Ռուս-հայկական ռազմավարական հարաբերությունները ոչ ոք չի չեղարկել․ ՀԱՊԿ

ՀԱՊԿ-ն հայտարարություն է տարածել, որում մասնավորապես ասվում է․

Նշվում է, որ ռուսալեզու, հայկական տեղեկատվական միջավայրում գերիշխում է այն կարծիքը, որ Հայաստանը պետք է դիմի ՀԱՊԿ-ին՝ ռազմական օգնություն ստանալու համար։ Այստեղ հարկ է նշել, որ բացի ՀԱՊԿ-ին Հայաստանի անդամակցությունից, ՌԴ-ն և ՀՀ-ն ունեն ավելի համակարգային և համապարփակ համաձայնագրեր, որոնք կազմում են ռուս-հայկական դաշնակցային իրավական բազան։ Չվկայակոչելով բոլոր միջքաղաքային պայմանագրերը, այլ միայն դրանցից մի քանիսը, կարելի է վստահորեն ասել, որ Ռուսաստանը դաշնակցային պարտավորություններ ունի ոչ միայն ՀԱՊԿ-ի շրջանակներում, այլև այս կազմակերպության սահմաններից դուրս։ Ստորև կնշվի դրանցից մի քանիսը։

Ռուսաստանի Դաշնության և Հայաստանի Հանրապետության միջև բարեկամության, համագործակցության և փոխադարձ անվտանգության պայմանագրի 1991 թվականի դեկտեմբերի 29-ի 3-րդ հոդվածում ասվում է.

«Այն դեպքում, երբ պայմանավորվող կողմերից մեկի կարծիքով, վտանգ է սպառնում խաղաղությանը, խախտում է խաղաղությունը կամ իր անվտանգության էական շահերը, այդ կողմը կարող է դիմել մյուս կողմին խնդրանքով՝ անհետաձգելի օգնության համար, որի կարիքը, տեսակներն ու չափերը որոշվում են համապատասխան խորհրդատվության անցկացմամբ։ Պայմանավորվող կողմերը կձգտեն ընդհանուր դիրքորոշում որդեգրել այս իրավիճակից դուրս գալու հարցի և ուղիների վերաբերյալ»։

Ռուսաստանի Դաշնության և Հայաստանի Հանրապետության միջև Հայաստանի Հանրապետության տարածքում ռուսական ռազմակայանի մասին պայմանագիր (1995 թվականի մարտի 16, Մոսկվա)

«Ռուսաստանի Դաշնությունը և Հայաստանի Հանրապետությունը, այսուհետ՝ Կողմեր, նկատի ունենալով, որ նրանց միջև բարեկամության, բարիդրացիության և փոխշահավետ համագործակցության հետագա զարգացումը համապատասխանում է երկու պետությունների ժողովուրդների հիմնարար շահերին և ծառայում է խաղաղության և անվտանգության գործին, նշելով Ռուսաստանի Դաշնության և Հանրապետության միջև պայմանագրի կարևորությունը՝ Հայաստանը 1992 թվականի օգոստոսի 21-ի Հայաստանի Հանրապետության տարածքում տեղակայված Ռուսաստանի Դաշնության զինված ուժերի իրավական կարգավիճակի մասին՝ առաջնորդվելով Ռուսաստանի Դաշնության և Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխանությունը, տարածքային ամբողջականությունը և անվտանգությունը պաշտպանելու փոխադարձ ցանկությամբ։ Հայաստանը ընդունում է, որ Հայաստանի Հանրապետության տարածքում ռուսական ռազմակայանի առկայությունը համապատասխանում է տարածաշրջանում խաղաղության և կայունության պահպանման նպատակներին՝ վերահաստատելով իր հավատարմությունը Միավորված ազգերի կազմակերպության Կանոնադրության նպատակներին և սկզբունքներին, Անկախ Պետությունների Համագործակցության և Հավաքական անվտանգության պայմանագրերին»։

Համաձայնագիր Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության միջև համատեղ անվտանգության ապահովման նպատակով զորքերի (ուժերի) կիրառման համատեղ պլանավորման մասին (2000 թ. սեպտեմբերի 27, Սոչի), հոդված 3

«Կողմերի լիազորված մարմինները համատեղ վերլուծում են ռազմաքաղաքական իրավիճակը, համաձայնեցնում արված եզրակացությունները՝ հաշվի առնելով հնարավոր սպառնալիքների ուղղությունը և ընդհանուր պլանի հիման վրա որոշում են Ուժերի միացյալ խմբի կազմը, պլանավորում դրա օգտագործումը և վերահսկողությունը՝ Կողմերի օրենսդրությանը համապատասխան»:

2016 թվականի նոյեմբերի 30-ին Ռուսաստանի Դաշնության և Հայաստանի ռազմական գերատեսչությունները համաձայնագիր են ստորագրել «Հավաքական անվտանգության կովկասյան տարածաշրջանում կողմերի անվտանգությունն ապահովելու համար» Ուժերի միացյալ խմբի մասին

Ըստ ՀՀ նախկին նախագահ Սեժ Սարգսյանի՝ խմբում ընդգրկված են 102-րդ ռուսական ռազմաբազան և Հայաստանի զինված ուժերի ստորաբաժանումները։ 2017 թվականի հուլիսի 26-ին Պուտինը ստորագրել է այս համաձայնագրի վավերացման մասին օրենքը, փաստաթուղթն ուժի մեջ է մտել 2017 թվականի օգոստոսի 6-ին։

Ինչպես երևում է վերը նշված պայմանագրերից, Ռուսաստանը, ինչպես և Հայաստանը, ունի փոխօգնության ողջ իրավական հիմքը՝ առանց երրորդ կողմերի հավանության։ Ահա վերջին հարցը, թե ինչու սեպտեմբերի 14-ի հարվածներից հետո Հայաստանում լռում է ՌԴ ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը, իսկ հայկական կողմը պաշտոնական մակարդակով չի հիշեցնում, որ մենք 29 տարի դաշնակիցներ ենք՝ ի հեճուկս ՀԱՊԿ-ի։