Ներքին
1 տարի առաջ - 20:12 01-04-2025
Խաղերը չեն անցնում. եթե պաշտոնական այց է, ապա Ծիծեռնակաբերդը պարտադիր է
Դիվանագիտական արարողակարգի և էթիկայի փորձագետ Նուբար Չալըմյանը Oragir.News-ի հետ զրույցում մանրամասներ է ներկայացրել այն մասին, թե ինչպես է որոշվում օտարերկրյա պաշտոնյաների այցը Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր։
«Երբ հյուր երկրի ղեկավարն այցելում է Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակը հավերժացնող համալիր, պետք է նախապես համաձայնեցվի՝ նա ծաղկեպսակ դնելու է, թե ոչ։ Դա կախված չէ տվյալ երկրի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումից։ Օրինակ՝ վերջերս Հայաստան էր այցելել Գերմանիայի նախագահը, ով ծաղկեպսակ բերեց հուշահամալիր»,- նշեց Չալըմյանը։
Ըստ նրա՝ գործում է փոխադարձության սկզբունքը․ եթե ապագայում, ենթադրենք, Թուրքիան և Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատեն, և Թուրքիայի ղեկավարը պաշտոնական այց կատարի Հայաստան, սակայն չցանկանա ծաղկեպսակ դնել, ապա դա պաշտոնական արարողակարգից դուրս կմնա։
«Նույն տրամաբանությամբ, եթե Հայաստանի ղեկավարը այցելի Թուրքիա, նա չի դնելու ծաղկեպսակ Աթաթուրքի դամբարանին»,- ընդգծել է դիվանագիտության փորձագետը։
Չալըմյանը հիշեցրեց նաև իր փորձառությունը՝ որպես ԱԳՆ աշխատակից․ «Երբ մենք կազմակերպում էինք Լևոն Տեր-Պետրոսյանի այցը Եգիպտոս, ծրագրում ընդգրկել էինք, որ նա, ըստ եգիպտական արարողակարգի, պետք է ծաղկեպսակ դնի Գամալ Աբդել Նասերի և Մոհամմեդ Անվար Սադաթի գերեզմաններին»։
Չալըմյանի խոսքով, թեև Եգիպտոսի նախագահը դեռևս չի այցելել Հայաստան, սակայն, եթե երբևէ գա, ապա պետք է փոխադարձության սկզբունքի հիման վրա ծաղկեպսակ դնի Մեծ Եղեռնի զոհերի հուշահամալիրում։
Այսպիսով՝ պաշտոնական այցերի և ծաղկեպսակ դնելու արարողակարգը ոչ միայն քաղաքական ուղերձ է, այլև դիվանագիտական էթիկայի հարց, որը նախապես համաձայնեցվում է կողմերի միջև։
Հատկանշական է, որ վերջին շրջանում Հայաստանում փորձ է արվում նվազեցնել Ծիծեռնակաբերդ այցելությունների նշանակությունը։
Մասնավորապես, Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության օրոք եղել են դեպքեր, երբ բարձր մակարդակի այցերի ծրագրերում Ծիծեռնակաբերդի այցը նախապես չէր ընդգրկվում կամ ներկայացվում էր որպես երկրորդական հարց։
Սակայն պետք է հասկանալ, որ կա հատուկ պաշտոանական արարողակարգի համար գործող փաստաթուղթ, որտեղ Ծիծեռնակաբերդը արարողակարգային մաս է ու պարտադիր պայման, իհարկե փոխադարձության սկզբունքի հիման վրա:
«Երբ հյուր երկրի ղեկավարն այցելում է Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակը հավերժացնող համալիր, պետք է նախապես համաձայնեցվի՝ նա ծաղկեպսակ դնելու է, թե ոչ։ Դա կախված չէ տվյալ երկրի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումից։ Օրինակ՝ վերջերս Հայաստան էր այցելել Գերմանիայի նախագահը, ով ծաղկեպսակ բերեց հուշահամալիր»,- նշեց Չալըմյանը։
Ըստ նրա՝ գործում է փոխադարձության սկզբունքը․ եթե ապագայում, ենթադրենք, Թուրքիան և Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատեն, և Թուրքիայի ղեկավարը պաշտոնական այց կատարի Հայաստան, սակայն չցանկանա ծաղկեպսակ դնել, ապա դա պաշտոնական արարողակարգից դուրս կմնա։
«Նույն տրամաբանությամբ, եթե Հայաստանի ղեկավարը այցելի Թուրքիա, նա չի դնելու ծաղկեպսակ Աթաթուրքի դամբարանին»,- ընդգծել է դիվանագիտության փորձագետը։
Չալըմյանը հիշեցրեց նաև իր փորձառությունը՝ որպես ԱԳՆ աշխատակից․ «Երբ մենք կազմակերպում էինք Լևոն Տեր-Պետրոսյանի այցը Եգիպտոս, ծրագրում ընդգրկել էինք, որ նա, ըստ եգիպտական արարողակարգի, պետք է ծաղկեպսակ դնի Գամալ Աբդել Նասերի և Մոհամմեդ Անվար Սադաթի գերեզմաններին»։
Չալըմյանի խոսքով, թեև Եգիպտոսի նախագահը դեռևս չի այցելել Հայաստան, սակայն, եթե երբևէ գա, ապա պետք է փոխադարձության սկզբունքի հիման վրա ծաղկեպսակ դնի Մեծ Եղեռնի զոհերի հուշահամալիրում։
Այսպիսով՝ պաշտոնական այցերի և ծաղկեպսակ դնելու արարողակարգը ոչ միայն քաղաքական ուղերձ է, այլև դիվանագիտական էթիկայի հարց, որը նախապես համաձայնեցվում է կողմերի միջև։
Հատկանշական է, որ վերջին շրջանում Հայաստանում փորձ է արվում նվազեցնել Ծիծեռնակաբերդ այցելությունների նշանակությունը։
Մասնավորապես, Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության օրոք եղել են դեպքեր, երբ բարձր մակարդակի այցերի ծրագրերում Ծիծեռնակաբերդի այցը նախապես չէր ընդգրկվում կամ ներկայացվում էր որպես երկրորդական հարց։
Սակայն պետք է հասկանալ, որ կա հատուկ պաշտոանական արարողակարգի համար գործող փաստաթուղթ, որտեղ Ծիծեռնակաբերդը արարողակարգային մաս է ու պարտադիր պայման, իհարկե փոխադարձության սկզբունքի հիման վրա:
Ամենից շատ դիտված
16:00 13-ամյա աղջկա միջադեպը դիվերսիա էր հասարակության դեմ
18:30 102-րդ ռազմաբազայի զինծառայողները 5 հոգու ծեծել են․ ուկրաինացին բուժում է ստանում, հայերը՝ ոչ
09:00 Թմրանյութ, բնակարան, ավտոմեքենա․ 10 դատական հայցերը գուցե ավելանան
16:04 Արամ Մելիքյանի դուստրը պատրաստվում է հեռանալ Հայաստանից․ ո՞ր երկիր է տեղափոխվելու Էլիզը
20:24 Արմավիրում ծննդյան արարողությունը վերածվել է «տուրուդմփոցի». մասնակիցների թիվը հասնում է 10-ի
18:10 Հսկիչն իրավասու չէ ուղևորներին, առավել ևս՝ անչափահասներին, իջեցնել հանրային տրանսպորտից. «Երևանի ավտոբուս»
22:43 Ծնվել են 44-օրյա պատերազմում զոհված Համլետ Ունուսյանի զույգ եղբայրները
22:05 «Դոմուսը» տուգանվել է «Ապավենի» պատճառով
10:54 Բժիշկներին թույլ է տրվել մուտք գործել ՔԿՀ՝ միայն Արսեն Գևորգյանի մահվանից հետո․ հայտարարություն
14:00 Նոր սկանդալ ավտոբուսում, Փաշինյանը՝ Թուրքիայում, 1in.am-ի հայցը, Հ1-ի մլն-ները, ընդդիմադիրի մահը. Ամփոփ լուրեր
Ձեզ գուցե հետաքրքրի
Կապ
սոց․ ցանցեր
Կայքում հրապարակված նյութերը պարտադիր չէ, որ արտահայտեն oragir.news-ի խմբագրության տեսակետը: