Վանաձորի 2021 թվականի ընտրությունների արդյունքներով՝ ավագանին ձևավորած քաղաքական ուժերի 33 մանդատները, ըստ քվեների, բաշխվել են հետևյալ կերպ. «Մամիկոն Ասլանյան» դաշինքն ունի 15, «Քաղաքացիական պայմանագիրը»՝ 9, ՀԱՍԿ-ը՝ 5, «Ապրելու երկիր» և «Հայրենիք» խմբակցությունները՝ 2-ական մանդատ:
ՔՊ-ն ու ՀԱՍԿ-ը համատեղ են գործում, ՀԱՍԿ-ի ղեկավարն է Վանաձորում նշանակված համայնքի ղեկավարի ժամանակավոր պաշտոնակատարը: Չորս տարվա ընթացքում ի՞նչն է խանգարել ավագանու ուժերին համախմբվել և ավագանու նիստով քաղաքապետ ընտրելու արգելանքի պայմաններում այլ գործընթաց նախաձեռնել, օրինակ՝ ավագանին լուծարել և նոր ընտրություն նշանակել։
Հարցի վերաբերկալ
Oragir.News-ը զրուցել է Վանաձորում առավելագույն մանդատ ունեցող «Մամիկոն Ասլանյան» դաշինքի անդամ Արթուր Օհանյանի հետ:
-Քաղաքական ուժերի միջոցով չորս տարի շարունակվող դատական գործընթացների, ապա ԴԱՀԿ-ի հակասական որոշումների պատճառով Վանաձորի ավագանին այդպես էլ նիստ գումարելու և քաղաքապետ ընտրելու հնարավորություն չունեցավ: Հիմա «Հայրենիքն» է դիմել դատարան՝ արգելանքը վերացնելու հայցով։ Եվ ըստ երևույթին, այս դատավարությունն էլ է երկարաձգվելու, ու նույնիսկ հայցը բավարարվելու և արգելանքը հանվելու դեպքում էլ քիչ ժամանակ է մնում, քանի որ շուտով ավարտվելու են ավագանու հնգամյա լիազորությունների ժամկետը, և չեք հասցնելու քաղաքապետ ընտրել: Այս ընթացքում, որպես Վանաձորի ավագանու կազմում մեծամասնություն ունեցող ուժ, երբևէ քննարկե՞լ եք մանդատները վայր դնելու և նոր ընտրության գնալու հարցը: -Դե մենք մինչև այս պահը համարել ենք, որ դատական այս թնջուկը կարող է ինչ-որ հանգուցալուծման գալ, բայց, ըստ էության, հասկացանք, որ ոչ: Խոսակցություն եղել է, որ կարելի է վայր դնել: Բայց ենթադրենք մյուս ուժերից էլ միանան, խնդիրը դարձյալ չի լուծվում: Իրենց ընտրացուցակում իրենցից հետո էլ մարդիկ կան, եթե մանդատ ստացածը վայր դրեց, մյուսն է վերցնելու: Բոլորը պետք է հերթականությամբ վայր դնեն մանդատները երեք խմբակցության մեջ էլ, ու կարող է խոսքը երեսուն-քառասուն մարդու մասին լինել: Վստա՞հ եք, որ ովքեր կան, բոլորը վայր կդնեն այդ մանդատները: Ես, օրինակ, վստահ չեմ: Դրա համար տեխնիկապես այդ խնդիրը շատ բարդ է իրագործվում:
-Կոնկրետ ձեր դաշինքի մասո՞վ էլ լիարժեք չունեք այդ վստահությունը:-Ոչ մեկին չեմ ուզում մեղադրել, ոչ մի քննարկում չենք ունեցել, ցուցակում հերթականությամբ բոլորի հետ զրույց, քննարկում, նման աշխատանք չի տարվել: Ինքնըստինքյան, որ սկսես նման խոսակցություններ վարել, քաղաքական որոշակի ռեզոնանսային գործընթաց է ստացվելու, ինչը ռիսկեր է պարունակում: Եվ հետո տարբեր փուլերում իրավիճակը տարբեր է եղել. մինչև ԺՊ նշանակելը ուրիշ էր, մինչև այս կամ այն մյուս դատական վճիռը՝ ուրիշ, այսինքն՝ անընդհատ տարբեր իրավիճակներ են եղել: Այս չորս տարում եկել ենք, հասել մի հանգրվանի, որ այս պահին մանդատները դնելը դժվար իրականանալի գործընթաց եմ համարում, որ գնանք նոր ընտրության։ Եվ բացի այդ, մեծ հաշվով արդեն մտնում ենք նախընտրական տարի: Թե՛ հիմա նույն ավյունով կմասնակցենք, թե՛ ընդհանրապես կասենք, որ իմաստ չկա, առաջիկայում կերևա: Օրինակ՝ ես այս պահին, որ նայում եմ՝ ՏԻՄ-երում ամբողջ Հայաստանի ինչեր են կատարվում, մտածում եմ՝ գնաս մասնակցես-չմասնակցես, մեկ հաշիվ է:
-Ամեն դեպքում դուք մանդատ եք ստացել Վանաձորի բնակիչներից, և ըստ էության, չորս տարի շարունակ չեք իրացրել վանաձորցիներից ստացած քվեն՝ կոնկրետ «Մամիկոն Ասլանյան» դաշինքի կողմից: - Այստեղ այսպիսի հանգամանք կա, ավագանին ունի իրավունք և պարտականություն ՏԻՄ օրենսդրությամբ: Իրավունքը հետևյալն է, որ առաջնային մանդատ ստացած մարմինը պետք է առաջին հերթին համայնքի ղեկավար ընտրի: Այսինքն՝ համայնքի ղեկավար ընտրելու գործընթացը տորպեդահարվել է չորս տարի, թույլ չի տրվել, որ համայնքի ղեկավար ընտրվի, իրավունքը թույլ չեն տվել իրացվի, բայց ասում են՝ արի պարտականությունդ արա: Դա նման է՝ մեկը վարորդական իրավունք ունենա, և թույլ չտան այդ մարդուն մեքենա նստի վարելու, բայց ասեն՝ թարթիչդ միացրու: Մեր մասնակցությամբ միակ նիստը տեղի է ունեցել 2022 թվականին, որոշում է կայացվել ավագանու անունից լիազորել փաստաբանի, որ գնա մեր շահերը դատական գործընթացներում ներկայացնի: Մարզպետարանն էլ՝ որպես վարչական և իրավական հսկողություն իրականացնող մարմին, այդ որոշումն ընդունել է և համարել է այն վավեր: Բայց հետո այդ շրջանում գործընթացներ կատարվեցին, ԺՊ նշանակվեց, և իրենք ու շատերը՝ նույնիսկ մարդիկ, որ այսօր կարող է ընդդիմադիր կեցվածքով հանդես գան, առաջ մեր նիստերը համարում էին ոչ օրինական ու չէին գալիս, հետագայում նույն սկզբունքով սկսեցին նիստեր անել: Բացի այդ, ինչ-որ մի փուլում մեզ սկսեցին որպես ընդդիմություն դիտարկել, և այդ տեսանկյունից արդեն հարցերին նայել: Եվ երբ այդպիսի գործընթացներ սկսվեցին, մենք էլ համարեցինք, որ դրանք ոչ համահունչ են օրենսդրության հետ, դրա համար այդ գործընթացներին մասնակից չենք եղել: Եվ այնպիսի իրավիճակ է ստեղծվել, որ մեր իրավունքն իրացնելու նպատակահարմարություն կամ մեծամասնության քվեն իրացնելու հնարավորություն չի տրվել, քանի որ այդ մեծամասնությունը չենք ունեցել, որովհետև կալանավայրում մարդ ենք ունեցել:
