Մշակույթ
3 տարի առաջ - 19:51 02-03-2023
Նրան է պատկանում հայկական քառաձայն երգեցողության հիմնադրման պատիվը․ կոմպոզիտոր Քրիստափոր Կարա-Մուրզայի ծննդյան օրն է
Քրիստափոր Կարա-Մուրզան հայոց միջավայրում արմատավորեց բազմաձայն երգեցողությունը։ Նա մեզանում քառաձայն երգեցողության հիմնադիրն է։
Այսօր հայ կոմպոզիտոր, խմբավար, երաժշտական գործիչ, մանկավարժ, երաժիշտ-քննադատ Քրիստափոր Կարա-Մուրզայի ծննդյան օրն է։
Նրա ջանքերով ժողովրդական երգի մշակումը դարի վերջին տասնամյակում առանձին նշանակություն ձեռք բերեց։ Նա այն նվիրյալներից մեկն էր, որ հավաքում էր հայ երգի պատառիկները, մաքրում արևելյան ավելորդ ազդեցություններից, դարձնում բյուրեղյա, մաքրամաքուր արվեստ։
Երաժշտական իր ունակությունները Կարա-Մուրզան ժառանգել էր մորից։ Մայրը լավ ձայն ուներ, նաև կիթառ էր նվագում։ Մայրական քաղցրիկ օրորները դեռ մանկուց տպավորվել էին ընտանիքի ավագ որդու՝ Քրիստափորի հիշողության մեջ։
Քրիստափորի հայրը դեմ էր, որ նա երաժշտագետի կրթություն ստանա։ Նա ցանկանում էր, որ իր որդին հոգևորական դառնա, սակայն որդու դիմադրությունը ստիպեց, որ հայրը հետ կագնի այս մտքից, սակայն Կարա-Մուրզան չստացավ բաղձալի կրթությունը՝ դառնալով հաշվապահ։
Հոր առևտրական գործերի հաշիվները վարող երիտասարդը հաշվապահական մատյանների հետ իր սեղանի դարակներում երաժշտական տետրեր էր պահում։ Այս պատճառով մի անգամ նյութական մեծ կորուտներ են կրել։ Այսպիսով ավարտվում է Քրիստափոր Կարա-Մուրզայի հաշվապահական գործունեությունը։
Մեծ ապագան առջևում էր։ Ժամանակակիցների բնորոշմամբ՝ Կարա-Մուրզան ասես շրջիկ դպրոց լիներ։ Յուրաքանչյուր քաղաքում և գյուղում Կարա-Մուրզան կազմակերպում էր քառաձայն երգչախումբ, պատրաստում խմբավարներ։ Նա գործը կազմակերպում էր այնպես, որ երգչախումբը իր հեռանալուց հետո շարունակի գոյատևել։ Կարա-Մուրզան մեծահարուստ ընտանիքներից հանգանակություն էր հավաքում, որպեսզի թոշակակով ապահովեր առավել ընդունակ երիտասարդներին՝ սովորելու համար ռուսական ու եվրոպական կոնսերվատորիաներում և ստանալու մասնագիտական կրթություն։
Կարա-Մուրզան նաև հայոց լեզվի տարածողն ու պաշտպանն էր։ Նա կարևորում էր ինչպես երաժշտության, այնպես էլ լեզվի մաքրությունը՝ զերծ ամեն տեսակ ավելորդություններից։
Նա է ստեղծել ներկայիս ժողովրդական երգի ու պարի անսամբլների նախատիպը։
Այսօր հայ կոմպոզիտոր, խմբավար, երաժշտական գործիչ, մանկավարժ, երաժիշտ-քննադատ Քրիստափոր Կարա-Մուրզայի ծննդյան օրն է։
Նրա ջանքերով ժողովրդական երգի մշակումը դարի վերջին տասնամյակում առանձին նշանակություն ձեռք բերեց։ Նա այն նվիրյալներից մեկն էր, որ հավաքում էր հայ երգի պատառիկները, մաքրում արևելյան ավելորդ ազդեցություններից, դարձնում բյուրեղյա, մաքրամաքուր արվեստ։
Երաժշտական իր ունակությունները Կարա-Մուրզան ժառանգել էր մորից։ Մայրը լավ ձայն ուներ, նաև կիթառ էր նվագում։ Մայրական քաղցրիկ օրորները դեռ մանկուց տպավորվել էին ընտանիքի ավագ որդու՝ Քրիստափորի հիշողության մեջ։
Քրիստափորի հայրը դեմ էր, որ նա երաժշտագետի կրթություն ստանա։ Նա ցանկանում էր, որ իր որդին հոգևորական դառնա, սակայն որդու դիմադրությունը ստիպեց, որ հայրը հետ կագնի այս մտքից, սակայն Կարա-Մուրզան չստացավ բաղձալի կրթությունը՝ դառնալով հաշվապահ։
Հոր առևտրական գործերի հաշիվները վարող երիտասարդը հաշվապահական մատյանների հետ իր սեղանի դարակներում երաժշտական տետրեր էր պահում։ Այս պատճառով մի անգամ նյութական մեծ կորուտներ են կրել։ Այսպիսով ավարտվում է Քրիստափոր Կարա-Մուրզայի հաշվապահական գործունեությունը։
Մեծ ապագան առջևում էր։ Ժամանակակիցների բնորոշմամբ՝ Կարա-Մուրզան ասես շրջիկ դպրոց լիներ։ Յուրաքանչյուր քաղաքում և գյուղում Կարա-Մուրզան կազմակերպում էր քառաձայն երգչախումբ, պատրաստում խմբավարներ։ Նա գործը կազմակերպում էր այնպես, որ երգչախումբը իր հեռանալուց հետո շարունակի գոյատևել։ Կարա-Մուրզան մեծահարուստ ընտանիքներից հանգանակություն էր հավաքում, որպեսզի թոշակակով ապահովեր առավել ընդունակ երիտասարդներին՝ սովորելու համար ռուսական ու եվրոպական կոնսերվատորիաներում և ստանալու մասնագիտական կրթություն։
Կարա-Մուրզան նաև հայոց լեզվի տարածողն ու պաշտպանն էր։ Նա կարևորում էր ինչպես երաժշտության, այնպես էլ լեզվի մաքրությունը՝ զերծ ամեն տեսակ ավելորդություններից։
Նա է ստեղծել ներկայիս ժողովրդական երգի ու պարի անսամբլների նախատիպը։
Ամենից շատ դիտված
20:29 ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի հրամանով՝ դիրքապահ զինվորը իրեն ամրակցված մարտական զենքը պետք է կրի առանց փամփուշտատուփի
18:03 Նիկոլ Փաշինյանի որդին հաշվառվել է պրեմիում դասի շենքում
16:31 Լևոնի կինը փորձում էր երեխային բացատրել, որ հնարավոր է՝ Սպայդեր մենն է եկել․ երեխաները շփոթված էին
12:43 Արմավիրի մարզում մի գյուղ կա, որի նախկին անունն էր Քյոլանլու, իրա ներկա անունն է՝ Գրիբոյեդով
20:45 44-օրյայի մասնակից, 1-ին կարգի հաշմանդամ սպայի մորը տուգանել են անվճար երթևեկության քարտով տրանսպորտում իբրև չվճարելու համար
23:20 Պն նախարարն էլ, ԳՇ պետն էլ պետք է հրաժարական տան. հարցում
11:22 Փաշինյանին թվում է, որ իր հերսոտած ելույթներով ինքն իրեն մաքրելու է պատմության առաջ
21:14 Երևանի կենտրոնում կառուցվող էլիտար շենքում աշխատակիցը 7-րդ հարկից ընկել է վերելակի հորանը. նրան փրկել չի հաջողվել
18:35 Այսօր պայմանագրային զինծառայողի են գտել կախված վիճակում․ ArmLur
08:49 Սյունիքում անօդաչու թռչող սարքեր են նկատել․ «Հրապարակ»
Ձեզ գուցե հետաքրքրի
Կապ
սոց․ ցանցեր
Կայքում հրապարակված նյութերը պարտադիր չէ, որ արտահայտեն oragir.news-ի խմբագրության տեսակետը: