Բրիտանական հետախուզությունը նախատեսում էր Նիկոլայ II-ին դուրս բերել Ռուսաստանից․ BBC

Բրիտանական հետախուզությունը մի քանի ծրագիր էր մշակել 1917 թվականի մարտի 2-ին Ռուսաստանի կայսր Նիկոլայ II-ի և նրա ընտանիքի տարհանման համար Ռուսաստանի գահից հրաժարվելուց հետո: Այս մասին գրում է BBC-ն՝ հղում անելով հատուկ ծառայությունների վերջերս գաղտնազերծված փաստաթղթերին և թագավորական արխիվից հրապարակված գրառումներին։

Մեծ Բրիտանիայի թագավոր Ջորջ V-ը և՛ Նիկոլայ II-ի, և՛ նրա կնոջ՝ Ալեքսանդրայի զարմիկն էր, ինչը բացատրում է Ռոմանովների ընտանիքի հանդեպ նման ուշադրությունը։ Բացի այդ, Ռուսաստանն ու Մեծ Բրիտանիան դաշնակիցներ էին Առաջին համաշխարհային պատերազմում։

Պարբերականի տվյալներով՝ մարտի 19-ին բրիտանացի գեներալ Ջոն Հենբերի-Ուիլիամսը հանդիպել է կայսր Մարիա Ֆեոդորովնայի մոր հետ։ Նրանք պայմանավորվել են, որ Նիկոլայ Երկրորդը պետք է հնարավորինս շուտ հեռանա Ռուսաստանից։

Միևնույն ժամանակ, Մարիա Ֆեդորովնան հանդես է եկել այն բանի համար, որ ռուս կայսրը տարհանվի իր հայրենիք՝ Դանիա: Նա վախենում էր, որ երկար ճանապարհորդության դեպքում իր նավը կխորտակվի գերմանական սուզանավերի կողմից: Միևնույն ժամանակ գեներալը հավաստիացրել է նրան, որ կկարողանա ապահովել գահից հեռացված թագավորի անվտանգությունը և անձամբ ուղեկցել Ռոմանովներին։ Նիկոլայ II-ի մայրը համաձայնվել է, և Ռուսաստանում Մեծ Բրիտանիայի դեսպան Ջորջ Բյուքենանը բանակցություններ է սկսել ժամանակավոր կառավարության հետ։

Սակայն այս ծրագիրը կյանքի կոչելու համար անհրաժեշտ էր համոզել կայսրին, որ հեռանա։ Ըստ նրա օրագրի գրառումների՝ նա ցանկացել է մնալ, տեղափոխվել Ղրիմ և ապրել այնտեղ մինչև իր կյանքի ավարտը՝ ինչ-որ պատվավոր կարգավիճակով։ Պահանջվում էր նաև օպերացիայի վերջնական հաստատում Լոնդոնից և հստակեցում, թե ինչպես կարելի է Ռոմանովներին դուրս բերել՝ շրջանցելով բոլշևիկների զինված ջոկատները։

Արդյունքում բրիտանական կառավարության և թագավոր Ջորջ V-ի ձգձգումն ու անվճռականությունը հանգեցրել է նրան, որ Մեծ Բրիտանիան չի կատարել այս գործողությունը, և 1918 թվականի հուլիսի 17-ին Նիկոլայ II-ը կնոջ, երեխաների և ծառաների հետ գնդակահարվել է Եկատերինբուրգում։