Արտաքին
7 ամիս առաջ - 17:25 06-03-2026
Ադրբեջանն Իսրայելի հանդեպ պարտավորություններ ունի. ով է Նախիջևանին հարվածելու շահառուն
Երեկ, մարտի 5-ին, Նախիջևանի օդանավակայանի վրա անօդաչու թռչող սարքերով հարձակում է տեղի ունեցել։ Ադրբեջանական լրատվամիջոցները հաղորդեցին, որ հարվածն իրականացրել է Իրանը։ Սակայն Թեհրանը պաշտոնական մակարդակով հերքեց այս տեղեկությունը, ընդգծելով, որ հարևան պետություններին վնաս չպատճառելու դիրքորոշումը պահպանելու է։
Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը միջադեպի առնչությամբ շատ արագ հրավիրել է Անվտանգության խորհրդի նիստ և այն ահաբեկչություն որակել։ Նրա արագ արձագանքը հիմք էր տվել ենթադրելու, որ միջադեպը կարող էր օգտագործվել Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական դիրքերն ամրապնդելու և միջազգային հանրության ուշադրությունն իր վրա սևեռելու համար։
Քաղաքագետ Արա Պողոսյանը Oragir.News-ի հետ զրույցում ընդգծեց, որ այս միջադեպը պետք է դիտարկել ոչ միայն հարձակման փաստի, այլև հնարավոր շահառուների տարածաշրջանային հետարքրությունների համատեքստում.
«Եթե ուզում ենք հասկանալ, թե ինչ է տեղի ունեցել Նախիջևանի օդանավակայանում, առաջին հերթին պետք է պարզենք, թե ովքեր են հնարավոր շահառուները և ի՞նչ ռազմական նշանակություն ուներ այդ օբյեկտը։ Նախիջևանի օդանավակայանը տարածաշրջանային առումով կարևոր է։ Այն վերահսկում է ռազմավարական տեղաշարժը և լոգիստիկ կապերը։ Սակայն Իրանի ներկայիս ռազմաքաղաքական իրավիճակն ու հարևանների հետ հարաբերությունները հաշվի առնելով՝ Թեհրանը նման քայլի մոտիվացիա չուներ։ Իրանին հետաքրքրում է իր ազդեցության պահպանումը տարածաշրջանում, սակայն առանց լայն միջազգային առճակատման»։
Քաղաքագետը նշեց նաև հնարավոր սցենարները և շահառուներին.
«Ամենահավանական երկու սցենար կա. Առաջինը՝ Իսրայելը կարող էր իր հատուկ ծառայությունների միջոցով կազմակերպել միջադեպը՝ Ադրբեջանին «կազուս բելի» (պատերազմի առիթ) տրամադրելու և Իրանի նկատմամբ ռազմաքաղաքական ճնշում ստեղծելու համար։ Երկրորդը՝ Ադրբեջանը կարող էր ինքնուրույն ձեռնարկել նման քայլ՝ Իսրայելի հետ հարաբերությունները բարելավելու համար։ Պատմական փորձն էլ ցույց է տալիս, որ նման գործողությունների հետևանքները հաճախ վերագրվում են կողմերին, որոնք իրականում անմեղ են»։
Եզրափակելով խոսքը՝ Պողոսյանը կարևորեց տեղեկատվական ճնշման գործոնը․
«Ադրբեջանի նախագահի հապշտապ հայտարարությունները հուշում են, որ միջադեպը օգտագործվել է քաղաքական նպատակներով՝ սրելու տարածաշրջանային իրավիճակը, ապահովելու կոալիցիոն լծակներ և տեղեկատվական ճնշում։ Իսկ Իրանի ուղղակի մասնակցությունը քիչ հավանական»։
Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը միջադեպի առնչությամբ շատ արագ հրավիրել է Անվտանգության խորհրդի նիստ և այն ահաբեկչություն որակել։ Նրա արագ արձագանքը հիմք էր տվել ենթադրելու, որ միջադեպը կարող էր օգտագործվել Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական դիրքերն ամրապնդելու և միջազգային հանրության ուշադրությունն իր վրա սևեռելու համար։
Քաղաքագետ Արա Պողոսյանը Oragir.News-ի հետ զրույցում ընդգծեց, որ այս միջադեպը պետք է դիտարկել ոչ միայն հարձակման փաստի, այլև հնարավոր շահառուների տարածաշրջանային հետարքրությունների համատեքստում.
«Եթե ուզում ենք հասկանալ, թե ինչ է տեղի ունեցել Նախիջևանի օդանավակայանում, առաջին հերթին պետք է պարզենք, թե ովքեր են հնարավոր շահառուները և ի՞նչ ռազմական նշանակություն ուներ այդ օբյեկտը։ Նախիջևանի օդանավակայանը տարածաշրջանային առումով կարևոր է։ Այն վերահսկում է ռազմավարական տեղաշարժը և լոգիստիկ կապերը։ Սակայն Իրանի ներկայիս ռազմաքաղաքական իրավիճակն ու հարևանների հետ հարաբերությունները հաշվի առնելով՝ Թեհրանը նման քայլի մոտիվացիա չուներ։ Իրանին հետաքրքրում է իր ազդեցության պահպանումը տարածաշրջանում, սակայն առանց լայն միջազգային առճակատման»։
Քաղաքագետը նշեց նաև հնարավոր սցենարները և շահառուներին.
«Ամենահավանական երկու սցենար կա. Առաջինը՝ Իսրայելը կարող էր իր հատուկ ծառայությունների միջոցով կազմակերպել միջադեպը՝ Ադրբեջանին «կազուս բելի» (պատերազմի առիթ) տրամադրելու և Իրանի նկատմամբ ռազմաքաղաքական ճնշում ստեղծելու համար։ Երկրորդը՝ Ադրբեջանը կարող էր ինքնուրույն ձեռնարկել նման քայլ՝ Իսրայելի հետ հարաբերությունները բարելավելու համար։ Պատմական փորձն էլ ցույց է տալիս, որ նման գործողությունների հետևանքները հաճախ վերագրվում են կողմերին, որոնք իրականում անմեղ են»։
Եզրափակելով խոսքը՝ Պողոսյանը կարևորեց տեղեկատվական ճնշման գործոնը․
«Ադրբեջանի նախագահի հապշտապ հայտարարությունները հուշում են, որ միջադեպը օգտագործվել է քաղաքական նպատակներով՝ սրելու տարածաշրջանային իրավիճակը, ապահովելու կոալիցիոն լծակներ և տեղեկատվական ճնշում։ Իսկ Իրանի ուղղակի մասնակցությունը քիչ հավանական»։
Ամենից շատ դիտված
20:41 Ճիշտ է կանգնել այն գործի կողքին, որի կողքին կանգնած է վարչապետը, և փորձել մեր համեստ ներդրումն ունենալ պետության շենացման գործում
13:00 Լատվիայում էլ խայտառակ եղանք. ով է թեյի սկանդալի պատասխանատուն
17:42 Ադրբեջանցի զինծառայողի հարձակման հետևանքով վիրավորված Անի Ավետիսյանը կրկին կվիրահատվի
13:26 Բլոգեր HayDalek-ը հեռանում է բլոգոլորտից․ «Շատ բարդ է ամեն անգամ ստանալ ատելության ալիքները»
20:46 Օնլայն համակարգի բացերը․ միայնակ կինը համարվել է «միջին ապահովված» և զրկվել նպաստից․ պարզաբանում
20:13 2020-ի հոկտեմբերի 19-ին Փաշինյանը փաստացի վառեց դեպի Արցախի ադրբեջանացում տանող «կանաչ լույսը». Շարմազանով
14:35 3-ամյա երեխան պատահմամբ խմել է պապիկի ճնշման դեղը և տեղափոխվել «Մուրացան» ԲԿ
18:39 «Քանաքեռցի Տույի» և ևս 4 անձի սպանության գործով մեղադրյալները դատապարտվել են ընդամենը 8,5 տարվա ազատազրկման. Փաստինֆո
18:59 Հայ բռնցքամարտիկը Թուրքիայում ջախջախել է թուրք մրցակցին
11:12 Ես Երևանում եմ, ինձ աջակցող բազմաթիվ մարդիկ կան, բայց Բաքվում մեր հայրենակիցները ամբողջությամբ մեկուսացված են. Ծառուկյան
Ձեզ գուցե հետաքրքրի
Կապ
սոց․ ցանցեր
Կայքում հրապարակված նյութերը պարտադիր չէ, որ արտահայտեն oragir.news-ի խմբագրության տեսակետը: