Մշակույթ
3 տարի առաջ - 23:09 06-07-2023
Իր ամբողջ կյանքում Ֆրիդան կարծես վազում էր դեպի մահը, բայց միևնույնն է, պնդում էր՝ կեցցե կյանքը
Ֆրիդա Կալոյի ամբողջ աշխատանքը կարելի է ամփոփել մեկ բառով՝ ինքնանկար։ Իր ամբողջ կյանքի ընթացքում նա պատկերում էր իրեն և իր փորձառությունները՝ շոկի մեջ գցելով իր ժամանակակիցներին պատկերների չափազանց անկեղծությամբ: Նա դարձավ առաջին արտիստը, ով պատրաստ էր խոսել ամենաինտիմ թեմաների մասին՝ սիրելի տղամարդու հետ բարդ հարաբերությունների մասին։ Ամուսնանալով հայտնի նկարիչ Դիեգո Ռիվերայի հետ՝ Ֆրիդա Կալոն հավատարիմ է մնացել իր ոճին՝ պահպանելով այն թեմաները, որոնք հեշտությամբ ճանաչելի են դարձնում իր աշխատանքը։ Եվ չնայած նրան, որ նրա ծնունդից անցել է 116 տարի, այնուամենայնիվ հետաքրքրությունը նրա անձի և ստեղծագործությունների նկատմամբ չի մարում։
Կալոն կարծում էր, որ ինքն այնքան շատ ինքնանկարներ է նկարում, քանի որ իր դեմքը լավագույնս գիտի: Բայց այն ամիսներին, երբ Ֆրիդան ապաքինվում էր դժբախտ պատահարից, նա վախենում էր, որ ինքը կմահանա, և հիշողությունն արագ կվերանա, ուստի փորձում էր հնարավորինս շատ հիշեցումներ թողնել իր մասին։
Մեկ այլ բան, որ առանձնացնում է Ֆրիդա Կալոյի նկարները, նրանց խորը հուզականությունն է։ Այն ամենը, ինչ նա չի կարողանում բառերով արտահայտել, այն ամենը, ինչի մասին ստիպված է լռել, Կալոն փոխանցում է կտավին։
Մեքսիկացիները տարօրինակ ժողովուրդ են, շատ անսովոր։ Նրանք իրենց հագուստները, տները և ամբողջ կյանքը ներկում են դրախտային ու արևոտ գույներով, խոսում են իրենց սեփական, հատկապես մեղեդային իսպաներեն և երգերով ամբողջովին դուրս են հանում իրենց հոգին։ Նրանք երկրպագում են Սանտա Մուերտեին («Սուրբ մահ»), իսկ գլխավոր ազգային տոնը՝ Մեռելոցի օրը, վերածում են կյանքի իսկական տոնի։ Ուրիշ որտեղ, եթե ոչ այստեղ, կարող է ծնվել այնպիսի մարդ, ինչպիսին Ֆրիդա Կալոն է:
Ֆրիդան Ֆրիդա չէր լինի, եթե նա չժառանգեր մեքսիկական վերաբերմունքը մահվան նկատմամբ, իհարկե հարգանքով, բայց միևնույն ժամանակ բավականաչափ հումորով: Մեքսիկական մշակույթի անբաժանելի մասն են այսպես կոչված «ռետաբլոները»՝ պարզունակ նկարները մետաղական փոքր թիթեղների վրա, որոնք նկարվել են ի երախտագիտություն սրբերին (Դիեգոն և Ֆրիդա Կալոն հավաքել են նման պատկերների հսկայական հավաքածու):
Ֆրիդա Կալոն երկար ժամանակ ստիպված էր ժողովրդականություն ձեռք բերել իր հայրենի Մեքսիկայում, չնայած այն հանգամանքին, որ դեռ 1938 թվականին նա մեծ աղմուկ բարձրացրեց Նյու Յորքում, որտեղ նրա առաջին անհատական ցուցահանդեսը տեղի ունեցավ Ջուլիան Լևի պատկերասրահում: Քննադատները, ովքեր սկզբում թերահավատորեն էին վերաբերվում «Միսիս Ռիվերային», հիացած էին նրանով և նկարների ինքնատիպությամբ։
Չնայած ամուսնու հետ ամուր կապվածությանը՝ Ֆրիդան միշտ եղել է անկախ նկարչուհի: Սկսած նրանց աշխատանքների չափերից՝ միշտ փոքր, ֆորմատով, հիշեցնում են մեքսիկական ռետաբլոները, մինչ Ռիվերայի փառքը բերել են որմնանկարները՝ շենքերի պատերը նկարելը։ Իր ստեղծագործություններում Դիեգոն խոսում էր հանքագործների քրտնաջան աշխատանքի խնդիրների, գործարաններում տիրող սարսափելի պայմանների և միջդասակարգային պայքարի մասին։ Դա արվեստ էր ժողովրդի համար։ Իսկ Ֆրիդայի արվեստը շատ կանացի էր։
Կալոն կարծում էր, որ ինքն այնքան շատ ինքնանկարներ է նկարում, քանի որ իր դեմքը լավագույնս գիտի: Բայց այն ամիսներին, երբ Ֆրիդան ապաքինվում էր դժբախտ պատահարից, նա վախենում էր, որ ինքը կմահանա, և հիշողությունն արագ կվերանա, ուստի փորձում էր հնարավորինս շատ հիշեցումներ թողնել իր մասին։
Մեկ այլ բան, որ առանձնացնում է Ֆրիդա Կալոյի նկարները, նրանց խորը հուզականությունն է։ Այն ամենը, ինչ նա չի կարողանում բառերով արտահայտել, այն ամենը, ինչի մասին ստիպված է լռել, Կալոն փոխանցում է կտավին։
Մեքսիկացիները տարօրինակ ժողովուրդ են, շատ անսովոր։ Նրանք իրենց հագուստները, տները և ամբողջ կյանքը ներկում են դրախտային ու արևոտ գույներով, խոսում են իրենց սեփական, հատկապես մեղեդային իսպաներեն և երգերով ամբողջովին դուրս են հանում իրենց հոգին։ Նրանք երկրպագում են Սանտա Մուերտեին («Սուրբ մահ»), իսկ գլխավոր ազգային տոնը՝ Մեռելոցի օրը, վերածում են կյանքի իսկական տոնի։ Ուրիշ որտեղ, եթե ոչ այստեղ, կարող է ծնվել այնպիսի մարդ, ինչպիսին Ֆրիդա Կալոն է:
Ֆրիդան Ֆրիդա չէր լինի, եթե նա չժառանգեր մեքսիկական վերաբերմունքը մահվան նկատմամբ, իհարկե հարգանքով, բայց միևնույն ժամանակ բավականաչափ հումորով: Մեքսիկական մշակույթի անբաժանելի մասն են այսպես կոչված «ռետաբլոները»՝ պարզունակ նկարները մետաղական փոքր թիթեղների վրա, որոնք նկարվել են ի երախտագիտություն սրբերին (Դիեգոն և Ֆրիդա Կալոն հավաքել են նման պատկերների հսկայական հավաքածու):
Ֆրիդա Կալոն երկար ժամանակ ստիպված էր ժողովրդականություն ձեռք բերել իր հայրենի Մեքսիկայում, չնայած այն հանգամանքին, որ դեռ 1938 թվականին նա մեծ աղմուկ բարձրացրեց Նյու Յորքում, որտեղ նրա առաջին անհատական ցուցահանդեսը տեղի ունեցավ Ջուլիան Լևի պատկերասրահում: Քննադատները, ովքեր սկզբում թերահավատորեն էին վերաբերվում «Միսիս Ռիվերային», հիացած էին նրանով և նկարների ինքնատիպությամբ։
Չնայած ամուսնու հետ ամուր կապվածությանը՝ Ֆրիդան միշտ եղել է անկախ նկարչուհի: Սկսած նրանց աշխատանքների չափերից՝ միշտ փոքր, ֆորմատով, հիշեցնում են մեքսիկական ռետաբլոները, մինչ Ռիվերայի փառքը բերել են որմնանկարները՝ շենքերի պատերը նկարելը։ Իր ստեղծագործություններում Դիեգոն խոսում էր հանքագործների քրտնաջան աշխատանքի խնդիրների, գործարաններում տիրող սարսափելի պայմանների և միջդասակարգային պայքարի մասին։ Դա արվեստ էր ժողովրդի համար։ Իսկ Ֆրիդայի արվեստը շատ կանացի էր։
Ամենից շատ դիտված
16:00 Ողբերգական ավտովթարի պատասխանատուն նաև կառավարությունն է
20:51 Ինչպես է կայծակը հարվածում Սևանավանքի խաչին
19:59 Մի ամբողջ պետական բյուջե վստահել ենք մի մարդու, ով առաքինություն է համարում պարտք վերցնելը
22:02 Նարեկ Նալբանդյանը միայն մեկ բան պետք է ապացուցի` իր ահռելի կարողության օրինականությունը
08:19 Սերժ Սարգսյանն այցելում է Վեհափառին, նրանք առանձնանում են և մոտ 2 ժամ զրուցում․ «Հրապարակ»
15:59 Իշխանություններն էլ են արդեն մեծահարուստ, ինչ հարուստների հետ կապի մասին է խոսքը. հարցում
21:59 Կանգառը՝ ավտոկայանատեղի․ ուղևորները մեքենաների արանքով են հասնում ավտոբուսին
18:09 Սահմանադրական փոփոխությամբ Փաշինյանը բոլոր դատավորներին դնելու է տոտալ կախվածության մեջ
22:16 ՆԱՏՕ-ի չափանիշներով ինքնագնահատում՝ ՀՀ ՊՆ խաղաղապահ բրիգադում
09:53 «44-օրյա պատերազմում զոհերի թիվը 3755 է»․ ՀՀ նախագահի աշխատակազմը վրիպակ է որակել նախագահի հնչեցրած թիվը
Ձեզ գուցե հետաքրքրի
Կապ
սոց․ ցանցեր
Կայքում հրապարակված նյութերը պարտադիր չէ, որ արտահայտեն oragir.news-ի խմբագրության տեսակետը: