Ուղիղ եթեր
Ներքին Միտք 4 ամիս առաջ - 20:12 19-01-2026

Տխրությամբ ընկալեցի Մուրադ Հասրաթյանի կորուստը. նա հայ ճարտարապետության պատմության ու տեսության մասնագետ էր, հմուտ վերլուծաբան

Ճարտարապետ Արա Զարյանի ֆեյսբուքյան գրառումը.

Տխրությամբ ընկալեցի Մուրադ Հասրաթյանի կորուստը։ Իմ դասախոսն էլ է եղել, ԳԱ Արվեստի ինստիտուտում ասպիրանտուրայի տարիներին։ Հայ ճարտարապետության պատմության ու տեսության կարեվորագույն մասնագետ, հմուտ տեսաբան ու վերլուծաբան։

Ինձ համար Մուրադ Հասրաթյանը մեկ այլ կարեւոր դեր էլ է ունեցել որպես հայ ճարտարապետության հայ-իտալական համատեղ հետազոտությունների խմբի անբաժան մասնակից ու խորհրդատու։ Երբ 1963-ին ճարտարապետ Արմեն Զարյանը հետեւելով հորը` հայ անվանի բանաստեղծ ու գրող Կոստան Զարյանին, ընտանիքով Իտալիայից տեղափոխվում է Հայաստան, մի ստույգ ծրագիր ուներ, Հռոմում թողած իտալացի իր ընկերներին հրավիրել Հայաստան ու համատեղ ուսումնասիրել, հրապարակել ու տարածել Եվրոպայում քիչ ծանոթ հայ ճարտարապետությունը։

1966-ին Արմեն Զարյանի ջանքերի շնորհիվ ՀՍՍՀ ԳԱ Արվեստի ինստիտուտի հրավերով Հայաստան ժամանեց իտալացի հետազոտողների առաջին խումբը. Պաոլո Կունեո, Տոմազո Բրեչիա Ֆրատադոկին ու Մաուրիցիո Գուիդին։ Արմեն Զարյանը` որպես նախաձեռնող եւ Մուրադ Հասրաթյանը` ԳԱ Արվեստի ինստիտուտի ներկայացուցիչ, եղել են Հայաստանում իտալացիներին ուղեկցող մշտական համադրողները։

Երկար տարիներ տեւած այս գեղեցիկ համագործակցության շնորհիվ տեղի ունեցան Հայ արվեստին նվիրված հինգ միջազգային գիտաժողովներ, կազմակերպվեցին ցուցահանդեսներ, հրատարակվեցին «Հայ ճարտարապետության վավերագրեր» մատենաշարի 23 հատորներ, հոդվածներ, գրքեր։

Վերը նշված մասնագետների համատեղ աշխատանքի շնրհիվ 1988-ին Հռոմում հրատարակվեց «Հայկական ճարտարապետություն» երկհատոր գիրքը, որ ինձ համար մինչեւ այսօր հայ ճատրտարապետության ամենակարեւոր օտարալեզու հանրագիտարանն է։

Շնորհակալ եմ Մուրադ Հասրաթյանին այս կարեւոր համագործակցության համար։ Հիշատակդ պայծառ, սիրելի ճարտարապետ։

Ամենից շատ դիտված

23:04 Փաշինյանը ձեռքին ինչ-որ բան էր թերթում ու ասում էր, թե Սամվել Կարապետյանը ինչքան պետք է նստի. տպավորություն է, որ դատավճիռը ձեռքին է
18:44 Նիկոլ Փաշինյան, այսօր Հ1-ի բանավեճն օգտագործեք և հերքե'ք իմ պնդումը, այլապես կարող եք դատի տալ․ Լիլիա Շուշանյան
23:34 «Մարտի 1»-ի գործը բացահայտված է. Քոչարյանը ընտրություններից հետո պետք է բանտ նստի. Փաշինյան
22:45 Սեկտաների թիրախում եմ. ինչու է Լիլուն թաքցնում իր քաղաքական դիրքորոշումը
23:27 Ուկրաինան առաջարկում է դադարեցնել հակամարտությունը․ Զելենսկին՝ Պուտինին
23:13 Թող գա տեսնենք՝ ով է կատուն, և ով է առյուծը. Փաշինյանը մեղադրել է Ծառուկյանին
17:11 Ոչ մի ադրբեջանցի չի կարող հող գնել այստեղ․ քաղաքացիները՝ «Սաֆարովի կանխարգելման» օրենքի մասին
18:06 Բագրատ Սրբազանի խափանման միջոցը փոխվեց տնային կալանքի
21:38 Հայկ Մարությանը Փաշինյանին հրավիրեց բանավեճի և հեռացավ դահլիճից
22:57 Ադրբեջանցիների` այսպես կոչված «վերադարձի» սպառնալիքը իրական է. Նարեկ Կարապետյան