Հայաստանը ռուսական գազին փոխարինող է փնտրում. Deutsche Welle

Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների սառեցման ֆոնին Հայաստանն ընդլայնում է Իրանի հետ ունեցախ էներգետիկ համագործակցությունը։ ԱՄՆ պատժամիջոցների սպառնալիքը և ենթակառուցվածքների նկատմամբ «Գազպրոմի» վերահսկողությունը էներգետիկ անկախացման ուղին դարձնում են շատ ավելի բարդ, քան թվում է։ Այս մասին գրում է Deutsche Welle-ը։

Հուլիսի վերջին Հայաստանն ու Իրանը պայմանավորվեցին ընդլայնել «գազ՝ էլեկտրաէներգիայի դիմաց» երկարամյա ծրագիրը։ Հայաստանի էներգետիկ ոլորտում ռուսական գազը գերիշխում է (շուրջ 84%), իսկ իրանականը փոքր բաժին ունի (15–16%), փոխանցում է DW-ն։ Այս քայլով Երևանը փորձում է այլընտրանք գտնել ռուսական վառելիքին։ Սակայն Իրանի հետ համագործակցող երկրների դեմ խիստ պատժամիջոցներ կիրառելու Վաշինգտոնի նոր սպառնալիքները կարող են վտանգել Հայաստանի ծրագրերը։ Այս աշխարհաքաղաքական մարտահրավերների ֆոնին հարց է առաջանում․ արդյո՞ք իրանական գազը կարող է իրական այլընտրանք դառնալ ռուսական մենաշնորհին։

Այս հարցը հատկապես սուր է դառնում Երևանի և Մոսկվայի միջև հարաբերությունների սառեցման, ինչպես նաև գազի մատակարարման պայմանները վերանայելու մասին Ռուսաստանի զգուշացումների ֆոնին։ Ռուս պաշտոնյաներն արդեն հասկացրել են, որ 2013 թվականին համաձայնեցված արտոնյալ գները հավերժ չեն և կարող են բարձրանալ։ Մայիսի վերջին Հայաստանը պաշտոնապես հաստատեց, որ Ռուսաստանից նամակ է ստացել, որտեղ նշվում է 2013-ի համաձայնագիրը միակողմանիորեն չեղարկելու հնարավորության մասին (որը վերաբերում է գազին, նավթամթերքին և չմշակված ալմաստներին)։

Էներգետիկ անկախության հասնելու Երևանի ձգտումը տեղավորվում է տարբեր ոլորտներում՝ արտաքին քաղաքականությունից մինչև պաշտպանություն, գործընկերների շրջանակն ընդլայնելու իշխանությունների վարած քաղաքականության մեջ։ Այնուամենայնիվ, Իրանի ընտրությունը հարցեր է առաջացնում շատ փորձագետների մոտ։ Իրանը գտնվում է միջազգային խիստ պատժամիջոցների տակ, ինչը տեսականորեն կարող է խոչընդոտել ենթակառուցվածքային խոշոր ներդրումներին։ Չնայած դրան՝ Հայաստանում այս հարցում պրագմատիկ դիրքորոշում ունի։