Նախիջևանի կարգավիճակը Ալիևը միայնակ չի փոխել․ Հայաստանն անտարբեր է

«Առաջին հերթին դա Ադրբեջանի իրավասությունը չէ»,- Oragir.News-ի հետ զրույցում ասաց պատմաբան Հայկ Դեմոյանը՝ անդրադառնալով Նախիջևանի Սահմանադրության նախաբանում կատարված փոփոխությանը։

Ինքնավար հանրապետության հիմնարար փաստաթղթում մինչ օրս նշվում էր, որ Նախիջևանի ինքնավարության հիմքերն ամրագրվել են 1921 թվականի Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերով։ Նոր խմբագրությամբ այս հղումները հեռացվել են, և սահմանվել է, որ Նախիջևանը Ադրբեջանի անբաժանելի մասն է։ Ադրբեջանի նախագահը մարտի 11-ին հաստատել է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Սահմանադրության մեջ կատարված փոփոխությունները։

Հայկ Դեմոյանը շեշտեց, որ Նախիջևանի խորհրդարանը նման որոշում ընդունելու իրավասություն չուներ։

«Նախիջևանի՝ ինքնավար հանրապետության կարգավիճակի մասին որոշումն ընդունվել է Սովետական Հայաստանի, Ադրբեջանի, Ռուսաստանի և Թուրքիայի Ազգային ժողովի պատվիրակների ստորագրության արդյունքում։ Տվյալ դեպքում կարգավիճակը որոշող երկրները չորսն են՝ Ադրբեջանի Սովետական Հանրապետությունը, Հայաստանի Սովետական Հանրապետությունը, Թուրքիան և Սովետական Ռուսաստանը։ Եթե էդպիսի որոշում է կայացրել Նախիջևանի պառլամենտը, ապա պետք է լինեն խորհրդակցություններ այս չորս ստորագրող կողմերի իրավահաջորդների հետ, ինչը տեղի չի ունեցել»,- ասաց պատմաբանը։

Անդրադառնալով Հայաստանի հնարավոր արձագանքին՝ պատմաբանը նշեց. «Հայաստանն այս պարագայում ոչ մի բան չի անի, հաշվի առնելով ներկա իշխանությունների դիրքորոշումը՝ Ադրբեջանին հաճոյանալը, Արցախը հանձնելը, Արցախ բառը չարտաբերելը»։

Ըստ Դեմոյանի՝ Ադրբեջանն այս քայլին դիմել է՝ օգտվելով Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև առկա ժամանակավոր համագործակցության պատուհանից։

Հիշեցնենք՝ Մոսկվայի 1921-ի մարտի 16-ի Եղբայրության պայմանագրով կողմերը՝ Ռուսաստանն ու Թուրքիան Նախիջևանը դարձրել են Ադրբեջանի պրոտեկտորատ՝ պայմանով, որ այն չի զիջվի երրորդ պետության։ Կարսի 1921-ի հոկտեմբերի 13-ի պայմանագրով Հայաստանը, Ադրբեջանը, Վրաստանը, Ռուսաստանը և Թուրքիան վերահաստատել են Մոսկվայի Մարտի 16-ի պայմանագրով ձեռք բերված պայմանավորվածությունը Նախիջևանի վերաբերյալ։