Խորհրդարանում կրկին հաստատվել է «նորի և հնի» միջև դիմակայության ձանձրալի «սև-սպիտակ» մոդելը

Մանվել Սարգսյանի ֆեյսբուքյան գրառումը.

Վերջին խորհրդարանական ընտրությունները քիչ բան են փոխել Հայաստանի քաղաքական համակարգում. խորհրդարանում կրկին հաստատվել է «նորի և հնի» միջև դիմակայության ձանձրալի «սև-սպիտակ» մոդելը: Ճիշտ է, որոշ գործիչներ փորձում են այս ընտրություններում տեսնել Հայաստանի համար ինքնիշխանության և ժողովրդավարության ուղղությամբ ևս մեկ «ցատկ»: Այն իմաստով, որ Ռուսաստանի փորձերը պահպանելու Հայաստանի պետական համակարգի նկատմամբ վերահսկողությունը հաղթահարվել են: Արդյո՞ք սա ճիշտ է, թե ոչ, շուտով պարզ կդառնա։

Հիմա ես կցանկանայի ընդաենը համառոտ քննարկել ինքնիշխանության և ժողովրդավարության վերաբերյալ Հայաստանի քաղաքական շրջանակներում տարածված ընկալումը: Նախ, ես կցանկանայի անդրադառնալ այն սխալ համոզմունքին, որ Պուտինի Ռուսաստանից հեռանալը ավտոմատ կերպով պայմաններ կստեղծի Հայաստանի ժողովրդավարական պետություն դառնալու համար: Այն միտքը, որ ձեռք բերված ազգային ինքնիշխանությունը կարող է վերածվել ավելի զարմանալի բանի, քան նախկինում վայելվում էր, թվում է բացարձակապես աբսուրդային:

Այն ինքնիշխանությունը, որը ազգային իշխանությունները կարող են դիտարկել որպես երկիրը ասիական «զնդանի» վերածելու հնարավորություն ցանկացած քաղաքացու համար, ով ավելորդ հարցեր է տալիս, ինչ-որ կերպ բոլորի մտքով չի անցնում: Կարծիք կա, որ «ավելի վատ չի կարող լինի»: Բայց ապարդյուն. ազգային ինքնիշխանության սխալ պատկերացումը միշտ հակված է պետության թշնամիներ փնտրելու ցանկացած անհարմար անհատի տեսքով: Եվ հետո նրանց միշտ կարելի է անվանել «ինքնիշխանության և ժողովրդավարության թշնամիներ»: Բոլորին կարելի է խմբավորել մի կեղծ սանդղակով, իսկ ժողովրդավարությունն ու մարդու իրավունքները՝ մի փոքր կողմ դնել: Սա, հավանաբար, չի խանգարի Եվրամիությանը միանալու հայտարարված ուղղությանը։
Սակայն հարց է առաջանում. արդյո՞ք դա իսկապես չի խանգարի: Բավարար է՞ Ռուսաստանից հեռու մնալը։

Հիշում եմ, թե ինչպես տասնհինգ տարի առաջ մի ֆորումումմի եվրոպական երկրի դեսպան հայ մասնակիցներին պարզ ճշմարտություն ասաց. «Դուք բոլորդ խոսում եք Եվրոպայի մաս կազմելու ձեր ցանկության մասին, բայց արդյո՞ք գիտեք, թե ինչ է եվրոպական մշակույթը»: Եվ բացատրեց. եթե ուզում եք դառնալ Եվրոպայի մաս, սովորեք միասին քննարկել ընդհանուր խնդիրները՝ հարգելով բոլորի կարծիքը, առաջարկներ ներկայացնել, համաձայնության գալ, ընտրել առկա առաջարկներից, կոլեկտիվ որոշումներ կայացնել, պարտավորվել դրանք իրականացնել և հաշվետու լինել բոլորի առջև: Սա է Եվրոպան: Կարո՞ղ եք դա անել Հայաստանում: Ես տեսնում եմ, որ դեռ չեք կարող: Այնպես որ, սովորեք: Առանց դրա դուք երբեք եվրոպացի չեք դառնա։

Հասկանալի է, որ որոշեցի գրել այս հոդվածը՝ հաշվի առնելով այն փաստը, որ այսօր մեկ հայ մարդ, որը որոշել էր օգտվել Հայաստանի վարչապետի թեկնածուին ազատորեն հարցեր տալու իր իրավունքից, ստիպված է պաշտպանել իր արժանապատվությունը Հայաստանի «զինդաններից» մեկում՝ քսաներկու օր հացադուլ անելով։ Խոսքս, իհարկե, Արթուր Օսիպյանի մասին է։ Ի՞նչ պետք է պատահի նրա հետ, որպեսզի մարդիկ հասկանան, թե ուր է գնում Հայաստանը։ Ի՞նչ կարող ենք ակնկալել երկրորդ վարչապետության համար պայքարող մարդուց, որի համար կա միայն մեկ ճշմարտություն՝ իր սեփականը։ Եվ մեկ իրավունք՝ իր սեփականը։ Խոսքս, իհարկե, Նիկոլ Փաշինյանի մասին է։

Իմ կարծիքով, սա երկար բացատրելու կարիք չկա... մենք հստակ կարող ենք ակնկալել ոչ թե երթ դեպի Եվրոպա, այլ կողմնորոշում դեպի Հայաստանը շրջապատող բռնապետերը և ուղղություն դեպի Հայաստանը «մեծ զնդանի» վերածելը։