ԵՄ-ն կաջակցի ՀԱԷԿ 2-րդ էներգաբլոկի անվտանգության մակարդակը բարձրացնելուն

Ֆուկուշիմայի ատոմային էլեկտրակայանի՝ 2011թ. մարտի 11-ի վթարից հետո Եվրոպական միությունը նախաձեռնեց ատոմային էլեկտրակայանների գնահատում (սթրես-թեստ)՝ պարզելու, թե տվյալ էլեկտրակայանը որքան և ինչպես կարող է դիմակայել եղանակային առավելագույն ծանր պայմաններին, վերջնական ջերմատարի բացակայության պարագայում, լրիվ հոսանքա-զրկման պայմաններում, և մշակելու անհրաժեշտ միջոցառումների ցանկ և իրականացնելու ծանր վթարների կառավարման միջոցների վերլուծություն։

ՀՀ կառավարությունը միացել է ԵՄ նախաձեռնությանը, և 2011թ. հունիսին «Հայկական ատոմային էլետրակայան» ՓԲԸ-ին 2-րդ էներգաբլոկի ինքնագնահատում՝ համաձայն Միջուկային անվտանգության եվրոպական կարգավորող խմբի (ENSREG) մեթոդակարգի։ Ինքնագնահատման աշխատանքներն իրականացվել են ԵՄ աջակցությամբ, և ՀԱԷԿ 2-րդ էներգաբլոկի «սթրես-թեստի» հաշվետվության հիման վրա Միջուկային անվտանգության կարգավորման կոմիտեի կողմից 2015թ. մշակվել և ԵՄ է ներկայացվել ՀՀ «սթրես-թեստի» ազգային հաշվետվությունը։ Վերջինիս հաջորդել է ԵՄ դիտորդական առաքելության արդյունքների հիման վրա մշակված «Սթրես-թեստի» միջոցառումների ազգային ծրագիրը, որով սահմանվել են ՀԱԷԿ-ի 2-րդ էներգաբլոկի անվտանգության բարձրացման անհրաժեշտ միջոցառումներն ու կատարման ժամանակացույցը։

Գործընթացի շրջանակներում դեռևս 2015-2016թթ. ԵՄ-ն պատրաստակամություն է հայտնել՝ աջակցելու ազգային ծրագրում ներառված շարժական դիզել գեներատորների և շարժական դիզել պոմպերի գնման հարցում։

Մրցույթը կայացել է 2021թ., և հաղթող է ճանաչվել «ES-Group» ընկերությունը։

Միջուկային անվտանգության կարգավորման կոմիտեի հետ հետագայում կայացած քննարկումների շրջանակներում ԵՄ-ն պատրաստակամություն է հայտնել՝ աջակցելու նաև շարժական դիզել պոմպերի ձեռք բերման հարցում:

Այսպիսով՝ ՀՀ և Եվրոպական հանձնաժողովի միջև նախատեսվում է «Ֆուկուշիմայի դեպքից հետո իրականացված սթրես-թեստերից քաղած դասերի իրականացում» ֆինանսավորման համաձայնագրի կնքում՝ 2 մլն եվրո արժողությամբ, որը կուղղվի շարժական դիզել պոմպերի ձեռք բերմանը: Վերջիններս կբարձրացնեն ՀԱԷԿ 2-րդ էներգաբլոկի անվտանգության մակարդակը՝ ուժեղացնելով դիմակայությունը արտաքին ազդակներին և բարելավելով ծանր վթարների կառավարումը։

ՀՀ և Եվրոպական հանձնաժողովի միջև «Ֆուկուշիմայի դեպքից հետո իրականացված սթրես-թեստերից քաղած դասերի իրականացում» ֆինանսավորման համաձայնագրի կնքումը ՀՀ համար լրացուցիչ ֆինանսական պարտավորություններ չի առաջացնում: