Ոչ ոք չի կրնա բաժնել զիս իմ սիրած ու պաշտած Վարուժանեն․ Դանիել և Արաքսի Վարուժանների սիրո պատմությունը

Արևմտահայ բանաստեղծ Դանիել Վարուժանն ու իր ապագա կինը՝ Արաքսին, հանդիպեցին, երբ պոետը նոր էր վերադարձել Բելգիայի Գենտ համալսարանում ուսանալուց: Այնտեղ նա ունեցել էր սիրո մի տխուր պատմություն, որի հետևանքով դառնագին տողեր էր նվիրել այդ անծանոթ կնոջը, ում անունը գրողն այդպես էլ չի հիշատակում։

Արաքսիի հայրը` Միրճան Թաշճյան, հարուստ առևտրական էր՝ չափազանց պահպանողական ու ավանդապահ: Ընդառաջ գնալով իր սիրելի դստեր ցանկությանը` վերջինիս համար Միրճանը Դանիել Վարուժանին հրավիրում է իբրև ուսուցիչ հայերեն ու ֆրանսերեն ուսուցանելու համար: Վարուժանն ընդունում է հրավերը իր ֆինանսական դրությունը կարգավորելու ու որոշ անտիպ տաղերի հրատարակությունն արագացնելու համար:



Դասերի ժամանակ Վարուժանը համեստ, զգուշավոր վարքագիծ էր դրսևորում: Նա գիտեր, որ Արաքսին նշանված էր Մ.-ի հետ օրորոցից անկախ իր կամքին և ծնողների ցանկությամբ:

Դասերի ընթացքում նրանց միջև փոխադարձ մեծ սեր է ծնվում: Սակայն, աղջկա ծնողները դեմ էին այդ հարաբերություններին, քանի որ նախատեսել էին իրենց աղջկան ամուսնացնել հարուստ մարդու հետ։

Արաքսիի կամքին հակառակ՝ նշանադրում են: Այս փաստից ցնցված՝ Արաքսին նամակ է գրում Վարուժանին. «Ոչ ոք չի կրնա բաժնել զիս իմ սիրած ու պաշտած Վարուժանեն»:

Այս նամակը հենց նշանադրության օրը պատահաբար ընկնում է թուրք փեսացուի ձեռքը: Կարդալով այս տողերը և տեսնելով հարսնացուի արցունքոտ աչքերը՝ նա հասկանում է, որ Արաքսիի միակ սերը Վարուժանն է: Երիտասարդը շնորհավորում է Վարուժանին և Արաքսիին՝ մաղթելով նրանց երջանկություն: Շուտով զույգն ամուսնանում է:



Տարիներ անց նրանք ունենում են 3 երեխա՝ Վերոնիկը, Արմենը և Հայկակը։

Բայց շուտով ընդհատվեց այս լիարժեք երջանկությունը: Ապրիլի 24-ի երեկոյան՝ ժամը 11-ն անց, երբ Դանիելը, Արաքսին և երեխաները տանն էին, եկան Դանիելին ձեռբակալելու: Դուռը բացեց Արաքսին և հրելով ներս մտան երեք հոգի` «Էֆենտին ո՞ւր է» ասելով: Սկսեցին խուզարկել Վարուժանի գրասենյակի դարակները և ինչ-որ գտան, լցրեցին տոպրակների մեջ: Նրանք բավականին հարգալից հայտնեցին Արաքսիին, որ իր ամուսնուն տանում են, որպեսզի ստորագրի որոշ թղթեր:



Այդ ժամանակ Արաքսին իննամսյա հղիության մեջ էր, և նրանց հարգալից վերաբերմունքը պայմանավորում էր իր առողջական վիճակով: Մինչև առավոտ սպասելուց հետո, Արաքսին հասկացավ, որ Դանիելին աքսորել էին:

1915 թվ-ի օգոստոսի 26-ին Դանիել Վարուժանը սպանվեց: Նույն օրը տարօրինակ զուգադիպությամբ ծնվեց Վարուժան ամուսինների երրորդ զավակը: Մահն ու կյանքը մեկտեղվեցին՝ վիշտն ու ուրախությունը խառնելով իրար:

Ամուսնու մահից հետո Արաքսին հրատարակեց ամուսնու վերջին գիրքը՝ «Հացին երգը», որը, ցավոք, կիսատ էր մնացել․․․