Ներքին
1 տարի առաջ - 15:55 02-05-2025
100%-անոց անվտանգ հարթակներ չկան. ինչպես չդառնալ խաբեության զոհ օնլայն առևտրում
Կիբերանվտանգությունն էլեկտրոնային առևտրի հարթակներում դարձել է հրատապ խնդիր, քանի որ ավելի շատ մարդիկ են գնումներ կատարում համացանցում։ Վերջին շրջանում Pinduoduo-ն ենթարկվել է կիբեր հարձակման։ 700 միլիոն օգտատիրոջ անձնական տվյալներ հայտվել են հաքերների ձեռքերում։ Այսպիսի հարձակումների թիրախում են եղել նաև ռուսական Wildberries և չինական Temu էլեկտրոնային առևտրի հարթակները, որոնք ունեն նաև մեծ թվով հայ օգտատերեր։
Հասկանալու համար, թե ե՞րբ է տեղի ունենում տվյալների արտահոսք և ինչպե՞ս պետք է պաշտպանվել այդ հարձակումներից Oragir.News-ը զրուցել է մեդիափորձագետ և CyberHUB-AM թիմի համահիմնադիր Արթուր Պապյանի և Տեղեկատվական անվտանգության հարցերով փորձագետ Սամվել Մարտիրոսյանի հետ։
Ըստ Արթուր Պապյանի՝ այսօր թույլ գաղտնաբառը չի կարող անձնական տվյալների արտահոսքի պատճառ դառնալ․ «Թույլ գաղտնաբառ ունենալը գրեթե հնարավոր չէ, քանի որ համեմատաբար վստահելի մարկեթփլեյսներն արդեն իսկ թույլ չեն տալիս շատ պարզ գաղտնաբառեր օգտագործել։ Սակայն հիմնական վտանգն այն է, երբ մարդիկ նույն գաղտնաբառը տարբեր կայքերում են օգտագործում։ Այդ պարագայում, եթե որևէ հարթակից տվյալներ արտահոսեն, հաքերները հեշտությամբ կարող են մուտք գործել նաև մնացած հաշիվներ»։ Վտանգը նվազեցնելու համար Արթուր Պապյանը շեշտում է երկփուլային նույնականացման անհրաժեշտությունը։ Եթե միայն գաղտնաբառը կարելի է համարել առաջին պաշտպանական շերտը, ապա երկփուլային համակարգերը ավելացնում են հավելյալ պաշտպանություն՝ պահանջելով, օրինակ, հավելվածի միջոցով ստացված կոդ, էլ․ նամակ։ Նույնիսկ եթե գաղտնաբառը հայտնի դառնա, այդ լրացուցիչ հաստատումը կարող է կանխել ոչ ցանկալի մուտքը։ Պապյանի խոսքով, հաճախ մարդիկ խաբվում են՝ իրենց քարտի տվյալները մուտքագրելով կեղծ կայքերում, և հենց դա է պատճառ դառնում բանկային հաշիվներից գումարների անհետացման։
Սամվել Մարտիրոսյանը նշեց, որ հնարավոր չէ 100% տոկոսով վստահ լինել, թե տվյալ մարկետփլեյսն անվտանգ է։ Դրա համար նա առաջարկում է գործել առողջ դատողությամբ՝ հետևել այլ մարդկանց կարծիքներին, նայել, թե հավելվածն ինչքան է ներբեռնվել, ինչ մեկնաբանություններ կան Play Store-ում կամ App Store-ում, ինչպես նաև նկատի ունենալ բացասական արձագանքները։ Սա օգնում է տարբերել վստահելի հարթակները կասկածելիներից։ Եթե, այնուամենայնիվ, անձնական կամ բանկային տվյալների արտահոսք է տեղի ունեցել, ապա պետք է անհապաղ դիմել համապատասխան ֆինանսական հաստատությանը միջոցներ ձեռնարկելու և հնարավոր կորուստները նվազեցնելու նպատակով։
Փորձագետները միաձայն վստահեցնում են՝ կիբեռանվտանգության հիմնական սկզբունքը սա է՝ լինել զգոն, չտրվել «համոզիչ» առաջարկներին և միշտ նախընտրել անվտանգ տարբերակները՝ թեկուզ մի փոքր լրացուցիչ ջանքերի հաշվին։
Հասկանալու համար, թե ե՞րբ է տեղի ունենում տվյալների արտահոսք և ինչպե՞ս պետք է պաշտպանվել այդ հարձակումներից Oragir.News-ը զրուցել է մեդիափորձագետ և CyberHUB-AM թիմի համահիմնադիր Արթուր Պապյանի և Տեղեկատվական անվտանգության հարցերով փորձագետ Սամվել Մարտիրոսյանի հետ։
Ըստ Արթուր Պապյանի՝ այսօր թույլ գաղտնաբառը չի կարող անձնական տվյալների արտահոսքի պատճառ դառնալ․ «Թույլ գաղտնաբառ ունենալը գրեթե հնարավոր չէ, քանի որ համեմատաբար վստահելի մարկեթփլեյսներն արդեն իսկ թույլ չեն տալիս շատ պարզ գաղտնաբառեր օգտագործել։ Սակայն հիմնական վտանգն այն է, երբ մարդիկ նույն գաղտնաբառը տարբեր կայքերում են օգտագործում։ Այդ պարագայում, եթե որևէ հարթակից տվյալներ արտահոսեն, հաքերները հեշտությամբ կարող են մուտք գործել նաև մնացած հաշիվներ»։ Վտանգը նվազեցնելու համար Արթուր Պապյանը շեշտում է երկփուլային նույնականացման անհրաժեշտությունը։ Եթե միայն գաղտնաբառը կարելի է համարել առաջին պաշտպանական շերտը, ապա երկփուլային համակարգերը ավելացնում են հավելյալ պաշտպանություն՝ պահանջելով, օրինակ, հավելվածի միջոցով ստացված կոդ, էլ․ նամակ։ Նույնիսկ եթե գաղտնաբառը հայտնի դառնա, այդ լրացուցիչ հաստատումը կարող է կանխել ոչ ցանկալի մուտքը։ Պապյանի խոսքով, հաճախ մարդիկ խաբվում են՝ իրենց քարտի տվյալները մուտքագրելով կեղծ կայքերում, և հենց դա է պատճառ դառնում բանկային հաշիվներից գումարների անհետացման։
Սամվել Մարտիրոսյանը նշեց, որ հնարավոր չէ 100% տոկոսով վստահ լինել, թե տվյալ մարկետփլեյսն անվտանգ է։ Դրա համար նա առաջարկում է գործել առողջ դատողությամբ՝ հետևել այլ մարդկանց կարծիքներին, նայել, թե հավելվածն ինչքան է ներբեռնվել, ինչ մեկնաբանություններ կան Play Store-ում կամ App Store-ում, ինչպես նաև նկատի ունենալ բացասական արձագանքները։ Սա օգնում է տարբերել վստահելի հարթակները կասկածելիներից։ Եթե, այնուամենայնիվ, անձնական կամ բանկային տվյալների արտահոսք է տեղի ունեցել, ապա պետք է անհապաղ դիմել համապատասխան ֆինանսական հաստատությանը միջոցներ ձեռնարկելու և հնարավոր կորուստները նվազեցնելու նպատակով։
Փորձագետները միաձայն վստահեցնում են՝ կիբեռանվտանգության հիմնական սկզբունքը սա է՝ լինել զգոն, չտրվել «համոզիչ» առաջարկներին և միշտ նախընտրել անվտանգ տարբերակները՝ թեկուզ մի փոքր լրացուցիչ ջանքերի հաշվին։
Ամենից շատ դիտված
20:41 Ճիշտ է կանգնել այն գործի կողքին, որի կողքին կանգնած է վարչապետը, և փորձել մեր համեստ ներդրումն ունենալ պետության շենացման գործում
20:46 Օնլայն համակարգի բացերը․ միայնակ կինը համարվել է «միջին ապահովված» և զրկվել նպաստից․ պարզաբանում
13:00 Նորագավիթում 9 հոգանոց ընտանիքին պատրաստվում են վտարել սեփական տնից
20:13 2020-ի հոկտեմբերի 19-ին Փաշինյանը փաստացի վառեց դեպի Արցախի ադրբեջանացում տանող «կանաչ լույսը». Շարմազանով
19:42 Բլոգեր Քրիստինան հայտնել է՝ պատրաստվում է հարսանիքի
22:23 Գերակա շահ՝ փոքր կենտրոնում. շատերը ստիպված են լինելու իրենց գույքը հարկադրաբար վաճառել պետությանը
19:30 Արցախցիներին COP17-ում մերժել են տաղավար տրամադրել. Արտակ Բեգլարյան
22:12 Երևանում պարեկները վնասազերծել են կրակոցներ արձակողին. նրա մոտ հայտնաբերվել է ատրճանակ
22:57 Փաշինյանն առաջարկում է ՏԻՄ ընտրությունների մասնակիցներին իրեն դիմել, եթե ենթարկվել են ապօրինի ճնշումների
20:36 ՔՊ-ն գրկաբաց ընդունում է տասովշիկներին՝ վերջիններիս դարձնելով համայնքի ղեկավարի իր թեկնածու
Ձեզ գուցե հետաքրքրի
Կապ
սոց․ ցանցեր
Կայքում հրապարակված նյութերը պարտադիր չէ, որ արտահայտեն oragir.news-ի խմբագրության տեսակետը: