Փարիզի կենտրոնում վեր խոյացող «երկաթե տիկինը»

Էյֆելյան աշտարակը համարվում է սիրո քաղաք Փարիզի և ամբողջ Ֆրանսիայի գլխավոր խորհրդանիշը։ Այս 300-մետրանոց հսկայի կառուցման պլանը ստեղծվել է 1887 թվականի Համաշխարհային ցուցահանդեսի նախապատրաստման համար:

Հետաքրքիր է, որ Էյֆելյան աշտարակն ի սկզբանե նախատեսված էր որպես ժամանակավոր կառույց: Այն ծրագրված քանդումից փրկվել է հենց վերևում տեղադրված ռադիոալեհավաքների շնորհիվ:

1832 թ․ հենց այս օրն է ծնվել ֆրանսիացի նշանավոր ճարտարագետ, աշխարհահռչակ Էյֆելյան աշտարակի հեղինակ Գուստավ Էյֆելը։



Աշխատանքը տևել է քսաներկու ամիս: Բոլոր տարրերը պատրաստվել են Էյֆելի գործարանում, որը գտնվում է Փարիզի արվարձանում գտնվող Լևալուա-Պերե քաղաքում։

Աշտարակի կառուցման համար օգտագործված 18000 մասերից յուրաքանչյուրը հատուկ նախագծվել և հաշվարկվել է միլիմետրի ճշտությամբ, այնուհետև դրանք ի մի են բերվել։

Հիմքը կառուցելու համար պահանջվել է ընդամենը հինգ ամիս, իսկ կառույցի մետաղական մասերի հավաքումն ավարտելու համար՝ քսանմեկ։ Հաշվի առնելով այն ժամանակ եղած միջոցները՝ սա կարելի է ռեկորդային արագություն համարել։

Ֆենոմենալ արագությունը որակի վրա չազդեց. Փարիզի այցեքարտի հավաքումը ճշգրտության հրաշք է։



Աշտարակը նախագծելիս Էյֆելը վերևում իր համար ներառեց մասնավոր ստուդիա, որտեղ նա հյուրընկալել է այնպիսի հայտնների, ինչպիսին Թոմաս Էդիսոնն էր։ Էյֆելը, որ մոլի գիտնական էր, աշտարակի երրորդ հարկում ստեղծել է օդերևութաբանական լաբորատորիա, որտեղ նա հետազոտություններ է անցկացրել ֆիզիկայի, աերոդինամիկայի բնագավառներում։ Էյֆելը լաբորատորիայի դռները բացել էր այլ գիտնականների առաջ ևս, ովքեր նույնպես կարող էին դրանք օգտագործել իրենց փորձերի համար։

Նույնիսկ շինարարության ավարտից առաջ աշտարակն արդեն բազմաթիվ վեճերի առարկա էր դարձել, Ֆրանսիայի լավագույն դեմքերը դեմ էին դրա կառուցմանը: «Բողոքի ակցիան ընդդեմ պարոն Էյֆելի աշտարակի» հոդվածը, որը հրապարակվել է Le Temps թերթում և ուղղված էր Համաշխարհային ցուցահանդեսի տնօրեն պարոն Ալֆանդին, ստորագրել են գրականության և արվեստի մի քանի խոշոր անուններ, այդ թվում՝ Շառլ Գունոն, Գի դը Մոպասանը, Ալեքսանդր Դյումա կրտսերը և ուրիշներ։



Երբ Էյֆելյան աշտարակը բացվեց 1889 թվականին, այն կարմրաշագանակագույն էր: Տասը տարի անց այն ծածկվեց դեղին ներկով։ Աշտարակը դեղնաշագանակագույն էր մինչև ներկայիս հատուկ խառը «Էյֆելյան աշտարակի շագանակագույնի» ընդունումը 1968 թվականին: Յուրաքանչյուր յոթ տարին մեկ աշտարակի վրա կիրառվում է մոտ 60 տոննա ներկ։ Սա ոչ միայն պահպանում է այսպես կոչված «Երկաթե տիկնոջ» տեսքը, այլև պաշտպանում է երկաթը ժանգից։ Հսկայական երկաթե կառուցվածքը դիմացկուն է, բայց ճոճվում է փոթորկի ժամանակ: Սակայն քամին միակ բանը չէ, որ կարող է ստիպել հսկայական աշտարակը շարժվել։ Արեգակի ջերմությունը նույնպես ազդում է դրա վրա, որի պատճառով երկաթը մեծանում է, ինչի արդյունքում աշտարակը տաք ամիսներին միջինում տասնհինգ սանտիմետր աճում է: