Դուք բոլորդ քահանաներ եք, բոլորդ վարչապետներ եք. հին տեխնոլոգիան՝ ապազգային ու հակապետական գործիք

Հայաստանում գրանցված 67 կրոնական կազմակերպություն կա. դրանցից շատերը թաքնված ականներ են հայոց ազգայինի և պետականության հիմնասյուների տակ. խնդրի մասին Oragir.News-ի հարցերին է պատասխանել Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի աղանդագիտություն առարկայի դասախոս տեր Ղևոնդ ավագ քահանա Մայիլյանը:

Նա պատմում է, որ Հայաստանում 20-րդ դարի վերջերին և 21-րդ դարի սկզբներին կրոնական կազմակերպությունների թիվն աճել է՝ կապված քաղաքական իրադրության հետ: Սակայն հաճախ կրոնական կազմակերպության քարոզիչներն էլ չգիտեն՝ ինչու են հենց այստեղ այս քարոզչությունը տանում. նրանք հաճախ միայն կատարողներն են այն գործի, որի խմբավարը մնում է ստվերում:

Տեր Ղևոնդը փաստում է, որ այստեղ էլ կրոնական՝ հատկապես նոր կազմակերպությունների քարոզչությունը գործում է հին սկզբունքով. վերցնում են Ավետարանից մի քանի հատված, օգտագործում՝ կոնտեքստից կտրելով, և դրանցով հիմնավորում են իրենց գաղափարները: Իսկ նրանց գաղափարները, առաքելությունը հաճախ ապազգային են և հակապետական՝ զենք չվերցնել, հայրենիքին նվիրումով ծառայելու երդում չտալ, չծառայել պետական որևէ կառույցում, չանել որևէ՝ ազգայինը պահելուն ուղղված աշխատանք:

Հայկական իրականության մեջ գործող կրոնական կառույցները, ինչպես նշում է տեր Ղևոնդը, մեծամասամբ երիտասարդների են ձգտում բերել իրենց դաշտ՝ շահագրգռելով տարբեր ձևերով, այդ թվում՝ արտերկրի համալսարաններում ուսումն ապահովելու ծրագրերով: Նրանց գործունեությունն ուղղված է երեք ինստիտուտ քանդելուն՝ հայրենիքը, դպրոցն ու ընտանիքը, և դա իրենք անում են նախևառաջ խարխլելով Հայ առաքելական եկեղեցու ավանդույթային համակարգը:

Տեր Ղևոնդը հիշեցնում է, որ վերջերս նեոխարիզմիատներից մի խումբ հայոց բերդաքաղաք գրավյալ Շուշիում իրենց գոհունակությունն էին հայտնել Շուշիի՝ ադրբեջանցիների տիրապետության տակ անցնելու առումով: Մասնագետը փաստում է, որ այս խմբի կրոնական կազմակերպությունները բավական լուրջ ֆինանսական միջոցներ ունեն, և սնվելով արտերկրից՝ այստեղ հանդես են գալիս՝ կատարելով դրսի հրահանգները:

Ներկայացնելով Սան Մեն Մունի օրինակը՝ տեր Ղևոնդը փաստում է, որ Հայաստանը նոր կրոնական ուղղությունների համար փորձադաշտ է, և այստեղ հաջողված փորձը շատ հաճախ նրանք ներդնում են նաև այլ երկրներում: Խնդիրն այն է, որ մեր երկրում չկա կրոնական փորձագետների հաստիք, չի վերահսկվում բովանդակությունն այն գրքերի, ու «բաշխվում են» փողոցներում, այն քարոզների, որ հնչում են փակ սրահներում:

Նա փաստում է, որ թեպետ մեր երկրում արգելված է քարոզչությունը մանկահասակ երեխաներին, սակայն դա ևս մնում է անվերահսկելի այդ փակ կառույցներում: Կրոնական և խղճի ազատության մեր օրենքը թերի է, պիտի վերանայվի. փաստում է մասնագետը: Եվս մեկ խնդիր էլ է նշում տեր Ղևոնդը. կրոնական կազմակերպությունները չեն հարկվում, և ձեռնտու է նրանց անվան տակ նաև բիզնես գործունեություն ծավալելը. որքանով է խնդիրը համընդհանուր՝ հնարավոր չէ ասել կրկին ոլորտի բացառիկ անվերահսկողության պատճառով:

«Պատմությունը սիրում է որոշ դրվագներ վերարտադրել: Արցախյան առաջին պատերազմից հետո կրոնական կազմակերպությունները ներխուժեցին Արցախ, քանի որ շատերը հետպատերազմյան երկորւմ կարիք ունեին բուժման, սննդի: Այսօր՝ այս պատերազմից հետո կրկին նույն վիճակն է. ակտիվանում են նեոխարիզմատները, եհովայի վկաները»,- նշում է տեր Ղևոնդը:

Նա հիշեցնում է հին տեխնոլոգիան՝ ինչպես էր Եվրոպայում սկսվում կրոնական ազատության շարժումը՝ «Դուք բոլորդ քահանաներ եք, բոլորդ հոգևորականներ եք, ինչպես քաղաքականության մեջ է ասվում, բոլորդ վարչապետներ եք»: Իսկ այսօր Եվրոպայում եկեղեցիները համատարած մզկիթների ու թանգարանների են վերածվում, քրիստոնյա Եվրոպան դառնում է աթեիստ ու մուսուլման. դա է սպառնում նաև մեզ, եթե թույլ տանք իր ազգապահպան դերից վար բերել Հայ Եկեղեցին:

Մանրամասները՝ տեսանյութում: