Ադրբեջանը Հայաստանից փոխհատուցում է պահանջում «շրջակա միջավայրի ոչնչացման համար»

Ադրբեջանը Եվրոպայի վայրի բնության և բնական միջավայրի պաշտպանության Բեռնի կոնվենցիայի համաձայն Հայաստանի դեմ սկսել է առաջին միջպետական արբիտրաժային գործընթացը։ Ինչպես փոխանցում է Ադրբեջանի արտաքին քաղաքական գերատեսչության մամուլի ծառայությունը, գործընթացը նպատակ ունի պատասխանատվության ենթարկել Հայաստանին՝ այսպես կոչված «Ադրբեջանի միջազգայնորեն ճանաչված տարածքների անօրինական օկուպացիայի ընթացքում երկրի շրջակա միջավայրի և կենսաբազմազանության լայնածավալ ոչնչացման համար»։

Ադրբեջանի արտաքին քաղաքական գերատեսչությունը հայտնել է, Արցախյան 44-օրյա պատերազմում հաղթանակից հետո, ադրբեջանական կողմը հավաքագրել է «Հայաստանի կողմից Ադրբեջանի շրջակա միջավայրի ոչնչացման բոլոր ապացույցները»։ Հայտարարության համաձայն՝ Հայաստանի գործողությունները «լուրջ վնաս են հասցրել տարածաշրջանի բնական միջավայրին և կենդանական աշխարհին, ինչի հետևանքով սպառվել են բնական ռեսուրսները և ոչնչացվել կենսաբազմազանությունը»:

«Հայաստանի կողմից զանգվածային անտառահատումները, ծառերի հատումը և տարածքների աղտոտումը ապօրինի շինարարությամբ և հանքարդյունաբերությամբ այն տարածքներում, որոնք մինչ օկուպացիան եղել են բնական արգելոցներ, վտանգի տակ են դրել Ադրբեջանում վայրի կենդանիների ավելի քան 500 տեսակների գոյությանը»,- ասվում է հայտարարությունում:

Նշվում է, որ 2022 թվականին ՄԱԿ-ի շրջակա միջավայրի ծրագիրը հայտնել է, որ Արցախի՝ Բաքվի վերահսկողության տակ անցած տարածքներում «ոչնչացվել են հատկապես պահպանվող և արժեքավոր անտառները»։ «Հայաստանի այս գործողությունները հանգեցրել են նրան, որ Հայաստանից դեպի Ադրբեջանի տարածք հոսող գետերը, այդ թվում՝ անդրսահմանային, հասել են ծայրահեղ աղտոտվածության։ 2022 թվականին ՄԱԿ-ի շրջակա միջավայրի ծրագիրը նաև նշել է, որ Հայաստանի լեռնահանքային արդյունաբերության զարգացումը տարածաշրջանում հանգեցրել է ջրի, հողի, բուսական և կենդանական աշխարհի քիմիական աղտոտման, հարյուրավոր սատկած ձկներ են հայտնաբերվել Ողջի գետում, իսկ մի քանի պահպանվող ձկներ և երկկենցաղներ ոչնչացման վտանգի տակ են»,- նշվում է հայտարարաությունում:

Ադրբեջանը Հայաստանին մեղադրել է Բեռնի կոնվենցիայից բխող իր պարտավորությունները չկատարելու մեջ։ Ադրբեջանը կոչ է արել միջազգային հանրությանը դատապարտել «օկուպացիայի ժամանակաշրջանում Հայաստանի կողմից աշխարհի ամենահարուստ և կենսաբանորեն բազմազան էկոհամակարգերից մեկի ոչնչացումը»։

Արբիտրաժային գործընթացի շրջանակներում Ադրբեջանը Հայաստանից պահանջել է դադարեցնել «Բեռնի կոնվենցիայի խախտումը և ամբողջական փոխհատուցում վճարել՝ շրջակա միջավայրի ոչնչացման համար»։