-Առաջին համարի բացակայությունն ինչո՞վ էր ազդում, որ մասնակցեիք արտահերթ նիստերին՝ գոնե քվեարկությամբ ձեր դիրքորոշումն արտահայտելու և համայնքային որոշումներում մասնակցություն ունենալու: -Ընտրությունները մենք դիտարկում ենք որպես հետևանք, բայց ընտրություններին գնալիս հիմնարար սկզբունքներ կան: Մարդիկ ինչու են քաղաքական գործընթացներում գնում ընտրության, որ շատ դեպքերում իրենք իշխանություն ստանան, և իրենք ղեկավարեն՝ իրենց նախընտրական ծրագրով, իրենց պատկերացմամբ: Հիմա մենք մեր պատկերացմամբ գնացել, ստացել ենք ձայների մեծամասնություն, ու մեզ ասում են՝ գիտեք ինչ, դուք ձեր մտածած, պատկերացրածը կամ ծրագրավորածը չեք իրականացնելու, այլ իրականացնելու եք ուրիշի ծրագիրը: Ասում են՝ եկեք, քվորում ապահովեք, որ ուրիշի մտածածն իրականանա: Համայնքի ղեկավարի ընտրությամբ ահագին բան է որոշվում, ձևավորվում է ղեկավար մարին, թույլ չեն տվել ՏԻՄ-ի այդ թևը ձևավորվի: Այստեղ ամենահիմնարար խնդիրը դա է:
-Եվ ամեն դեպքում, թեկուզև ձեր բացակայությամբ, այդ ծրագրերն արտահերթ նիստերում քվեարկվում, անց են կացվում և արդեն չորս տարի իրականացվում են Վանաձոր համայնքում: -Կարող եմ համաձայնել, որ այո, մինչ օրս այդ աշխատանքերն արվել են: Շատ բաների հետ համամիտ էլ չեմ՝ ինչպես է կատարվել, որովհետև ես, օրինակ, այդպես չեմ պատկերացրել: Դեպքեր կան, որ սուբյեկտիվ են ընտրվել կամ իրականացվել ինչ-որ ծրագրեր:
-Նիստերին չեք մասնակցում, իսկ որպես ՏԻՄ անդամ՝ գոնե վերահսկողություն իրականացնո՞ւմ եք դրանց նկատմամբ, դիտարկումներ ունե՞ք: -Դե անկախ ամեն ինչից՝ այս քաղաքում ապրում ենք, բավականին բաներ իմանում ենք: Ունեմ իհարկե դիտարկումներ, բայց այս պահին դրանց մասին խոսելու ժամանակը չէ:
-«Ապրելու երկիրը» Վանաձորի ավագանու երկու անդամներին, որոնք այլ քաղաքականություն էին վարում, հեռացրել է իր շարքերից: Ձեր դաշինքում չի՞ քննարկվել հարց, որ ՔՊ-ին հարող ձեր երկու անդամներին էլ դուք հեռացնեք: -Եթե ինչ-որ մեկն իրեն ինչ-որ գործընթացներից դուրս է դնում, դրա ձևական կողմին անդրադառնալու իմաստը որն է:
-Ձեր դաշինքի մանդատն են կրում, ձեր դաշինքն են ներկայացնում: -Ըստ երևույթին, համարել են, որ դա իրենց մանդատն է:
-Եթե իրենցը լիներ, մեծամասնական ընտրակարգով ընտրված կլինեին, ոչ թե համամասնականով դաշինքի կազմում կհայտնվեին ՏԻՄ-ում: -Շատ լավ հասկանում ենք, որ ՏԻՄ մակարդակում գործընթացներ կան, որոնք անձնավորված են՝ անկախ նրանից քաղաքական են այս գործընթացները, թե ոչ: Չեմ էլ ուզում տարիների հեռավորությամբ, նամանավանդ նրանցից մեկի դեպքում, որն արդեն հանգուցյալ է, գնահատական տալ մեր դաշինքի այդ երկու անդամներին: Իրենց որոշումն է եղել, իրենք էլ համարել են, որ համայնքին նման ձևով օգուտ են տալիս և իրենց մասնակցությամբ բերում են նրան, որ ծրագրեր են իրականցվում այս քաղաքում: Իրենք էլ ներկայացրել են, որ ի շահ համայնքի են արել այդ ամենը: Իհարկե տարբերվում եմ մեր տեսակետները, եթե չտարբերվեին, ես էլ կգնայի այդ նիստերին:
-Ճամբարափոխ լինելը դավաճանությո՞ւն է թիմին և թիմի գաղափարներին: -Դավաճանությունն ամենամեծ մեղքերից է, չեմ ուզում որևէ մեկին նման գնահատական տալ:
Ադրինե Թորոսյան