Նախիջևանը կորցնում է ինքնուրույնությունը․ նախագահի հարցը կլուծի Ալիևը
Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Սահմանադրությունից հեռացվում են Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերի մասին հիշատակումները։
Փոփոխության ենթարկվող նախաբանում նշված էր, որ Նախիջևանի ինքնավարության հիմքերը դրվել են 1921 թվականի մարտի 16-ի Մոսկվայի և 1921 թվականի հոկտեմբերի 13-ի Կարսի պայմանագրերով, որոնք այսօր էլ շարունակում են ուժի մեջ մնալ։
Նորացված տարբերակում միայն նշված է, որ «Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունը Ադրբեջանի Հանրապետության անբաժանելի մասն է»։
Այս մասին Oragir.News-ը զրուցեց ադրբեջանագետ Գառնիկ Դավթյանի հետ, ով նշեց, որ մի քանի խնդրահարույց հարցեր կան։
«Նախ պետք է արձանագրել, որ Զանգեզուրի միջանցքի խնամակալություն տալը Ադրբեջանին եղել է հենց Մոսկվայի և Կարսի համաձայնագրերի հիման վրա, այսինքն՝ մեկը մյուսին փոխկապակցված են հիմքով։ Մենք գիտենք, որ Կարսի և Մոսկվայի պայմանագրերով Հայաստանի, Ադրբեջանի և Վրաստանի միջև ինչ-որ բարեկամական հարաբերություններ են հիմնվել, և դրանով իսկ Նախիջևանը հանձնվել է որպես խնամակալական տարածք»,– նշում է Դավթյանը։
Ըստ ադրբեջանագետի՝ Սահմանադրության փոփոխությունը նաև աշխարհաքաղաքական ռիսկեր է պարունակում, և շատ հավանական է, որ մոտ ապագայում գերտերությունները նաև հարցականի տակ դնեն Սովետական Միության շրջանում ձևավորված պետությունների սահմանները։
«Պետք է նշել, որ բացի նրանից, որ հանվել են այդ երկու կետերը, նաև այլ հոդվածներ են ավելացրել, օրինակ՝ հենց Նախիջևանի Սահմանադրությունում։ Մեկը վերաբերում է նրան, որ Նախիջևանի նախագահի պաշտոնը զբաղեցնող անձի կառավարելիությունը փոխանցվում է Ադրբեջանի նախագահին, այսինքն՝ ինքն է որոշում, թե Նախիջևանում ով պետք է լինի նախագահ, և երկրորդը, եթե չեմ սխալվում, վերաբերում է 28-րդ հոդվածին։ Մեջլիսի կազմավորման հնարավորությունը տրվում է Բաքվին, և եթե 31 պատգամավոր չի կարողանում ապահովել, սա նույնպես կառավարվում է Բաքվից։ Այսինքն՝ ըստ էության անեքսիայի է ենթարկվում»,– նշում է ադրբեջանագետը։
Դավթյանը նշում է, որ Ադրբեջանը փաստորեն բռնակցում է Նախիջևանը՝ չնայած նրան, որ այն խնամակալության տակ է, և չնայած այն հանգամանքին, որ կան միջազգային համաձայնագրեր՝ Մոսկվայի և Կարսի։ Այս մոտեցումը շատ լուրջ խնդիրներ է ստեղծում ապագայի համար։
Մանրամասները՝ տեսանյութում:
Փոփոխության ենթարկվող նախաբանում նշված էր, որ Նախիջևանի ինքնավարության հիմքերը դրվել են 1921 թվականի մարտի 16-ի Մոսկվայի և 1921 թվականի հոկտեմբերի 13-ի Կարսի պայմանագրերով, որոնք այսօր էլ շարունակում են ուժի մեջ մնալ։
Նորացված տարբերակում միայն նշված է, որ «Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունը Ադրբեջանի Հանրապետության անբաժանելի մասն է»։
Այս մասին Oragir.News-ը զրուցեց ադրբեջանագետ Գառնիկ Դավթյանի հետ, ով նշեց, որ մի քանի խնդրահարույց հարցեր կան։
«Նախ պետք է արձանագրել, որ Զանգեզուրի միջանցքի խնամակալություն տալը Ադրբեջանին եղել է հենց Մոսկվայի և Կարսի համաձայնագրերի հիման վրա, այսինքն՝ մեկը մյուսին փոխկապակցված են հիմքով։ Մենք գիտենք, որ Կարսի և Մոսկվայի պայմանագրերով Հայաստանի, Ադրբեջանի և Վրաստանի միջև ինչ-որ բարեկամական հարաբերություններ են հիմնվել, և դրանով իսկ Նախիջևանը հանձնվել է որպես խնամակալական տարածք»,– նշում է Դավթյանը։
Ըստ ադրբեջանագետի՝ Սահմանադրության փոփոխությունը նաև աշխարհաքաղաքական ռիսկեր է պարունակում, և շատ հավանական է, որ մոտ ապագայում գերտերությունները նաև հարցականի տակ դնեն Սովետական Միության շրջանում ձևավորված պետությունների սահմանները։
«Պետք է նշել, որ բացի նրանից, որ հանվել են այդ երկու կետերը, նաև այլ հոդվածներ են ավելացրել, օրինակ՝ հենց Նախիջևանի Սահմանադրությունում։ Մեկը վերաբերում է նրան, որ Նախիջևանի նախագահի պաշտոնը զբաղեցնող անձի կառավարելիությունը փոխանցվում է Ադրբեջանի նախագահին, այսինքն՝ ինքն է որոշում, թե Նախիջևանում ով պետք է լինի նախագահ, և երկրորդը, եթե չեմ սխալվում, վերաբերում է 28-րդ հոդվածին։ Մեջլիսի կազմավորման հնարավորությունը տրվում է Բաքվին, և եթե 31 պատգամավոր չի կարողանում ապահովել, սա նույնպես կառավարվում է Բաքվից։ Այսինքն՝ ըստ էության անեքսիայի է ենթարկվում»,– նշում է ադրբեջանագետը։
Դավթյանը նշում է, որ Ադրբեջանը փաստորեն բռնակցում է Նախիջևանը՝ չնայած նրան, որ այն խնամակալության տակ է, և չնայած այն հանգամանքին, որ կան միջազգային համաձայնագրեր՝ Մոսկվայի և Կարսի։ Այս մոտեցումը շատ լուրջ խնդիրներ է ստեղծում ապագայի համար։
Մանրամասները՝ տեսանյութում:
Ամենից շատ դիտված
13:00 Նորագավիթում 9 հոգանոց ընտանիքին պատրաստվում են վտարել սեփական տնից
18:13 Ամենահեշտ օրերը չենք ապրում, բայց մեզ վախեցնել, կոտրել, լռեցնել չի ստացվի. Սեդրակ Քոչարյանի կնոջ գրառումը
20:52 Շաքիում երեխաներին պատանդառած և կնոջ վրա կրակած ադրբեջանցի զինծառայողը ՔԿՀ-ում է գտնվում. ՔԿ
18:19 «Ֆլեշ»-ը 28 մլն դրամի տուգանքի մասին տեղեկացել է մամուլից. պաշտոնական ծանուցում դեռ չկա
15:48 Արագածոտնի մարզում տանտերը տան գողին վնասազերծելիս կրակել է նրա վրա. վերջինս մահացել է
11:25 Այս խայտառակ զրպարտության համար դատի եմ տալու Դանիել Իոաննիսյանին. Վահրամ Խաչատրյան
18:55 Աննա Հակոբյանի եղբայրը նշանակվել է «Նոա» ֆուտբոլային ակումբի նախագահի խորհրդական․ Հրապարակ
12:00 Փաշինյանը քաղաքացիներին կոչ է անում բողոքի ցույցեր կազմակերպել
12:49 Գալկինի՝ Ստամբուլում նախատեսված համերգի չեղարկումն են պահանջում թուրք ակտիվիստները
12:52 2026 թվականի հունվարի 1-ից Հայաստանից 908 տոննա ծաղիկ է արտահանվել 30 երկիր. ԱԳՄԱՆ խոսնակ
Ձեզ գուցե հետաքրքրի
Կապ
սոց․ ցանցեր
Կայքում հրապարակված նյութերը պարտադիր չէ, որ արտահայտեն oragir.news-ի խմբագրության տեսակետը: