Վիկտոր Համբարձումյանին հերոս եմ համարել․աշխարհահռչակ գիտնականն այսօր կդառնար 115 տարեկան

Այսօր հայ մեծանուն գիտնական Վիկտոր Համբարձումյանի ծննդյան օրն է, նա կդառնար 115 տարեկան։
Ակադեմիկոս Վիկտոր Համբարձումյանը (1908-1996) XX դարի մեծագույն գիտնականներից մեկն է, Խորհրդային ժամանակների մեծագույն աստղաֆիզիկոսը և ԽՍՀՄ-ում տեսական աստղաֆիզիկայի դպրոցի հիմնադիրը, ով հիմնարար ներդրում է ունեցել աստղագիտության և աստղաֆիզիկայի, տիեզերածնության, տեսական ֆիզիկայի, մաթեմատիկայի և փիլիսոփայության բազմաթիվ ոլորտներում։ Աստղային էվոլյուցիայի և գալակտիկաների միջուկների ակտիվության վերաբերյալ նրա հեղափոխական աշխատանքները բեկումնային եղան աստղաֆիզիկայի զարգացման համար և կյանքի կոչեցին մեր մինչ այդ անփոփոխ թվացող Տիեզերքը: Համբարձումյանը նաև ուներ գիտության կազմակերպման մեծ ջիղ, նա կարևոր քաղաքական և հասարակական գործիչ էր։

Բյուրականի աստղադիտարանի տնօրեն Արեգ Միքայելյանի փոխանցմամբ՝ մեծանուն գիտնականն աշխատել է առնվազն 16 ժամ։

«Համբարձումյանը միշտ ասում էր, որ պետք է առավելագույնս նվիրվել պետությանը։ Նրա հետ ավելի շատ շփվել եմ իր կյանքի վերջին տարիներին։ Հիմնականում, իհարկե, խոսում էինք աստղագիտության մասին, բայց անընդհատ հարցեր էր տալիս Բյուրականի աստղադիտարանի վերաբերյալ։ Իր համար Բյուրականի աստղադիտարանը մեծ նշանակություն ուներ․ ամեն ինչի մասին ուզում էր իմանալ, անգամ՝ աշխատակիցներից որևէ մեկը երեխա ունեցե՞լ է, թե՞ ոչ։ Թեև արդեն տնօրեն չէր, բայց շարունակում էր գիտական ղեկավար լինել։ Գիտխորհրդի նախագահ էր։ 88 տարի ապրեց․ արժանի էր, որ ավելի շատ ապրեր, որովհետև հայ ժողովրդին օգտակար կլիներ։ Նշեմ, որ նույնիսկ այդ տարիքում շատ պայծառ միտք ուներ։ Նրանք, ովքեր հնարավորություն էին ունենում իրենց գիտական աշխատանքները քննարկել Վիկտոր Համբարձումյանի հետ, մեծ գիտական լիցք էին ստանում»,-նշեց Արեգ Միքայելյանը։

Աստղադիտարանի փոխտնօրեն Հայկ Հարությունյանն էլ ընդգծեց․ «Համբարձումյանին միշտ համարել եմ հերոս: Այո, նա թողեց Լենինգրադը, որտեղ ամեն ինչ կար՝ գիտությամբ զբաղվելու համար: Ինքը ճանաչված էր, բոլոր տեղերում ընդունում էին, և եկավ Հայաստան, որտեղ բացարձակապես ոչինչ չկար»:

Նշենք, որ ՀՀ ԳԱԱ Բյուրականի Աստղադիտարանը հիմնադրվել է 1946 թվականին՝ Աստղադիտարանի առաջին տնօրեն Վիկտոր Համբարձումյանի նախաձեռնությամբ։ 1998 թվականից Բյուրականի Աստղադիտարանը կրում է Վիկտոր Համբարձումյանի անունը։