Կոնֆլիկտի լուծման բանալին ունեցողն ազդեցություն կունենա Հարավային Կովկասում
ԱՄՆ մայրաքաղաք Վաշինգտոնում տեղի ունեցող՝ ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանի, ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինկենի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարար Ջեյհուն Բարյամովի հանդիպումներում արձանագրված արդյունքի, հաջորդ շաբաթ Մոսկվայում հնարավոր կայանալիք Պուտին-Փաշինյան հանդիպման շուրջ Oragir.News-ը զրուցեց քաղաքագետ Արա Պողոսյանի հետ։
-Այս շաբաթ Վաշինգտոնում տեղի ունեցան Միրզոյան-Բայրամով բանակցությունները, որի շուրջ ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենը հայտարարեց, որ առաջընթաց գրանցեցին։ Ի՞նչ առաջընթացի մասին է խոսքը, պարո՛ն Պողոսյան։
-Մինչև վաշինգտոնյան հանդիպումը, փաստորեն տևական ժամանակ հասարակությանը նախապատրաստում էին Արցախի` Ադրբեջանի կազմում ճանաչելուն, ինչպես նաև` ադրբեջանցիների հնարավոր բնակեցմանը ՀՀ տարածքում։ Սրա մասին նաև թեթև ակնարկ եղավ Վաշինգտոնից` ազգային փոքրամասնությունների իրավունքների և անվտանգության մեխանիզմների անվան ներքո։ Ակնհայտ է, որ ՀՀ իշխանությունները հրաժարվել են Արցախից և հավանաբար Վաշինգտոնում որպես հանդիպման «առաջընթաց» համարվում է ՀՀ պատրաստակամությունը` ճանաչել Արցախը Ադրբեջանի կազմում, Հայաստանում ադրբեջանցիների բնակեցման կամ նրանց փոխհատուցման տրամադրման հարցը, կարծում եմ, ևս որոշակի համաձայնության է արժանացել։ Սրանք իսկապես ֆունդամենտալ նշանակության հարցեր են, և եթե ՀՀ իշխանությունները այս հարցերում համաձայնության են եկել, ապա ԱՄՆ տեսակետից, բնականաբար սա առաջընթաց է։
-Մամուլում լուրեր կան, որ հաջորդ շաբաթ Մոսկվայում հնարավոր է՝ Պուտին-Փաշինյան հանդիպում կայանա, ի՞նչ նպատակով է այս հանդիպումը։
- Նախապես հայտարարվել էր, որ Մոսկվայում եռակողմ հանդիպում կլինի, ինչը ևս հենց Արևմուտք-Ռուսաստան դիմակայության արտահայտությունն է օբյեկտիվ իրականության մեջ։ Նախկին բոլոր հանդիպումները անցել են նախ ՌԴ, ապա Արևմուտք հարթակում, կամ հակառակը։ Ակնհայտ է, որ մրցակցությունը Հարավային Կովկասի համար մոտենում է շատ կարեւոր հանգրվանի, և ի վերջո` այն կողմը (հարթակը), որը կկարողանա իր ձեռքում պահել կոնֆլիկտի լուծման բանալին, նա էլ ազդեցություն կունենա Հարավային Կովկասի վրա։ Հայ-ադրբեջանական հակամարտության կարգավորման ձևը, բովանդակությունը ուղղակի կամ անուղղակի կերպով շոշափում են հատկապես ՌԴ ռազմավարական շահերը Հարավային Կովկասում, ուստի պարզ է, որ ՌԴ-ն չի կարող իրադարձությունները սոսկ արձանագրող կողմը լինել։ Ուստի մրցակցությունը մեծանում է մոտենալով կուլմինացիոն կետին։
-Պարո՛ն Պողոսյան, մեր երկրի վարչապետը գրեթե միշտ Եվրոպա կատարած այցերից հետո Մոսկվա է գնում, ի՞նչ նպատակ ունի դա։
-Ըստ էության՝ մեր երկրի վարչապետը ոչ թե սեփական նախաձեռնությամբ, այլ ռուսական կողմի առաջարկով է սովորաբար մեկնում Ռուսաստան։ Սա խոսում է այն մասին, որ Ռուսաստանն ունի լրջագույն մտահոգություններ` տարածաշրջանից դուրս մնալու համար, ուստի ճնշման կամ գուցե այլ «փափուկ միջոցներով» փորձում է իր օրակարգը սպասարկել։ Արցախի ճանաչումը Ադրբեջանի կազմում Ռուսաստանի համար ստեղծում է առնվազն Արցախից դուրս մնալու վախ, ինչը կբերի տարածաշրջանում իր ներկայության շարունակական վերացում։ Ի դեպ` արդեն իսկ լայն քննարկման առարկա է դարձել հենց խաղաղապահների` Արցախից դուրս գալու հավանականությունը։ Այս իմաստով պատահական չէ, որ ռուսական առաջարկը հակամարտության կարգավորման հարցում հանգում էր մի ֆունդամենտալ տարբերության` «Արցախի կարգավիճակի հարցը անորոշ ապագային թողնելու»: Սա հնարավորություն էր ՌԴ համար անորոշ ժամկետով Արցախում մնալու համար, բայց փաստորեն իրադարձություններն այլ ուղղությամբ զարգանալու միտում ունեն, ինչը ՌԴ համար սպառնալիք է։
-Այս շաբաթ Վաշինգտոնում տեղի ունեցան Միրզոյան-Բայրամով բանակցությունները, որի շուրջ ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենը հայտարարեց, որ առաջընթաց գրանցեցին։ Ի՞նչ առաջընթացի մասին է խոսքը, պարո՛ն Պողոսյան։
-Մինչև վաշինգտոնյան հանդիպումը, փաստորեն տևական ժամանակ հասարակությանը նախապատրաստում էին Արցախի` Ադրբեջանի կազմում ճանաչելուն, ինչպես նաև` ադրբեջանցիների հնարավոր բնակեցմանը ՀՀ տարածքում։ Սրա մասին նաև թեթև ակնարկ եղավ Վաշինգտոնից` ազգային փոքրամասնությունների իրավունքների և անվտանգության մեխանիզմների անվան ներքո։ Ակնհայտ է, որ ՀՀ իշխանությունները հրաժարվել են Արցախից և հավանաբար Վաշինգտոնում որպես հանդիպման «առաջընթաց» համարվում է ՀՀ պատրաստակամությունը` ճանաչել Արցախը Ադրբեջանի կազմում, Հայաստանում ադրբեջանցիների բնակեցման կամ նրանց փոխհատուցման տրամադրման հարցը, կարծում եմ, ևս որոշակի համաձայնության է արժանացել։ Սրանք իսկապես ֆունդամենտալ նշանակության հարցեր են, և եթե ՀՀ իշխանությունները այս հարցերում համաձայնության են եկել, ապա ԱՄՆ տեսակետից, բնականաբար սա առաջընթաց է։
-Մամուլում լուրեր կան, որ հաջորդ շաբաթ Մոսկվայում հնարավոր է՝ Պուտին-Փաշինյան հանդիպում կայանա, ի՞նչ նպատակով է այս հանդիպումը։
- Նախապես հայտարարվել էր, որ Մոսկվայում եռակողմ հանդիպում կլինի, ինչը ևս հենց Արևմուտք-Ռուսաստան դիմակայության արտահայտությունն է օբյեկտիվ իրականության մեջ։ Նախկին բոլոր հանդիպումները անցել են նախ ՌԴ, ապա Արևմուտք հարթակում, կամ հակառակը։ Ակնհայտ է, որ մրցակցությունը Հարավային Կովկասի համար մոտենում է շատ կարեւոր հանգրվանի, և ի վերջո` այն կողմը (հարթակը), որը կկարողանա իր ձեռքում պահել կոնֆլիկտի լուծման բանալին, նա էլ ազդեցություն կունենա Հարավային Կովկասի վրա։ Հայ-ադրբեջանական հակամարտության կարգավորման ձևը, բովանդակությունը ուղղակի կամ անուղղակի կերպով շոշափում են հատկապես ՌԴ ռազմավարական շահերը Հարավային Կովկասում, ուստի պարզ է, որ ՌԴ-ն չի կարող իրադարձությունները սոսկ արձանագրող կողմը լինել։ Ուստի մրցակցությունը մեծանում է մոտենալով կուլմինացիոն կետին։
-Պարո՛ն Պողոսյան, մեր երկրի վարչապետը գրեթե միշտ Եվրոպա կատարած այցերից հետո Մոսկվա է գնում, ի՞նչ նպատակ ունի դա։
-Ըստ էության՝ մեր երկրի վարչապետը ոչ թե սեփական նախաձեռնությամբ, այլ ռուսական կողմի առաջարկով է սովորաբար մեկնում Ռուսաստան։ Սա խոսում է այն մասին, որ Ռուսաստանն ունի լրջագույն մտահոգություններ` տարածաշրջանից դուրս մնալու համար, ուստի ճնշման կամ գուցե այլ «փափուկ միջոցներով» փորձում է իր օրակարգը սպասարկել։ Արցախի ճանաչումը Ադրբեջանի կազմում Ռուսաստանի համար ստեղծում է առնվազն Արցախից դուրս մնալու վախ, ինչը կբերի տարածաշրջանում իր ներկայության շարունակական վերացում։ Ի դեպ` արդեն իսկ լայն քննարկման առարկա է դարձել հենց խաղաղապահների` Արցախից դուրս գալու հավանականությունը։ Այս իմաստով պատահական չէ, որ ռուսական առաջարկը հակամարտության կարգավորման հարցում հանգում էր մի ֆունդամենտալ տարբերության` «Արցախի կարգավիճակի հարցը անորոշ ապագային թողնելու»: Սա հնարավորություն էր ՌԴ համար անորոշ ժամկետով Արցախում մնալու համար, բայց փաստորեն իրադարձություններն այլ ուղղությամբ զարգանալու միտում ունեն, ինչը ՌԴ համար սպառնալիք է։
Ամենից շատ դիտված
16:14 Հունվարից այլընտրանք չենք ունենալու․ EMIS-ի կանոնները խստանալու են․ ինչ է սպասվում ուսուցիչներին
22:47 Տեսնելով ինքնասպանություն գործած ամուսնուն՝ Միլենա Պետրոսյանը դուրս չի եկել մեքենայից
18:47 Բոլոր հնարավոր միջոցներով հարձակվել են ինձ վրա, բայց ինձ լռեցնել հնարավոր չէ. Էդգար Ղազարյան
14:14 Մեղրիում ԱԹՍ-ներով երեք ենթադրյալ ադրբեջանցիների են որոնում. պատասխանատու մարմինները լռում են
19:39 Տավուշի մարզում 51-ամյա վարորդը «ԿամԱԶ»-ով գլխիվայր հայտնվել է ձորակում․ կա վիրավոր
09:00 Սասուն Միքայելյան. հերթական կեղծ ամուսնալուծությո՞ւն, թե՞ «կորցրել են հայտարարագիրը»
20:37 Ռոնալդուի մայրը՝ որդու շուրջ ստեղծված սկանդալի մասին․ «Նա միշտ կմնա Պորտուգալիայի հերոսը»
19:35 Ավելի լավ չի՞ լինի, որ Փաշինյանը երկրից դուրս չգա
12:01 Լուկաշենկո․ հույս ունեմ՝ Հայաստանը ևս 2029 թվականին կստանձնի ԱՊՀ նախագահությունը
13:30 Հրատապ շինարարական աշխատանքներ՝ Երևանի բոլոր մանկապարտեզներում
Ձեզ գուցե հետաքրքրի
Կապ
սոց․ ցանցեր
Կայքում հրապարակված նյութերը պարտադիր չէ, որ արտահայտեն oragir.news-ի խմբագրության տեսակետը: