4 ժամ առաջ 
Արտաքին
2 ամիս առաջ - 17:25 06-03-2026
Ադրբեջանն Իսրայելի հանդեպ պարտավորություններ ունի. ով է Նախիջևանին հարվածելու շահառուն
Երեկ, մարտի 5-ին, Նախիջևանի օդանավակայանի վրա անօդաչու թռչող սարքերով հարձակում է տեղի ունեցել։ Ադրբեջանական լրատվամիջոցները հաղորդեցին, որ հարվածն իրականացրել է Իրանը։ Սակայն Թեհրանը պաշտոնական մակարդակով հերքեց այս տեղեկությունը, ընդգծելով, որ հարևան պետություններին վնաս չպատճառելու դիրքորոշումը պահպանելու է։
Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը միջադեպի առնչությամբ շատ արագ հրավիրել է Անվտանգության խորհրդի նիստ և այն ահաբեկչություն որակել։ Նրա արագ արձագանքը հիմք էր տվել ենթադրելու, որ միջադեպը կարող էր օգտագործվել Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական դիրքերն ամրապնդելու և միջազգային հանրության ուշադրությունն իր վրա սևեռելու համար։
Քաղաքագետ Արա Պողոսյանը Oragir.News-ի հետ զրույցում ընդգծեց, որ այս միջադեպը պետք է դիտարկել ոչ միայն հարձակման փաստի, այլև հնարավոր շահառուների տարածաշրջանային հետարքրությունների համատեքստում.
«Եթե ուզում ենք հասկանալ, թե ինչ է տեղի ունեցել Նախիջևանի օդանավակայանում, առաջին հերթին պետք է պարզենք, թե ովքեր են հնարավոր շահառուները և ի՞նչ ռազմական նշանակություն ուներ այդ օբյեկտը։ Նախիջևանի օդանավակայանը տարածաշրջանային առումով կարևոր է։ Այն վերահսկում է ռազմավարական տեղաշարժը և լոգիստիկ կապերը։ Սակայն Իրանի ներկայիս ռազմաքաղաքական իրավիճակն ու հարևանների հետ հարաբերությունները հաշվի առնելով՝ Թեհրանը նման քայլի մոտիվացիա չուներ։ Իրանին հետաքրքրում է իր ազդեցության պահպանումը տարածաշրջանում, սակայն առանց լայն միջազգային առճակատման»։
Քաղաքագետը նշեց նաև հնարավոր սցենարները և շահառուներին.
«Ամենահավանական երկու սցենար կա. Առաջինը՝ Իսրայելը կարող էր իր հատուկ ծառայությունների միջոցով կազմակերպել միջադեպը՝ Ադրբեջանին «կազուս բելի» (պատերազմի առիթ) տրամադրելու և Իրանի նկատմամբ ռազմաքաղաքական ճնշում ստեղծելու համար։ Երկրորդը՝ Ադրբեջանը կարող էր ինքնուրույն ձեռնարկել նման քայլ՝ Իսրայելի հետ հարաբերությունները բարելավելու համար։ Պատմական փորձն էլ ցույց է տալիս, որ նման գործողությունների հետևանքները հաճախ վերագրվում են կողմերին, որոնք իրականում անմեղ են»։
Եզրափակելով խոսքը՝ Պողոսյանը կարևորեց տեղեկատվական ճնշման գործոնը․
«Ադրբեջանի նախագահի հապշտապ հայտարարությունները հուշում են, որ միջադեպը օգտագործվել է քաղաքական նպատակներով՝ սրելու տարածաշրջանային իրավիճակը, ապահովելու կոալիցիոն լծակներ և տեղեկատվական ճնշում։ Իսկ Իրանի ուղղակի մասնակցությունը քիչ հավանական»։
Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը միջադեպի առնչությամբ շատ արագ հրավիրել է Անվտանգության խորհրդի նիստ և այն ահաբեկչություն որակել։ Նրա արագ արձագանքը հիմք էր տվել ենթադրելու, որ միջադեպը կարող էր օգտագործվել Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական դիրքերն ամրապնդելու և միջազգային հանրության ուշադրությունն իր վրա սևեռելու համար։
Քաղաքագետ Արա Պողոսյանը Oragir.News-ի հետ զրույցում ընդգծեց, որ այս միջադեպը պետք է դիտարկել ոչ միայն հարձակման փաստի, այլև հնարավոր շահառուների տարածաշրջանային հետարքրությունների համատեքստում.
«Եթե ուզում ենք հասկանալ, թե ինչ է տեղի ունեցել Նախիջևանի օդանավակայանում, առաջին հերթին պետք է պարզենք, թե ովքեր են հնարավոր շահառուները և ի՞նչ ռազմական նշանակություն ուներ այդ օբյեկտը։ Նախիջևանի օդանավակայանը տարածաշրջանային առումով կարևոր է։ Այն վերահսկում է ռազմավարական տեղաշարժը և լոգիստիկ կապերը։ Սակայն Իրանի ներկայիս ռազմաքաղաքական իրավիճակն ու հարևանների հետ հարաբերությունները հաշվի առնելով՝ Թեհրանը նման քայլի մոտիվացիա չուներ։ Իրանին հետաքրքրում է իր ազդեցության պահպանումը տարածաշրջանում, սակայն առանց լայն միջազգային առճակատման»։
Քաղաքագետը նշեց նաև հնարավոր սցենարները և շահառուներին.
«Ամենահավանական երկու սցենար կա. Առաջինը՝ Իսրայելը կարող էր իր հատուկ ծառայությունների միջոցով կազմակերպել միջադեպը՝ Ադրբեջանին «կազուս բելի» (պատերազմի առիթ) տրամադրելու և Իրանի նկատմամբ ռազմաքաղաքական ճնշում ստեղծելու համար։ Երկրորդը՝ Ադրբեջանը կարող էր ինքնուրույն ձեռնարկել նման քայլ՝ Իսրայելի հետ հարաբերությունները բարելավելու համար։ Պատմական փորձն էլ ցույց է տալիս, որ նման գործողությունների հետևանքները հաճախ վերագրվում են կողմերին, որոնք իրականում անմեղ են»։
Եզրափակելով խոսքը՝ Պողոսյանը կարևորեց տեղեկատվական ճնշման գործոնը․
«Ադրբեջանի նախագահի հապշտապ հայտարարությունները հուշում են, որ միջադեպը օգտագործվել է քաղաքական նպատակներով՝ սրելու տարածաշրջանային իրավիճակը, ապահովելու կոալիցիոն լծակներ և տեղեկատվական ճնշում։ Իսկ Իրանի ուղղակի մասնակցությունը քիչ հավանական»։
Ամենից շատ դիտված
17:36 ՔՊ ոհմակը հարձակվեց ինձ վրա, դեմքիս ծանր վնասվածք եմ ստացել. քաղաքացի
22:41 Փաշինյա՛ն, մենք գալիս ենք քեզ փոխարինելու. «Ուժեղ Հայաստան»
22:48 Այ տղա՛, դու ո՞վ դառար, որ զոհվածի մորը քաշքշես, դու ո՞վ դառար, որ նահատակվածի հորը կալանավորես. Ռուբեն Մխիթարյան
18:51 Փաշինյանի աջակիցները լինում են նաև ռուսական համարանիշներով
15:41 ՊԵԿ-ը բացահայտել է 956,400 եվրո չհայտարարագրված կանխիկ դրամական միջոցի տեղափոխման դեպքեր
17:46 Պոնչն ու Տոման կնքահայր և կնքամայր են դարձել
19:26 Վարդուհի Վարդանյանի թոռնուհին նշում է 4-ամյակը
21:47 Ուղերձ՝ մեզ չսիրող մարդկանց. Ավինյանը խորհուրդ է տալիս՝ ում ընտրել
22:15 4 օրից հայ ժողովուրդը կայացնելու է վերջին տասնամյակների կարևոր որոշումներից մեկը, որովհետև երկրի գոյությունն է վտանգված. Սամվել Կարապետյան
23:05 Արթուր Օսիպյանը ուղերձ է հղել քրեակատարողական հիմնարկից
Ձեզ գուցե հետաքրքրի
Կապ
սոց․ ցանցեր
Կայքում հրապարակված նյութերը պարտադիր չէ, որ արտահայտեն oragir.news-ի խմբագրության տեսակետը: