Նախապայմաններ պետք է Հայաստանը առաջ քաշի Թուրքիայի հետ բանակցություններում

Մեր կառավարությունը համակրանք հայցող հանգստությամբ հավաստիացնում է, որ Թուրքիայի հետ Հայաստանի հարաբերությունները պարզեցնելու, դրացիական դարձնելու բանակցություններում նախապայմաններ առաջ չեն քաշվելու, երկխոսելու և ընդհանուր հայտարարի են գալու՝ շրջանցելով առկա խութերն ու խոչընդոտները: Որ երկու հարևան երկրների միջև օդով և ցամաքով ճանապարհները բացելու, դիվանագիտական հարաբերություններ ստեղծելու երկուստեք օգտակար փոխըմբռնման մեջ հաշվի չեն առնվելու մինչ օրս առկա և չլուծված խնդիրները: Եվ այդ ամենն ասվում, ներկայացվում է իբրև մեր կողմից դիվանագիտական ձեռքբերում, նվաճում:

Փորձենք երկու կետ դիտարկել: Սկսենք երկրորդից: Եթե ճանապարհները բացվում են և դիվանագիտական հարաբերություններ է ստեղծվում, դեսպանատներ են գործում Երևանում և Անկարայում, ուրեմն որևէ կնճռոտ խնդիր չի կարող լինել, բարձրաձայնվել երկու երկրների միջև: Հակառակ դեպքում կփակվեն ճանապարհները օդում և ցամաքում, հետ կանչվեն դեսպանները, և նորից հարաբերությունները կդառնան թշնամական:

Նման դեպքում ինքնին մոռացվում, լռության է մատնվում Հայոց ցեղասպանության հարցը: Պետականորեն այլևս չի բարձրաձայնվում խնդիրը, ինչը նշանակում է՝ ուրանալ: Հարկ չկա որպես նախապայման առաջ քաշել Ցեղասպանության մասին լռելը, որովհետև ինքնաբերաբար շրջանառությունից դուրս է մղվում: Չգիտեմ, Թուրքիան այդքան խելամտություն ունի՞, որպեսզի հասկանա՝ հարցը լուծված է: Կարող է միայն նախապայման դնել, թե՝ հայեր, ներողություն խնդրեք, որ մեզ զրպարտել եք և խոստովանեք, որ Ցեղասպանություն չի եղել:

Իսկ առաջինն այն է, որ մենք պետք է նախապայման դնենք: Քանի դեռ Թուրքիան չի ընդունել իր իսկ կողմից իրագործված Հայոց ցեղասպանությունը, չի զղջացել, ներողություն չի խնդրել, չի ծնկել Ծիծեռնակաբերդում՝ անմար կրակի առաջ, չի արտասվել համոզիչ կերպով և չի հատուցել մարդկային, մշակութային, տնտեսական ու տարածքային կորուստների դիմաց, մենք չենք կարող մտածել թուրքերի հետ որևէ հարաբերություն ստեղծելու մասին, եթե ունենք արժանապատվություն և ցավի ու ողբերգության գիտակցում:

Հուսիկ Արա