Էրդողանի թիմի առանցքային դեմքը. ով է Հայաստան այցելած Թուրքիայի փոխնախագահը

Թուրքիայի փոխնախագահն առաջին անգամ է այցելում Երևան։ Սա թուրք ամենաբարձր պաշտոյնան է, որն այցելել է Հայաստան։ Ո՞վ է նա, ինչո՞վ է հայտնի և ինչ դիրքորոշում ունի Հայաստանի նկատմամբ։

Ջևդեթ Յըլմազը Թուրքիայի փոխնախագահի պաշտոնը զբաղեցնում է 2023 թվականից։ Նա տնտեսագետ է և երկար տարիների պետական գործիչ, ով առավելապես հայտնի է իր տնտեսական քաղաքականությամբ և զարգացման ծրագրերով։

Յըլմազը երկար ժամանակ ներգրավված է եղել Թուրքիայի պետական կառավարման համակարգում՝ զբաղեցնելով մի շարք բարձր պաշտոններ։ Մինչ փոխնախագահ նշանակվելը, նա եղել է նաև փոխվարչապետ և զարգացման նախարար՝ համակարգելով երկրի սոցիալ-տնտեսական ծրագրերը և ռազմավարական պլանավորումը։ Նա համարվում է տեխնոկրատ քաղաքական գործիչ՝ մասնագիտացած մակրոտնտեսության և զարգացման քաղաքականության մեջ։ Ակտիվ դեր ունի երկրի տնտեսական ռազմավարությունների մշակման գործընթացում և կապված է Արդարություն և զարգացում կուսակցության թիմի հետ։ Քաղաքական շրջանակներում նա հաճախ ներկայացվում է որպես առավել հաշվարկված և զուսպ գործիչ՝ համեմատած իշխանական թիմի այլ ներկայացուցիչների հետ։

Յըլմազը հատկապես կարևոր դեր ունի Թուրքիայի հետճգնաժամային տնտեսական քաղաքականության ձևավորման մեջ՝ ներառյալ գնաճի վերահսկման, ներդրումների խթանման և պետական ծախսերի օպտիմալացման ուղղություններով։ Նա համարվում է այն պաշտոնյաներից մեկը, ով փորձում է համադրել քաղաքական իշխանության առաջնահերթությունները և տնտեսության կայունացման անհրաժեշտությունը։

Ինչ վերաբերում է Հայաստանի նկատմամբ դիրքորոշմանը, Յըլմազի հայտարարությունները հիմնականում համահունչ են Թուրքիայի պաշտոնական քաղաքական գծին։ Նա հանդես է գալիս հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման օգտին, սակայն այդ գործընթացը պայմանավորում է հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների առաջընթացով։ Այս մոտեցումը երկար տարիներ եղել է Անկարայի արտաքին քաղաքականության առանցքային տարրերից մեկը և շարունակվում է նաև ներկայում։

Յըլմազը նաև աջակցում է տարածաշրջանային հաղորդակցությունների բացմանը՝ ընդգծելով դրանց տնտեսական նշանակությունը։ Թուրքիայում այս գործընթացը հաճախ ներկայացվում է, այսպես կոչված՝ «Զանգեզուրի միջանցք» նախագծի շրջանակում, որը դիտարկվում է որպես ոչ միայն տրանսպորտային, այլև ռազմավարական կապերի ամրապնդման գործիք՝ միավորելով Թուրքիան, Ադրբեջանը և ավելի լայն տարածաշրջանը։

Հայոց ցեղասպանության հարցում Յըլմազը չի շեղվում Թուրքիայի պաշտոնական դիրքորոշումից՝ չճանաչելով այն և պահպանելով Անկարայի ժխտողական քաղաքականությունը։

Ընդհանուր առմամբ, Յըլմազը չի դիտարկվում որպես կոշտ ազգայնական գործիչ, սակայն նրա վարած քաղաքականությունը լիովին ներդաշնակ է Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի գլխավորած իշխանության արտաքին քաղաքականությանը՝ հիմնված պրագմատիզմի, տնտեսական շահերի և Ադրբեջանի հետ սերտ համագործակցության վրա։

Նշենք, որ Թուրքիայի փոխնախագահ Ջևդեթ Յըլմազն արդեն Երևանում է, մասնակցում Եվրոպական քաղաքական համայնքի 8-րդ գագաթնաժողովին: Օդանավակայանում նրան դիմավորել է Ռուբեն Ռուբինյանը։

Մերի Հակոբյան Մերի Հակոբյան