2026 թ.-ից «ՀՀ կրթական որակյալ ծառայությունների հասանելիության ապահովման» ծրագրով նախատեսվում է փակել 232 հանրակրթական դպրոց՝ Հայաստանի Հանրապետության ողջ տարածքում։
Շիրակի մարզում փակվող դպրոցներից միայն մեկը՝ Գյումրու թիվ 43 դպրոցն է, որը գտնվում է քաղաքային բնակավայրում, իսկ մնացած 47-ը սահմանամերձ և լեռնային գյուղերում են և տվյալ բնակավայրերի միակ դպրոցներն են։
Մարզի տարածաշրջաններից թերևս ամենախոցելին հյուսիսային՝ Ամասիա և Աշոցք համայնքներն են։ Ամասիայում նախատեսվում է լուծարել 14 դպրոց՝ 279 աշակերտով։ Աշոցքի շրջանի Կարմրավան գյուղի հիմնական դպրոցը ևս փակվող դպրոցների ցուցակում է։
Կարմրավանի հիմնական դպրոցը նախկինում տարրական էր, իսկ 90-ականներից դարձել է հիմնական։ 2025-2026 ուսումնական տարում դպրոցն ունի 19 աշակերտ․ յուրաքանչյուր դասարանում սովորում է 3-4 աշակերտ։
Այս տարի 5-րդ դասարան չեն ունեցել, սակայն մխիթարվում են այն փաստով, որ գոնե ամեն տարի ունենում են երկու առաջին դասարանցի։ Դատարկվող լեռնային այս գյուղում մարդիկ գյուղի լինել-չլինելը պայմանավորում են դպրոցով։ Կարմրավանցի Համբարձում Պողոսյանն ասում է՝ գյուղը պետք է դպրոց ունենա, որ չդատարկվի, որ դպրոցի հետ գյուղն էլ «չփակվի»։
«Լավ էլ դպրոց է, ինչի՞ են փակում, շատ սխալ են անում։ Այսօր դպրոցն է գյուղը պահում։ Պարզ է, որ մարդիկ կգնան գյուղից։ Մեր գյուղի դպրոցը միացնում են Աշոցքի դպրոցին։ Ձմեռները երկար են, բուքը կփակի ճանապարհները, երեխաների համար դժվարություններ կլինեն»,-
Oragir.News-ի հետ զրույցում ասում է կարմրավանցի տղամարդը։
Համբարձում Պողոսյանը հիշում է, որ երբ ինքն էլ էր դպրոցական, սկզբում գյուղի տարրական դպրոցում է սովորել, իսկ միջնակարգ կրթությունը շարունակել հարևան Զույգաղբյուր գյուղի դպրոցում։
«Ես էլ եմ գնացել մինչև Ղուկասյան, որ կրթություն ստանամ, բայց գյուղի մեջ պետք է դպրոց լինի։ Երեխան խորթ միջավայր է գնում, մինչև սովորի, ընտելանա՝ դժվար է»,- ասում է տղամարդը։
Գյուղից շատերն արդեն հեռացել են, քանի որ ցանկանում են իրենց երեխաների համար ապահովել կրթության հասանելիություն, իսկ գյուղն այդ հնարավորությունն այլևս չունի։ Կարմրավանի դպրոցի փակումը գյուղի բնակիչների համար պարզապես վարչական որոշում չէ․ այն նրանց համար գոյաբանական հարց է։
Լեռնային փոքր համայնքներում դպրոցը միայն կրթական հաստատություն չէ, այլև կյանքի շարունակականության երաշխիք։ Եթե փակվում է դպրոցը, բնակիչների մտավախությամբ՝ աստիճանաբար կփակվի նաև գյուղը։