Ներքին 2 ամիս առաջ - 23:58 27-06-2026

ՀՑԹԻ-ին է հանձնվել Մուսա լեռան հերոսամարտի մասնակցի հայատառ թուրքերեն ձեռագիր հուշագրությունը

Հայագետ և ցեղասպանագետ Վահրամ Շեմասյանը Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտին է հանձնել Մուսա Լեռան հերոսամարտի մասնակից Նուարդ Վահիդե Եկարյանի «1915 Սուէտիա Մուհարէպէսի» («1915 թ. Սուեդիայի պատերազմը») հայատառ թուրքերեն ձեռագիր հուշագրությունը։ Այս մասին հայտնում են ՀՑԹԻ-ից։

97 էջից բաղկացած այս բացառիկ սկզբնաղբյուրը կարևոր արժեք ունի ոչ միայն Մուսա Լեռան ինքնապաշտպանության պատմության, այլև Հայոց ցեղասպանության ժամանակաշրջանի ուսումնասիրության համար։ Հուշագրության առանձնահատկությունն այն է, որ այն գրվել է անմիջապես դեպքերին համընթաց՝ հեղինակի անձնական ապրումների և անմիջական դիտարկումների հիման վրա, ինչը ձեռագրին հաղորդում է բացառիկ վավերագրական արժեք։

1916 թվականին Նուարդ Եկարյանը Պորտ Սաիդից տեղափոխվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ։ Հուշագրությունը երկար տարիներ պահպանվել է նրա ընտանիքում, և 1987 թվականին Վահրամ Շեմասյանը այն ստացել է հենց Նուարդ Եկարյանից։

Հատկանշական է, որ Նուարդ Եկարյանի հուշագրությունը դեռևս 1916 թվականին հրապարակվել է Ֆրեզնոյում լույս տեսնող «Ասպարեզ» պարբերականի 429-434 համարներում։

Հուշագրության փոխանցումը Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտին կարևոր ձեռքբերում է թանգարանի արխիվային հավաքածուի համար՝ համալրելով այն Մուսա Լեռան հերոսամարտի և Հայոց ցեղասպանության տարիների վերաբերյալ նոր ու բացառիկ վկայություններով։

Ամենից շատ դիտված

15:01 Ողբերգություն է, մեծատառով մարդ էր, ո՞նց կարող էր նման բան պատահել. հարևանները՝ սպանված բժշկի մասին
16:34 Հակակոռուպցիոն կոմիտեն ձերբակալել է փաստաբանի և ԴԱՀԿ նախկին աշխատակցի
12:46 Ռոբերտ Քոչարյանը մենախցում է՝ սրտաբանի հսկողության տակ․ փաստաբան
18:00 Ռուսական բազան դուրս հրավիրել չեն ուզում. փող են ուզում
22:25 Ուկրաինան պատրաստ է չհարվածել Ռուսաստանի էներգետիկ օբյեկտներին. Զելենսկի
21:06 Էլիտայի համար իշխանությունը Երևանում ավելի կարևոր է եղել, քան ազգային խնդիրների կարգավորումը. Հմայակ Հովհաննիսյան
15:45 Ծավ գյուղում խմելու ջրի մեջ սնդիկ է հայտնաբերվել. Սյունիքում պաշտոնյաները հեռախոսներն անջատել են
11:26 Սեփական պատմության ուրացումը չի կարող բերել խաղաղության. պահանջում եմ ՀՀ-ից որևէ մակարդակով արձագանք
21:18 Բենզինի գնի շոկ. Ռուսաստանի մասնաբաժինը շարունակում է նվազել. որոնք են նոր այլընտրանքները
11:59 Ի պաշտոնե դիրքորոշում հնչեցրե՛ք, լռությունը խայտառակություն է. Գրիգորյանը՝ Ռուբինյանին