարությունը պիտի հրաժարական տա կամ փոխի ծրագրի 8-րդ կետը
09:06 Թրամփը կասեցրել է հակառուսական պատժամիջոցների մասին օրենքը
22:10 Լարիսա Դոլինան թարթող լույսերով է շտապել Նիկոլայ Բասկովի հոբելյանական շոուին՝ վախենալով ուշանալ ելույթից
10:58 Երևանում կորել է Ռուսաստանի 66-ամյա քաղաքացի Սվետլանա Ֆրայժին
08:32 Ռուբինյանն ընտանիքի հետ տեղափոխվել է կառավարական առանձնատուն․ «Հրապարակ»
14:40 Ոստիկանության Էրեբունու բաժնի անգործությունը դարձել է հարևանների նոր առերևույթ հանցավոր արարքների պատճառ
15:39 Իշխանության բարձր հովանու ներքո փայտածուխի 80 արտադրամասերը աղտոտում են բնությունը. լրագրող
22:20 Միխայիլ Գալուստյանի նախկին կինը չի ցանկանում փոխել ազգանունը․ «Թող ես էլ երջանիկ լինեմ»
15:09 Շուշիի կորուստը ու 44-օրյայի կապիտուլյացիան նշելու ենք դինոզավրերի վազքի փառատոնով
09:36 Ինչու՞ էիք հակառուսական հիստերիա գեներացնում ու ընդդիմադիրներին «ռուսի շպիոն» պիտակավորում
Ձեզ գուցե հետաքրքրի
Կապ
սոց․ ցանցեր
Կայքում հրապարակված նյութերը պարտադիր չէ, որ արտահայտեն oragir.news-ի խմբագրության տեսակետը: