ԴԻԱԲԵՏԻ ԴԵՄ ԴԵՂԱՄԻՋՈՑԸ ՆՊԱՍՏՈՒՄ Է ԱՆՊՏՂՈՒԹՅԱՆ ԲՈՒԺՄԱՆԸ

Գիտնականները վերլուծել են, թե ինչպես է մետֆորմինը՝ շաքարախտի դեմ դեղամիջոցը, ազդում վերարտադրողական համակարգի վրա: Նրանք պարզել են, որ այն նպաստում է ձվարանների և ամորձիների վերականգնմանը հորմոնալ խնդիրներ և անպտղություն ունեցող հիվանդների մոտ: Ապագայում դա կօգնի բարձրացնել վերարտադրողական համակարգի հիվանդությունների բուժման արդյունավետությունը: Հոդվածը հրապարակվել է «Դեղագործություն» ամսագրում: Այս հետազոտությանն աջակցել է Ռուսաստանի գիտական ​​հիմնադրամի Նախագահական ծրագրի դրամաշնորհը:

Այսօր մետֆորմինը լավ ուսումնասիրված դեղ է 2-րդ տիպի շաքարախտի և նյութափոխանակության համախտանիշի համար: Այս հիվանդությունները կապված են հորմոնալ և նյութափոխանակության խանգարումների հետ: Այսօր Ռուսաստանում բնակչության 5%-ը տառապում է 2-րդ տիպի շաքարախտով, իսկ յուրաքանչյուր հինգերորդ ռուսաստանցին տառապում է նյութափոխանակության համախտանիշով:
Առողջ մարդու մոտ ինսուլինը բջիջներին օգնում է որսալ էներգիայի հիմնական աղբյուրը՝ գլյուկոզան: Շաքարախտի և նյութափոխանակության համախտանիշի դեպքում հյուսվածքները թույլ են ճանաչում ինսուլինը և թույլ չեն տալիս գլյուկոզային մտնել բջիջներ: Արյան մեջ շաքարի բարձր մակարդակը խաթարում է անոթային ֆունկցիան, հանգեցնում երիկամների անբավարարության, առաջացնում բորբոքում և, ինչպես պարզվում է, խաթարում է վերարտադրողական համակարգը: Մետֆորմինը մեծացնում է հյուսվածքների զգայունությունը ինսուլինի նկատմամբ, նվազեցնում է խոլեստերինի մակարդակը և նպաստում քաշի կորստին: Ի.Մ.Սեչենովի անվան (Սանկտ Պետերբուրգ) էվոլյուցիոն ֆիզիոլոգիայի և կենսաքիմիայի ինստիտուտի գիտնականները հետազոտություն են անցկացրել, որում վերլուծել են այս դեղամիջոցի ազդեցությունը տղամարդկանց և կանանց վերարտադրողական համակարգի վրա: Հետազոտությունների հիման վրա նրանք պատրաստել են լայնածավալ ակնարկ, որում ամփոփել են առաջատար օտարերկրյա գիտնականների և իրենց ուսումնասիրությունների արդյունքները: Կլինիկական ուսումնասիրությունները հաստատել են, որ մետֆորմինը ոչ միայն բարելավում է վերարտադրողական համակարգը երկու սեռերի մոտ, այլև բարենպաստ ազդեցություն է ունենում նորածինների առողջության վրա:

Հետազոտողները պարզել են նաև, որ մետֆորմինը բարելավում է պրոցեդուրաների արդյունավետությունը, որոնք օգտագործվում են անպտղության մեջ բեղմնավորման համար: Հայտնի է նաև, որ մետֆորմինը կարող է օգնել ձվարանների պոլիկիստոզ համախտանիշի բուժման մեջ, որը ազդում է վերարտադրողական տարիքի կանանց 9-18%-ի և շաքարախտով և մետաբոլիկ համախտանիշով կանանց 30%-ի վրա: Այս հիվանդությունը հանգեցնում է կոնքի շրջանում անընդհատ ցավերի և արյունահոսության, կրծքագեղձի քաղցկեղի և արգանդի լորձաթաղանթի զարգացմանը, ուղեկցվում է տեստոստերոնի մակարդակի բարձրացմամբ: Կլինիկական ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ մետֆորմինը գրեթե կրկնապատկում է օվուլյացիայի հաճախականությունը ​​ձվարանների պոլիկիստական համախտանիշ ունեցող կանանց մեծամասնության մոտ՝ հղիանալու հավանականությունը 24%-ից բարձրացնելով 46%-ի: Գիտնականները նշում են նաև, որ մետֆորմինի դրական ազդեցությունը բարձրացնելու համար այն պետք է ընդունել դեղամիջոցներով, որոնք բարելավում են ձվարանների գործառույթը, և լավագույն արդյունքները ստացվել են մետֆորմինը կլոմիֆեն ցիտրատի հետ համատեղելիս:

Բացի այդ՝ կլինիկական ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ մետֆորմինը դրականորեն է ազդում շաքարային դիաբետով կամ նյութափոխանակության համախտանիշով տղամարդկանց սերմնաբջիջների արտադրության վրա, որոնցում տեստոստերոնի պակասի պատճառով սեռական բջիջների քանակը մեծապես կրճատվում է: Շաքարախտով տառապող առնետների վրա կատարված փորձերի ժամանակ գիտնականները առաջին անգամ պարզել են, որ մետֆորմինը մեծացնում է ամորձիների պատասխանը գոնադոտրոպիններին՝ հորմոններ, որոնք պատասխանատու են վերարտադրողական համակարգի բնականոն գործունեության համար: Այսպիսով, այն ուժեղացնում է տեստոստերոնի արտադրությունը և խթանում սերմնաբջիջների արտադրությունը: Ինչպես պարզել են գիտնականները, այս դեղի ընդունումը բարելավում է տղամարդկանց վերարտադրողական գործառույթը, քանի որ ոչ միայն սերմնաբջիջների քանակն է մեծանում, այլ նաև նրանց բեղմնավորման կարողությունը:

«Մեր ուսումնասիրությունը նոր ուղղություն է բացում մետֆորմինը որպես դեղաբանական դեղամիջոց օգտագործելու համար, որը բարելավում է էնդոկրին պաթոլոգիա ունեցող կանանց և տղամարդկանց վերարտադրողական գործառույթները: Կա նաև մետֆորմինի օգտագործման հեռանկար՝ օժանդակ վերարտադրողական տեխնոլոգիաների արդյունավետությունը բարելավելու համար»,- մեկնաբանել է կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, Ռուսաստանի գիտական ​​հիմնադրամի դրամաշնորհային ծրագրի ղեկավար Ալեքսանդր Շպակովը, որը Մոլեկուլյար էնդոկրինոլոգիայի և նեյրոաքիմիայի լաբորատորիայի Ի.Մ.Սեչենովի անվան էվոլյուցիոն ֆիզիոլոգիայի և կենսաքիմիայի ինստիտուտի ղեկավարն է։