Ամեն օրվա ուշացումը կարող է ճակատագրական լինել եղբորս համար. քաղցկեղ ունեցող տղայի բուժումը ընդհատվել է

29-ամյա երիտասարդի բուժման գործընթացը կանգ է առել պետական առողջապահական համակարգում առաջացած բյուրոկրատական և կազմակերպչական խնդիրների պատճառով, որոնց հետևանքով, ընտանիքի պնդմամբ, ուշանում է քաղցկեղի հետագա բուժումը։

Այս մասին Oragir.News-ի հետ զրույցում հայտնեց երկրորդ կարգի հաշմանդամություն ունեցող Հ.Պ.-ի քույրը՝ Անի Պետոյանը՝ մանրամասնելով եղբոր շուրջ արդեն շուրջ երկու տարի շարունակվող բուժման ընթացքը և վերջին ամիսներին առաջացած վարչական խոչընդոտները։

Ըստ նրա՝ եղբայրը՝ 29 տարեկան, արդեն մոտ երկու տարի պայքարում է արյան և ավշային համակարգի չարորակ հիվանդության՝ լիմֆոմայի դեմ։ Բուժումը սկսվել է 2024 թվականի վերջին՝ Երևանի Յոլյանի անվան արյունաբանական և ուռուցքաբանական կենտրոնում, որտեղ իրականացվել են մի քանի կուրս քիմիաթերապիաներ։ Հետագայում՝ 2025 թվականի ընթացքում, հիվանդը անցել է նաև բարձր դեղաչափային քիմիաթերապիայի կուրսեր, ինչից հետո բժիշկները անհրաժեշտ են համարել ալոգեն ցողունային բջիջների փոխպատվաստում (ոսկրածուծի փոխպատվաստում)։

Ընտանիքի խոսքով՝ բուժման զգալի մասը իրականացվել է անձնական միջոցներով և վարկային պարտավորություններով, իսկ որոշ փուլերում աջակցություն են ցուցաբերել նաև հարազատներն ու ընկերները։

«Մենք այս ամբողջ ընթացքում փորձել ենք անել հնարավոր և անհնար ամեն ինչ, որ բուժումը չկանգնի։ Ցանկացած դեղորայք, որը Հայաստանում չի եղել, փորձել ենք բերել արտերկրից, կազմակերպել ենք, վերցրել ենք վարկեր, օգնություն ենք խնդրել ծանոթներից ու ընկերներից, որ բուժումը շարունակվի առանց դադարների։ Դա այն դեպքն է, երբ դու ուղղակի կանգնած ես կյանքի և մահվան սահմանին, ու ժամանակը դառնում է ամենակարևոր գործոնը»,- նշում է Անի Պետոյանը։

Նրա խոսքով՝ հիմնական խնդիրները սկսվել են հետազոտությունների փուլում, երբ անհրաժեշտ PET/CT հետազոտությունը չի իրականացվել տեխնիկական անհամապատասխանության պատճառով։

«Երբ մենք հասանք այն փուլին, որ պետք է անցներ PET/CT հետազոտությունը, մեզ ասացին, որ սարքավորման պահանջների և եղբորս ֆիզիկական վիճակի միջև կա անհամապատասխանություն։ Ասացին, որ նրա քաշը պետք է զգալիորեն նվազի՝ մոտ 15–18 կիլոգրամ 10 օրվա ընթացքում, ինչը բժշկական տեսանկյունից ուղղակի անհնար էր։ Մենք բացատրում էինք, որ դա քիմիաթերապիայի տակ գտնվող մարդու համար ոչ միայն անհնար է, այլ նաև վտանգավոր, բայց այդ փաստը հաշվի չառնվեց»,- պատմում է նա։

Այդ փուլից հետո ընտանիքը դիմել է Առողջապահության նախարարություն՝ խնդրելով փոխել ուղղորդումը։

«Մենք դիմեցինք նախարարություն, խնդրեցինք, որ հաշվի առնեն իրավիճակի առանձնահատկությունը և թույլ տան հետազոտությունը կատարել «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնում, որտեղ նախկինում արդեն իրականացվել էր նույն հետազոտությունը։ Մենք պարզապես ուզում էինք լուծում գտնել, ոչ թե բախվել նորից փակ դռների», – ասում է Անի Պետոյանը։

