Փաշինյանը նսեմացնում Է հերոսության գաղափարը

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի այն թեզը, որ հերոսությունը պետք է առօրեականացվի, վկայում է հերոսության գաղափարի և դրա կարևորության աղճատված ընկալման մասին։

Հերոսությունը չի կարող վերածվել առօրյայի, քանի որ այն իր բնույթով բացառիկ է, արտասովոր և պահանջում է խիզախություն՝ բարձրագույն նպատակների համար անձնական զոհողության գնալու պատրաստակամություն։ Փաշինյանի մոտեցումը, թե հերոս կարելի է դառնալ առօրյա կյանքում՝ հարկեր վճարելով, միջավայրը մաքրելով կամ բարեվարքությամբ, արժեզրկում է հերոսության գաղափարը՝ այն վերածելով հասարակ բարոյական և սոցիալական վարքի։ Այս մոտեցումը ոչ միայն հերոսության էությունը թուլացնում է, այլև վտանգավոր է՝ հասարակությանը մոլորության մեջ գցելու առումով։

Հերոսությունն այն բացառիկ պահերն է, երբ մարդը դուրս է գալիս իր առօրյայից՝ վտանգելով իր կյանքը, բարօրությունն ու անվտանգությունը՝ ի նպաստ ավելի մեծ նպատակի։ Մարդիկ, ովքեր զոհվում են հայրենիքի համար, իսկապես արժանի են հերոսի կոչման, քանի որ իրենց զոհողությունը գերազանցում է ցանկացած առօրյա պարտականություն։ Հերոսությունը պատերազմի դաշտում է,հերոսները Եռաբլուրում են: Փաշինյանի առաջարկը հերոսությունը մոտեցնել «սովորական մարդուն» կարող է նվազեցնել այդ բացառիկ արժեքը՝ ստիպելով մարդկանց ընկալել հերոսությունը որպես «սովորական» երևույթ։ Սա ոչ միայն սխալ է գաղափարապես, այլև հանգեցնում է հասարակության բարոյական չափանիշների թուլացման։ Երբ հերոսությունը դառնում է «հասանելի» բոլորին, այն կորցնում է իր հզոր միավորիչ ազդեցությունը։ Պատմությունն էլ ցույց է տալիս, որ պետությունները, որոնք չեն գնահատել իրենց իրական հերոսներին, կորցրել են իրենց ազգային ինքնությունը։

Օրինակ, Սպարտայի կամ Հռոմի կայսրության ժամանակ հերոսները հանդիսացել են ազգային դիմագծի հիմքը, և նրանց բացառիկությունը ծառայել է որպես ներշնչանքի աղբյուր հասարակության համար։

Անշուշտ, հասարակության մեջ պետք է խրախուսել բարեվարքությունը, սոցիալական պատասխանատվությունը և քաղաքացիական պարտականությունների կատարումը։ Սակայն այս ամենը պետք է հստակ տարբերակել հերոսությունից։

Հարկեր վճարելը, աշխատանքով զբաղվելը կամ միջավայրը մաքուր պահելը պարզապես պարտականություններ են, այլ ոչ թե հերոսություն։ Դրանք կատարելը հպարտության պատճառ կարող է լինել, բայց ոչ թե հերոսականության։ Փաշինյանի առաջարկը՝ հերոսությունն առօրեականացնել, նսեմացնում է այն մարդկանց արժանիքները, ովքեր իրենց կյանքով կամ բացառիկ նվաճումներով ընդմիշտ մնացել են պատմության մեջ որպես ազգի նվիրյալներ։