Տարածքը գտնվում է 10-բալանոց սեյսմիկ գոտում․ Ամուլսարի շահագործման ամենամեծ ռիսկերը

Ամուլսարի ոսկեբեր քվարցիտների հանքավայրի շահագործման շուրջ վերջին զարգացումները, կառավարության հայտարարություններն ու դրանց հաջորդած միջազգային արձագանքը վերստին բորբոքել են հանրային քննարկումները։

Oragir.News-ի հետ զրույցում հայտնի բնապահպան-իրավաբան, փաստաբան Նազելի Վարդանյանը ներկայացրել է ծրագրի իրավական անվավերությունը, էկոլոգիական անդառնալի ռիսկերն ու սոցիալ-տնտեսական այն մանիպուլյացիաները, որոնցով փորձ է արվում հանրությանը համոզել, թե հանքի բացումն այլընտրանք չունի։

Ամուլսարի հանքի շահագործման մեկնարկի մասին կառավարության հայտարարությունը՝ կանխատեսվող COP17 համաժողովին ընդառաջ, լուրջ դիմադրության է բախվել թե՛ տեղական, թե՛ միջազգային հարթակներում։

Ինչպես նշում է բանախոսը, միջազգային հեղինակավոր կազմակերպությունները, այդ թվում՝ Global Forest Coalition-ը, արդեն բարձրացրել են բողոքի մեծ ալիք։ Իրավաբանը ցավով արձանագրում է, որ Հայաստանում տարեցտարի թուլացել է բնապահպանական իրավունքների պաշտպանվածությունը։

2005 թ․ Սահմանադրությամբ ամրագրված՝ առողջ շրջակա միջավայր ունենալու իրավունքը դուրս է թողնվել 2015 թ․ խմբագրությունից, թեև ՄԱԿ-ն այն ճանաչում է որպես հիմնարար իրավունք։

Բացի այդ, հայաստանյան դատարաններում բնապահպանական հայցեր ներկայացնելիս առաջանում են լուրջ խոչընդոտներ՝ բույսերի և Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիների շահերը դատարանում ներկայացնելու իրավասության բացակայության պատճառով։ Այս պահին Ամուլսարի հարցով ընթացքի մեջ է երեք դատական գործ։ Դրանցից մեկով առաջին ատյանի դատարանն արդեն իսկ կայացրել է դրական վճիռ։

Վարդանյանի խոոսքով՝ Ամուլսարի ծրագրի ամենաթույլ կողմը ուժի մեջ գտնվող ՇՄԱԳ-ի բացակայությունն է, ինչն, ըստ օրենքի, բացառում է ցանկացած հանքարդյունաբերական աշխատանքի իրավաչափ մեկնարկ։

Դեռևս 2012 թվականին ՀՀ ԳԱԱ Սևանա լճի պահպանության փորձագիտական հանձնաժողովը տվել է բացասական եզրակացություն՝ մատնանշելով բնության մեջ անփոփոխ 4 հիմնական գործոն, որոնք անտեսելն ուղղակի հանցագործություն է։

Ընկերության և կառավարության կողմից հնչեցվող՝ 4 000 աշխատատեղ ստեղծելու մասին պնդումները Նազելի Վարդանյանը որակում է որպես չափազանցություն և իրականությանը չհամապատասխանող թիվ։

Մանրամասները՝ տեսանյութում։


Հասմիկ Մովսիսյան