«Հարված գենետիկային». Ի՞նչ է սպառնում մարդկությանը մեղուների արագ անհետացման պատճառով

Մեղուների կյանքի տևողությունը կես դարում կրկնակի կրճատվել է, հաստատել են ամերիկացի գիտնականները։ Ամբողջ աշխարհում, այդ թվում՝ Ռուսաստանում, այս օգտակար միջատների պոպուլյացիան նվազում է։ Կա՞ լիակատար անհետացման վտանգ և որքանո՞վ է դա վտանգավոր բնության և մարդկանց համար, ներկայացված է ՌԻԱ Նովոստիի նյութում։

Մերիլենդի համալսարանի կենսաբանները պատահաբար բացահայտում են արել. պարզվում է, որ աշխատավոր մեղուների կյանքի միջին տևողությունը ԱՄՆ-ում նվազում է արդեն 50 տարի և 1970-ականների համեմատ՝ 34,3-ից իջել է 17,7 օրվա: Խորանալով խնդրի մեջ՝ գիտնականները պարզել են, որ մեղուների գաղութներն այս ընթացքում սկսել են ավելի քիչ մեղր արտադրել:

Ըստ աշխատության հեղինակների՝ կյանքի տեւողության կրճատումը և, ինչպես ավելի վաղ է պարզվել, այս միջատների թիվը «կարող է ընկած լինել մեղվաբույծների կողմից արձանագրված բազմաթիվ հիասթափությունների հիմքում»։

«Մեղվաընտանիքի բարեկեցությունը կախված է բանվոր մեղուներից,- ՌԻԱ Նովոստիին բացատրում է կենդանաբան Իլյա Գոմիրանովը։- Նրանք սնունդ են ստանում, խնամում թրթուրներին։ Աշխատավոր մեղուների ընդհանուր անբավարարությունը ամբողջ աշխարհում, որը նշվում է մի շարք հետազոտություններում, կապված է մի քանի գործոնների հետ»:

Կլիմայի փոփոխությունն ազդում է.

«Տաքացումը փոխում է մեղվաընտանիքների զարգացման ռիթմերը, ինչի պատճառով էլ, հավանաբար, կրճատվում է կյանքի տեւողությունը, և սա արդեն ուժեղ հարված է տեսակների գենետիկայի և գենետիկական կայունության համար»,- նշում է փորձագետը։

Մեղվաբուծության դաշնային գիտահետազոտական ​​կենտրոնը նույնպես հիշեցնում է, որ վնասատուների հետ կապված իրավիճակը գնալով վատանում է։

Խոսքը, առաջին հերթին, Varroa mite-ի մասին է, որը Հարավարևելյան Ասիայից ասիական մեղուների հետ տեղափոխվել է Եվրոպա և Ամերիկա: «Այս մակաբույծները ոչ միայն թուլացնում են գաղութները՝ ազդելով իմունային համակարգի վրա, այլ նաև տարածում են մահացու հիվանդություններ (օրինակ՝ թևերի դեֆորմացիայի վիրուսը)»,- ասում է Չուվաշիայից մեղվապահ «Մեղուներ» գրքի հեղինակ Ալեքսեյ Շեստակովը:

Մեղուների իմունիտետի վատթարացումը բացատրվում է նաև անհանգստությամբ, որը գնալով ավելի է տարածվում նրանց մեջ։ Ըստ Շեստակովի, ազդեցություն են ունենում նաև լույսը, աղմուկը, փոշու աղտոտումը։ Մյուս կողմից, Մերիլենդի գիտնականները խոստովանում են, որ կյանքի տևողության նվազումը մեղուների գաղութներին օգնում է հաղթահարել մակաբույծներին ու վիրուսները։

Մյուս բացասական գործոնը ցանքատարածությունների մշակման համար օգտագործվող թունաքիմիկատներն են:

Մեղուների զանգվածային մահը ակտիվորեն քննարկվում էր ռուսական լրատվամիջոցներում 2019թ. Արդյունքում ընդունվեց «Մեղվաբուծության մասին» դաշնային օրենքը, որը, ի թիվս այլ բաների, պարտավորեցնում էր ֆերմերներին մի քանի օր առաջ տեղեկացնել մեղվաբույծներին արտերի առաջիկա վերամշակման մասին։ Սակայն անցած ամառ նախազգուշացումները կամ չեղան, կամ պարզվեցին, որ դրանք զուտ ձևական էին (օրինակ՝ տեղական թերթի միջոցով), և կրկին շատ օգտակար միջատներ սատկեցին, ասում են մասնագետները։

Իրավիճակը շտկելու համար որոշ մարզերում ստեղծվում են հատուկ բջջային հավելվածներ՝ մեղվաբույծներին քիմիական նյութերի օգտագործման մասին ծանուցելու համար։