Ընտանիքի փոխանցմամբ՝ գործընթացը բարդացել է նաև համընդհանուր առողջապահական ապահովագրության շրջանակներում։

«Մեզ ասացին, որ պետությունը պատրաստ է մասնակի փոխհատուցում անել՝ մոտ 200 հազար դրամ, իսկ մնացածը մենք պետք է վճարենք։ Մենք համաձայն էինք նաև համավճարի տարբերակին, որովհետև հասկանում էինք, որ համակարգը նոր է գործում և խնդիրներ կարող են լինել։ Բայց երբ արդեն հասանք հենց հետազոտության օրը, մեզ ասացին, որ եղբորս ապահովագրությունը դադարեցված է։ Սա մեզ համար ուղղակի շոկ էր»,- նշում է նա։

Ըստ նրա՝ տարբեր պետական մարմիններից ստացվել են հակասական պատասխաններ։

«Երբ մենք սկսեցինք պարզել, թե ինչու է ապահովագրությունը դադարեցվել, մի տեղից ասում էին՝ ֆունկցիոնալ գնահատման ժամկետն է սպառվել, մեկ այլ տեղից՝ այլ պատճառներ էին նշում, բայց կոնկրետ, հստակ ու վերջնական պատասխան այդպես էլ չստացանք։ Մենք գնացինք բոլոր հնարավոր տեղերը՝ նախարարություն, թեժ գիծ, հիմնադրամ, բայց ամեն տեղ նույն պատասխանն էր՝ «կփոխանցենք, կպարզենք»», – ասում է նա։

Նրա խոսքով՝ այս իրավիճակը ուղղակիորեն ազդել է բուժման շարունակականության վրա։

«Ամեն օր ուշացումը կարող է ճակատագրական լինել։ Բժիշկներն ասում են՝ կա ակտիվ օջախ, և որքան շուտ սկսվի ճառագայթային թերապիան, այնքան մեծ է հաջողության հնարավորությունը։ Բայց մենք կանգնած ենք մի համակարգի առաջ, որտեղ ոչ մի փուլ չի կարող շարժվել առաջ՝ միայն թղթերի, հաստատումների ու չլուծված հարցերի պատճառով»,- նշում է Անի Պետոյանը և ընդգծում,- «Բժիշկն ասաց՝ մենք պետք է որքան հնարավոր է շուտ սկսենք ճառագայթային թերապիան, որովհետև հիվանդությունը կարող է տարածվել, բայց մեզ ասում են՝ նախ պետք է նախորդ փաթեթը փակվի, հետո նոր բացվի հաջորդը։ Այսինքն՝ մենք հայտնվել ենք մի փակ շրջանակի մեջ, որտեղ հիվանդի առողջությունը մնում է երկրորդ պլանում՝ վարչական գործընթացների հետևանքով»։

Բուժառուի հարազատները բազմիցս փորձել են ստանալ հստակ պատասխան պետական կառույցներից, սակայն ապարդյուն։

«Ես անձամբ գնացել եմ նախարարություն, խոսել եմ տարբեր աշխատակիցների հետ, փորձել եմ հասկանալ՝ կոնկրետ ինչ պետք է անել։ Բայց ամեն անգամ նույնն եմ լսել՝ կամ «դա ձեր խնդիրն է», կամ «պետք է սպասեք», կամ «կքննարկենք»։ Բայց այդ ընթացքում մարդը պարզապես սպասելու ժամանակ չունի։ Սա առողջության հարց է, ոչ թե հերթական վարչական գործ»,- նշում է Անի Պետոյանը և ընդգծում, որ իրենց ընտանիքի հիմնական պահանջը համակարգային հստակություն և բուժման անխափան շարունակությունն ապահովելն է։

«Մեր միակ պահանջն այն է, որ այս ամբողջ գործընթացը վերջապես կարգավորվի այնպես, որ հիվանդը կարողանա շարունակել բուժումն՝ առանց այս անվերջ քաշքշուկի։ Մենք չենք խնդրում արտոնություն, մենք պահանջում ենք այն, ինչ օրենքով նախատեսված է։ Պետությունը պետք է կատարի իր պարտավորությունը, որովհետև այստեղ խոսքը պարզապես փաստաթղթերի մասին չէ, այլ մարդու կյանքի», – եզրափակեց մեր զրուցակիցը։


Մերի Հակոբյան